In deel 1 van deze reeks ging ik al in op mijn reflecties op de woorden in combinatie met mijn toekomstige plannen. In deel 2 ging ik verder over de plek in de natuur en de verschillende manieren om naar vrijheid te kijken. Vandaag deel 3 van deze reeks.

Verschil tussen eenzaamheid en alleen zijn

‘wie de zoetheid geproefd heeft van afzondering en rust, is vrij van leed en vrij van zonde, wijl hij de zoete drank indrinkt der waarheid.’

Er is meer eenzaamheid dan ooit in de wereld, terwijl er tegelijkertijd meer mensen zijn dan ooit. Eenzaamheid hangt niet samen met alleen zijn. Wie alleen is, hoeft niet eenzaam te zijn. Je kunt andersom eenzaam zijn te midden van anderen. Dat is de meest pijnlijke vorm van eenzaamheid, omdat je op die momenten geen verbinding voelt met anderen. Alleen zijn is wat mij betreft een staat die iedereen zo nu en dan nodig heeft. Me-time in moderne begrippen. Dat alleen zijn is in ons drukke bestaan geen vanzelfsprekendheid meer. In Nederland moet je echt je best doen om alleen te zijn, zonder afleidingen en zonder door anderen gestoord te worden.

In het buitenland lukt dit al wat gemakkelijker. Maar ook op andere tijdstippen lukt het nog prima om in afzondering en rust te zijn. Zo loop ik heel graag met de zonsopgang, zeker in de winterperiode, waar het nog vroeg is en fris, waardoor de kans op andere mensen een stuk lager is. Als ik doordeweeks loop kom ik ook minder mensen tegen. Maar als ik deze uitspraak lees, bedoeld de Boeddha hier misschien wel een langdurige ervaring, omdat mensen tijd nodig hebben om zich te ontdoen van alle prikkels en indrukken van alledag, en in een vertraging te komen, waarin ze gaan ervaren dat rust en afzondering inderdaad heel fijn kan zijn.

Ik weet uit ervaring dat de eerste uren en dagen juist heel erg confronterend kunnen zijn: de verveling slaat toe, je hebt allerlei standaard neigingen zoals je telefoon erbij pakken of iemand bellen om dingen te delen. Het is dus echt afkicken om jezelf als enige gezelschap te kunnen verdragen én waarderen. Je leert jezelf dan op een heel andere manier kennen. Dat is naar mijn idee wat de Boeddha bedoelt met de zoete drank van de waarheid: inzichten in jezelf, zonder alle laagjes eromheen die we normaal gesproken in het leven hebben.

Het leven in afzondering en rust is iets dat ik ook doelbewust wil opzoeken. Ik weet dat daar nogal wat angsten bij mijzelf liggen, die misschien niet helemaal terecht zijn. Door de ervaring van afzondering en alleen zijn, tot rust komen, hoop ik ook tot nieuwe inzichten en ervaringen te komen, en uiteindelijk tot meer vertrouwen in mezelf. En daarmee dus ook tot meer verbinding met mezelf. Als je goed verbonden bent met je zelf, dus goed in contact staat met jezelf, dan is het ook gemakkelijker om in verbinding met anderen te komen. Wat een opstapje is tot minder eenzaamheid en meer écht contact.

Het zoeken van rust en afzondering is in mijn ogen juist niet egoïstisch, maar nodig om sterker in je schoenen te staan en daarmee een voorbeeld te zijn voor anderen, om ook ontvankelijker en toegankelijker te worden voor anderen. Wat mij betreft is persoonlijke ontwikkeling altijd een goed idee, omdat je indirect de mensen om je heen positief beïnvloed.

Afgezonderd van de rest van de wereld

‘alleen zittend, alleen slapend, alleen gaande zonder ophouden, alleen zich bedwingende, laat zo de mens gelukkig leven aan de rand van het woud.’

Wat een prachtige tekst vind ik dit, omdat het mijn grote dromen raakt. Ik zou zo graag een huisje in de natuur willen bewonen, aan de rand van het woud, of misschien in het bos. In de heuvels, met kreekjes en riviertjes in de buurt. Met genoeg plek voor moestuinen, boomgaarden met fruit- en notenbomen, een plek voor dieren, een plek om mensen te ontvangen voor ultieme natuurbeleving. Waar mijn kinderen boomhutten bouwen en schommelen tussen de bomen. Waar we vanuit onze voordeur de natuur instappen en eindeloze wandelingen kunnen maken. Waar mijn man het hout hakt van onze eigen bomen op ons terrein, om het vuur op onze vuurplaats mee aan te steken. Waar we zomers op onze rug in het gras liggen en ons vergapen aan de sterren boven onze hoofden en vuurvliegjes vangen. Waar ik de rust vind om te schrijven, te mediteren, te zijn, zonder iets te hoeven worden, zonder iets na te streven.

Maar dat is nog niet alleen, hoewel het wel alleen is in de betekenis van afgezonderd zijn van de rest van de wereld. Het echte alleen zijn is weer een andere ervaring, die zoals eerder genoemd meer zit in het geconfronteerd worden met jezelf om zo meer te leren over jezelf op een andere manier. Ik vind het bijzonder hoeveel van dit soort teksten de Boeddha heeft gezegd of opgeschreven. Pelgrimstochten zijn van alle tijden en momenteel zelfs populairder dan ooit. Dat is naar mijn idee geen toeval. Mensen zijn op zoek naar zingeving, en zoeken die vaak in de vorm van pelgrimstochten.

Al eeuwenlang gaan monniken en andere gelovigen alleen op pad en trekken de wereld over. Ze worden bovendien met veel respect begroet en onthaald. Nog steeds hebben reizigers en pelgrims een bijzondere status in veel landen. Ik vind dit mooi, en hoewel het misschien niet goed in woorden is uit te leggen, geeft het naar mijn idee wel aan hoe waardevol een langere solotocht is. Veel mensen die bijvoorbeeld de camino de Santiago de Compostella of een thruhike zoals de PCT hebben gelopen, geven na afloop aan dat ze zijn veranderd. Vaak voorgoed. Ze voeren veranderingen door in hun leven, in hun baan, huisvesting, relaties, mindset en andere grote levensgebieden. Blijkbaar is de voorwaarde om dit alleen aan te gaan en door te maken om tot zulke belangrijke wijsheid en inzichten te komen.

De waarde van samen de natuur in trekken

‘als iemand een verstandig makker vindt, die met hem wandelt, ernstig, vastberaden, ingetogen, dan kan hij met hem trekken, alle gevaren trotserend, gelukkig, maar bedachtzaam.’

Dit is precies waarom ik met mensen de natuur in trek. Waarom ik en anderen tot hun recht komen in gesprek tijdens het lopen in de natuur. Waarom je de beste gesprekken hebt als je met iemand wandelt, met wie je de diepte in kan gaan, met wie je kan reflecteren en spiegelen in een omgeving die zo natuurlijk is, dat we onszelf helemaal veilig en op onze plek voelen. Waarin de setting, van het naast elkaar zijn, samen in dezelfde richting lopend, in verbinding en contact maar zonder de bedreigende confrontatie van direct oogcontact helpt om jezelf en de ander beter te leren kennen. Waarin stiltes mogen vallen zonder ongemakkelijk te worden, waarin gemijmerd en overdacht kan worden, terwijl ons lichaam nog in beweging is, om ons brein te helpen het gezegde te verwerken.

In het wandelen is concentratie nodig, de focus in het hier en nu, om obstakels te omzeilen, je richting te bepalen, je voeten goed neer te zetten. Maar ook om uit je comfort zone te stappen, je grenzen te verleggen en jezelf op andere manieren te leren kennen. Waar je te maken krijgt met tegenslagen, vermoeidheid, pijn, honger, dorst, kou, gevaren en angsten. Maar waarin je leert dat dit relatief is, altijd in beweging, dat er altijd een oplossing is en een einde komt aan lijden, dat je bovendien veel méér kan dan je dacht, dat je trots kunt zijn op wat je presteert, dat je afziet maar daar tevreden en voldaan op terug kan kijken.

De natuur, het wandelen met een sparringpartner, vooral gedurende langere tijd, is wat mij betreft een perfecte metafoor voor het leven zelf, en kan tot diepgaande en verrijkende inzichten leiden, die je, letterlijk en figuurlijk, een andere weg kunnen doen inslaan in je leven. Dat is waarom ik wandelcoaching geef, mini avonturen doe en hiken & helen aanbied. Ga mee naar buiten, voor een reis naar binnen.

Het bericht Woorden van Boeddha – deel 3 verscheen eerst op Michelle Houtman.

In het eerste deel nam ik je al mee in mijn reflecties naar aanleiding van het lezen van het boekje ‘Woorden van Boeddha’, die met mijn plannen in het vooruitzicht nu goed op zijn plek lijken te vallen. Hier volgt deel 2 van de reeks.

Onbegrensde vrijheid

‘die geen bezittingen hebben en van liefdegaven leven, die verwijlen in het ledig en de onbegrensde vrijheid, het spoor derzulken is moeilijk meer te vinden als dat van vogels in de lucht. ‘

Deze uitspraak moet ik een aantal keer lezen voordat ik hem kan plaatsen, en nog steeds twijfel ik of ik hem goed begrijp. Wat ik er uit haal is dat je vrijheid kan ervaren door juist minder te bezitten. Dat herken ik van reizen met minimale bepakking, waarin je er achter komt hoe weinig je maar nodig hebt. Alles wat je daadwerkelijk nodig hebt past in een tasje. Dat besef geeft me ontzettend veel vrijheid. Iedere keer dat we op vakantie zijn geweest neem ik me voor om het met minder te doen. Ieder jaar maken we daarin kleine stapjes. We kopen sowieso niet veel spullen, of het moet functioneel zijn voor de uitvoering van onze sporten. Waar we kunnen, kopen we tweedehands en veel van wat we vroeger kochten, zoeken we simpelweg niet meer op. Door ook niet meer zo vaak in winkels te komen, word je minder verleid en beïnvloed om zaken te kopen die je totaal niet nodig hebt. Elk jaar brengen we meer spullen weg naar de kringloop, omdat we blijkbaar door de tijd heen alsnog veel rotzooi verzamelen met z’n vijven. Onze droom is om ergens een klein huisje te hebben en vooral in de buitenlucht, in de natuur te leven. Niet per sé spartaans. Ik kan een goed bed, een fijne douche én een houtvuur namelijk wel heel erg waarderen. Maar dat gaat ook over onze menselijke behoeftes van rust, slaap, warmte en hygiëne.

Het stukje ‘van liefdegaven leven’ slaat op het leven van monniken die leefden van bedelen en de gaven van anderen, van wie zij afhankelijk waren voor het vullen van hun maag. Maar als ik het metaforisch interpreteer zit er ook een vorm van dankbaarheid in door met meer respect en waardering om te gaan met wat je wel hebt, wat je krijgt, wat je gebruikt van de spullen die van moeder aarde komen. Dat je, in andere woorden, veel bewuster omgaat met alles en je bewust bent van de oorsprong van zaken, en de consequenties van gebruik voor de wereld. Dit klinkt misschien wat hoogdravend, en ik beken meteen dat ik zeker hierin geen heilige ben. Maar misschien staat het wel symbool voor het bewustwordingsproces waar we met z’n allen in zitten, en dat we een beetje lief voor elkaar en met elkaar moeten zijn om überhaupt nog normaal op deze planeet te kunnen leven. Zo eten wij bijvoorbeeld wel af en toe vlees, maar kiezen wel zoveel mogelijk biologische varianten en ik bedank met mijn kinderen dan ook het dier dat ons voedt.

‘het spoor derzulken is moeilijk meer te vinden’  zegt deze uitspraak. Ook dit is weer op verschillende manieren op te vatten. Je kunt denken aan de footprint die je achterlaat als je erg materialistisch leeft. Maar ook meer letterlijk: hoe onafhankelijker en meer zelfvoorzienend je leeft, hoe meer je loskomt van alle bestaande systemen en instituties, hoe moeilijker je te vinden of te volgen bent, en hoe vrijer je leeft. De andere interpretatie is vrijheid door steeds minder nodig te hebben. En wie weet welke vormen er nog meer mogelijk zijn?

We staan niet bóven de natuur

‘In een hut of woud, op bergen of in een vlakte: waar heiligen wonen, daar is het heerlijk.’

Wie er met heiligen worden bedoeld is me niet helemaal duidelijk, maar dat ze het goed hebben bekeken wél. Ik moet de eerste persoon nog tegenkomen die niet onder de indruk raakt van de prachtige landschappen van bergen, wouden en uitgestrekte vlaktes. Waar de natuur nog vrij ongerept is, en de scheppende kracht van moeder aarde nog zichtbaar. Niet voor niets scoren foto’s met vergezichten, machtige bergketens of stille meren hoog op Instagram. Het zijn natuurfenomenen die iedereen aanspreken, en volgens mij komt dat omdat iedereen het op een bepaalde manier herkent. We worden stil en nederig als we zoveel moois zien, we voelen ons nietig onder de met sterren bezaaide hemel. Het zijn plekken waar iedereen graag is, en waar iedereen ook van opknapt als die er is. Naar mijn idee komt dat omdat we dan des te meer beseffen dat we hier deel van uitmaken. Dat wij niet bóven de natuur staan, dat wij deze niet naar onze hand kunnen zetten. Dat we er goed aan doen om hier met respect mee om te gaan. Misschien zijn heiligen in deze zin wel een metafoor voor de natuur zelf. Daar waar de natuur is, daar is het heerlijk.

Steeds minder nodig hebben

‘Wouden zijn heerlijk; waar de wereld geen vreugde vindt, zullen de hartstochtelozen vreugde vinden, want zij zoeken niet naar geneugten.’

In 2022 waren we in de zomervakantie backpacken in Griekenland. We hadden een heerlijke vakantie en deden maar liefst 3 eilanden en Athene aan, dus zagen veel van het land. Maar hoe mooi en fijn het ook was, ik merkte na verloop van tijd iets bijzonder op bij mezelf: ik miste de bomen, de bossen, de kreekjes en rivieren. Het ruisen van de takken, het groene gras. Het landschap van Griekenland bestaat vooral uit lage begroeiing, en bomen zijn voornamelijk olijfbomen. Het geheel is dor en droog, sommige delen worden geteisterd door bosbranden. Ik kreeg heimwee naar de vruchtbare gronden zoals ik die in west- en Oost-Europa ken. Het deed me beseffen dat iedereen zo zijn voorkeuren heeft, en ik heb me bovendien altijd al sterk verbonden gevoeld met Oost-Europa. Toen ik plannen maakte voor mijn lange solotocht heb ik hier dan ook rekening mee gehouden. Ik heb dus een route gekozen die ook door deze loofbossen gaat, waar ik me zo thuis voel.

Maar in bovenstaande zin staat nog veel meer: ‘waar de wereld geen vreugde vindt, zullen de hartstochtlozen vreugde vinden, want zij zoeken niet naar geneugten’. Het woord hartstochtelozen betekent in dit geval niet dat je geen gevoel meer hebt, maar meer dat je hebt geleerd situaties gelijkmoedig te betreden. Dat je geen speelbal bent van je emoties, maar dat je je emoties opmerkt en kan voelen, maar je er niet door uit het veld laat slaan, of juist erdoor laat meeslepen. Dat je ondanks je gevoelens en emoties tevreden kunt blijven. Gelijkmoedigheid is de staat van zijn dan binnen het boeddhisme wordt geoefend en wat door middel van meditatie getraind kan worden. Ik heb het tijdens mijn vipassana retraite elke dag geoefend, maar ook binnen de zen traditie is dit een hoger doel, voor zover je van een doel mag spreken.

Wat deze zin me verder zegt, is dat het veel mensen vroeg of laat een punt bereiken in hun leven, waarin ze beseffen dat het heel hard rondrennen in het hamsterrad, op weg naar meer prestaties, het aan de gang houden van het kapitalisme met meer spullen, dure vakanties, grotere auto’s of hippere kleding uiteindelijk niet leidt naar meer geluk en voldoening in hun leven. Iedereen maakt op zijn eigen tempo dit proces door. Soms duurt het een heel leven, soms zijn er meerdere levens voor nodig. Anderen hebben dit al sneller door. Maar er komt een moment dat je beseft: geluk zit niet in meer spullen, status of luxe. Het geluk vind je uiteindelijk in jezelf. Wanneer je dat beseft, hoef je niet meer streven naar al die uiterlijkheden en oppervlakkigheden, maar kun je leren tevreden te zijn met wat er is, zonder dat je daar iets voor nodig hebt.

Waar het voor mij nog meer op neer komt, is dat de natuur, of de wouden in deze zin dus, onze natuurlijke habitat is, en dat we ons uiteindelijk gelukkig voelen als we daar zijn, omdat we daar herinneren wie we werkelijk zijn, en dat we onderdeel zijn van de natuur. Uiteindelijk maken we, denk ik, allemaal een ontwikkeling door waarin we dit weer gaan voelen. Niet voor niets is er steeds meer aandacht voor natuur, klimaat en natuurbeleving. Als we kunnen ervaren dat we compleet zijn, vrij zijn en niks meer nodig hebben in de natuur, dan zijn we wat mij betreft compleet gelukkig en tevreden.

Het bericht Woorden van Boeddha – deel 2 verscheen eerst op Michelle Houtman.

Ik las laatst het boekje ‘woorden van Boeddha’, waarin ik getroffen werd door een aantal van zijn uitspraken. Ze vielen voor mijn gevoel meer op hun plek in al mijn gepeins en plannenmakerij van afgelopen maanden. Zittend bij ons haardje onder een dekentje, las ik de volgende uitspraken. Ik neem je mee in mijn gedachten hierbij en hoe ik ze plaats in mijn huidige situatie.

Je bent zelf je beste leraar

‘Als een reiziger niemand ontmoet, die zijn meerdere of zijn gelijke is, laat hij moedig volharden in zijn eenzame reis; daar is geen samenwezen met een dwaas.’

Nu wil ik niet beweren dat ik van niemand iets kan leren. Ik denk eerder dat het momenteel zo is dat ik de juiste leraar nog niet ben tegengekomen. En tegelijkertijd leer ik meer dan ooit, door me meer in mijn eigen binnenwereld te verdiepen. Ik denk dat ik ook het meest te leren heb als ik juist alleen ben. Dit heb ik tijdens mijn 10 daagse Vipassana al ontdekt: ik was eenzamer dan ooit, iets wat ik zwaar onderschat heb. Het heeft me doen beseffen dat ik veel meer afhankelijk ben van anderen dan ik dacht. In het noodgedwongen alleen zijn, kwamen ook andere inzichten die waardevol waren. Maar de setting was voor mij niet prettig. Als ik straks op solotocht ga, dan bepaal ik zelf voor een groot deel de omstandigheden, en dat voelt passender. Ik weet nu al dat het alleen zijn in het donker, het niet kunnen delen van ervaringen, last of bijvoorbeeld de tent afbreken, zal ook het nodige teweeg brengen. Ik ben compleet op mezelf aangewezen. Als ik pijn heb, verdwaald ben, me ellendig voel. Ik zie daar op een gekke manier ook naar uit, terwijl ik ook besef dat dit juist mijn grootste leermeester zal zijn. Hetgene dat me aanspreekt, is het onderliggende vertrouwen dat ik er, hoe dan ook, sterker uit ga komen. Ik heb al vaker de grenzen opgezocht en verlegd, en daarmee de ervaring dat ik veel meer kan dan ik denk. Niet alleen ik, iedereen. Maar niet iedereen zoekt nog die ervaring op.

Status en ego zijn niet meer nodig

‘Kennis voert tot gewin, kennis voert tot Nirwana. De leerling van boeddha, die dit doorziet, zal onverschillig zijn voor eerbetoon; hij zal streven naar afzondering van de wereld.’

Wat is dat toch, dat mensen soms streven naar afzondering van de wereld? Dat pelgrimstochten en thruhikes steeds populairder worden, als een bron van zingeving? Ik vermoed dat het terugtrekken uit de maatschappij en je eigen, vertrouwde omgeving, je in een andere modus plaatst, waardoor je gedwongen wordt op een andere manier tegen het leven en gebeurtenissen aan te kijken. Het helpt om anders, meer flexibel te gaan denken en ander gedrag uit te proberen, simpelweg omdat je in een situatie zit waarin je oude gewoontes, neigingen en patronen niet meer toegepast kunnen worden. Je valt daarmee als het ware door de mand, tenzij je je aanpast. In deze uitspraak van Boeddha is afzondering van de wereld misschien een gevolg van kennis en verlichting, maar voor mijn gevoel kan het beiden kanten opgaan: in afzondering leven, al is het maar een poosje, kan helpen om tot kennis en inzichten te komen. Om zaken meer in perspectief te plaatsen. Om alles wat je vanzelfsprekend neemt, met dankbaarheid te benaderen. Om weer te herinneren wat er écht toe doet. Ik verwacht niet direct dat ik, of welke langeafstandswandelaar dan ook, verlicht terug kom, maar misschien wel in een laagdrempelige, praktischere uitleg: het is een verlichtende gedachte als je beseft maar weinig nodig te hebben, dat je dingen kunt wegstrepen die er bij nader inzien toch niet toe doen. Het helpt, vermoed ik, relativeren.

Moderne nomaden?

‘De wijze moet de duisternis verlaten en het licht volgen. Zijn huis verlatende en huisloos zwervend, moet hij vreugde zoeken in de eenzaamheid, waar het moeilijk scheen vreugde te vinden.’

De duisternis wordt ook wel als ‘huis’ vertaald. De wijze moet zijn huis verlaten en het licht volgen. Het is een intrigerende zin. Wat ik eruit haal is dat het verlaten van je huis, en meer gaan zwerven zonder vaste verblijfplaats, je wijzer kan maken. Het is toch bijzonder dat er staat dat je in plaats van thuis te blijven, het licht moet volgen. Alsof ‘thuis’ of ‘huis’ een donkere, vervelende plek is. Zo ervaar ik dat niet. En tegelijkertijd herken ik het wél. Ik schreef in mijn blog over de gouden kooi, daar heeft het volgens mij mee te maken. Het huis bind ons, het kooit ons deels. Wat thuis is, zit hem niet in de stenen muren, maar veel meer in een gevoel in jezelf, en wat je verbindt met belangrijke anderen, die het voor jou tot thuis maken. Toch zou ik niet zwervend willen bestaan, ik zou ergens die stabiliteit willen hebben van een eigen plekje, hoe klein ook. Iets om naar terug te kunnen keren. De tweede zin herken ik als een grote uitdaging bij mijzelf: vreugde zoeken in de eenzaamheid, waar het moeilijk scheen vreugde te vinden. Het geeft in ieder geval de belofte dat het mogelijk is, om je goed te voelen in eenzaamheid. Ik heb inderdaad ondervonden dat die eenzaamheid heel erg naar en beklemmend kan voelen, maar ik heb ook een vermoeden dat dit niet altijd zo hoeft te zijn. Ik heb andere ervaringen waarin ik inderdaad prima alleen kan zijn. Ik wil verder onderzoeken en ervaren waar die verschillen dan in zitten.

Verhuizen en emigreren, of loskomen van het bekende?

‘tot inzicht gekomen, gorden zij zich aan. Zij blijven niet in hunne woonplaats; als zwanen die hun poel verlaten, verlaten zij hun huis en hof.’

Waarom zou dit zijn? Ik merk zelf dat ik de laatste jaren inderdaad tot inzicht ben gekomen dat ik veel meer in de natuur wil leven, buiten wil zijn, mijn kinderen lessen wil meegeven over wat echt belangrijk is. Ze weer leren bomen herkennen en onderscheiden, in plaats van fast food ketens aan hun logo’s. Ik ben tot inzicht gekomen dat het belangrijk is zélf actie te ondernemen en niet je vertrouwen buiten jezelf te plaatsen, zeker niet in handen van grote instanties of overheden, omdat de belangen en motieven van hun optreden discutabel zijn, en vaak ver afstaan van wat er in jouw belang ligt. Daarvoor is het belangrijk je intuïtie te leren gebruiken, en die train je naar mijn idee door veel meer in de natuur te zijn, weg van alle prikkels, afleidingen en verstoringen die je waarneming verder vertroebelen. Win-win dus, om meer de natuur in te gaan. En voor mij staat dat trouwens niet gelijk aan je woonplaats verlaten. Die natuur vind ik in mijn geval al in mijn woonplaats. Ik denk dat de Boeddha het hier meer heeft over even afstand nemen van je woonplaats, om je leven meer in perspectief te kunnen plaatsen. Om ook te ontdekken wat er nog meer mogelijk is, om je te helpen inzien hoe het eventueel anders kan. Daarbij kan weggaan, al is het maar tijdelijk, wel behulpzaam zijn vermoed ik.

Het bericht Woorden van Boeddha – deel 1 verscheen eerst op Michelle Houtman.

Mensen gaan massaal over hun grenzen heen. Half Nederland zit voor mijn gevoel thuis met een burn-out. Hier zijn legio redenen voor, en allemaal zijn ze wat mij betreft legitiem. Het feit dat zoveel mensen last hebben van burn-out klachten geeft enkel aan hoe groot de mismatch is tussen ons mensen en de samenleving met bijbehorende verwachtingen die wij hebben ingericht. Het moet anders, zoveel is duidelijk. Voor de meeste mensen is het wel duidelijk dat het thema grenzen vaak een rol speelt. Maar laatst viel me op hoe subtiel dit thema tot uiting kan komen in de dagelijkse gang van zaken, waardoor we beetje bij beetje verleren om die grenzen goed te bewaken voor onszelf.

Luie sporter

Zo was ik gaan sporten vandaag, een lesje crossfit. Soms staan er trainingen op het programma die behoorlijk imponerend zijn. Maar ik heb in de jaren geleerd dat ik me niet gek laat maken door wat er ook op het bord staat, omdat ik sport voor mijn plezier en zeker in de winter niet altijd gemotiveerd ben om keihard te trainen. Een beetje een luie sporter misschien. Maar bij cross-fit is dat lastig, omdat het zo opzwepend is en je toch wordt uitgedaagd tot het gaatje te gaan. en daar ligt wat mij betreft een hele lastige grens. Dat merkte ik in deze les, waarbij een medesporter wat kreunde tijdens een lesje, en ik hem hoorde mompelen dat hij pijn in zijn voet had, waarna ik hem even een rekoefening zag doen. maar tegelijkertijd riep de trainer, goed bedoeld uiteraard, ‘kom op jongen, nog 1 minuut vol gas, geef alles!’, waarna ik de betreffende sporter weer verder zag strompelen en die minuut inderdaad nog alles gaf.

Comfort zone oprekken, of grenzen overgaan?

Wat leren we op zulke momenten? Dat we onze signalen die ons lichaam geeft moeten wegdrukken en toch door moeten gaan? of is het juist dat extra zetje om uit die comfort zone te komen en jezelf te leren dat je meer kunt dan je dacht? Ik heb namelijk ook weleens trainingen gedaan waarbij ik achteraf concludeerde dat het eigenlijk te gemakkelijk ging, dat ik het mezelf stiekem toch te makkelijk had gemaakt en die uitdaging uit de weg was gegaan. Hier ligt een lastig grijs gebied: hoe weet je nou of je je eigen grenzen goed bewaakt?

Opmerken van subtiele lichamelijke sensaties

Ik heb hier op de terugweg over nagedacht en denk dat het neerkomt op het goed leren voelen. Wanneer je je lichaam goed kent, en weet wanneer het welke signalen geeft, kun je een betere inschatting maken wanneer het veilig is of onverstandig om iets te doen. Het goed leren voelen is een vaardigheid die veel mensen niet meer goed kunnen. Ik ben zelf ook hard aan het oefenen om hier steeds beter in te worden, en het helpt dat het in de meditatielessen toevallig (of niet) ook hierover gaat. Voor de meeste mensen is het wel te doen om te voelen als je pijn in je rug hebt, jeuk aan je neus, of een slapende voet. Maar de veel genuanceerdere sensaties, de opbouw naar pijn of stress is veel lastiger om te merken. Een blessure is er niet ineens. Een burn-out evenmin. Die heeft zich in de tijd ervoor allang kenbaar gemaakt en ons lichaam laat al talloze rode vlaggen zien, maar we horen de signalen niet. Het is daarom een kunst om in stilte en rust de aandacht en tijd te nemen om te luisteren naar ons lichaam, naar de boodschap die onze lichamelijke sensaties hebben. en daar tijdig naar te handelen.

Oefenen in opmerkzaamheid

In de cross-fit kan dit het verschil maken tussen spieropbouw of een blessure oplopen. In je werk tussen een uitdaging aangaan en een burn-out krijgen. Door meer in contact te zijn met je lijf, krijg je meer opties om te handelen op een manier waarop je jezelf verder helpt, op welke manier dan ook. Mijn uitdaging van de komende tijd is om actief een bodyscan te doen tijdens mijn lunchpauze, om op te merken hoe met name mijn benen en knieën voelen. Ik heb namelijk al vaker knieblessures gehad en wil verstandig trainen. Ik wil meer vertrouwen krijgen in mijn lichaam en voorkomen dat ik teveel ga vermijden vanuit angst.

Het bericht Balanceren tussen grenzen bewaken en uitdaging aangaan verscheen eerst op Michelle Houtman.

De laatste tijd lees en luister ik veel over mensen die het anders doen. Die niet kiezen voor het standaard plaatje van carrière maken, huisje, boompje beestje. En ik vind dat zo onwijs inspirerend, dat het me heel erg aan het denken zet. De waarde vrijheid is voor mij altijd al een belangrijke waarde geweest. Vrijheid en avontuur, die voor mij ook hand in hand gaan. waar mogelijk zoek ik die twee waarden op en leef ik er naar. Maar naarmate ik ouder word, merk ik dat dit soms steeds lastiger wordt, en dat het steeds meer gaat wringen. Ik heb nog steeds diezelfde behoeften, maar ik kom er onvoldoende aan toe. Ik conformeer me naar mijn zin te vaak en te veel naar een leven dat niet het leven is dat mij past. Alsof ik een te kleine jas draagt, die steeds meer gaat knellen.

Moderne zwerver

Als ik dan luister naar mensen, die als een moderne zwerver leven, dan kan ik daar heel veel bewondering voor voelen. Ik besef me terdege dat de situaties van een ander nooit vergelijkbaar zijn met die van ons, maar ben wel van mening dat ik van al deze voorbeelden iets kan leren, en kan onderzoeken wat er voor ons leven misschien wél mogelijk is.

Zo lees ik nu het boek van Miriam Lancewood, over haar leven in de wildernis van Nieuw-Zeeland. Maar ook luister ik naar de avontuurlijke vrouwen podcast, waar bijvoorbeeld Eva Smeele, die zichzelf heeft uitgeschreven uit Nederland fulltime wandelt met haar rugzak door Oost-Europa en op die manier vrijwel geen vaste lasten heeft, en daardoor ook bijna niks aan inkomen nodig heeft. Of mensen die hun huis hebben verkocht en leven in een tipitent, of met de camper de wereld door trekken. Vrienden die met elkaar in een commune of een grote woonboerderij zijn gaan wonen. Of hun handen ineen slaan om een onderneming in Spanje te starten. Er zijn, kom ik steeds meer achter, veel meer mogelijkheden dan ons wordt geleerd als we opgroeien.

Angstcultuur

Ik raak steeds meer overtuigd van het feit dat we worden grootgebracht in een angstcultuur. Je moet goede cijfers halen, anders haal je je diploma niet. Als je je diploma niet haalt, heb je geen baan, en dan heb je geen huis, en moet je onder een brug gaan wonen. Of wordt je vuilnisman (alsof daar wat mis mee is) of putjesschepper, en moet je de rest van je leven op een houtje bijten. Je moet vooral carrière maken, want dan pas krijg je die lease auto. Je moet wel promotie krijgen, want dan kun je eindelijk die twee onder één kap kopen en pas aan kinderen beginnen. Je moet wel voor een vast inkomen en een vast contract zorgen, want anders hebben de kinderen geen stabiliteit en zekerheid als ze opgroeien. Een zorgverzekering is wel heel verstandig, want stel dat je wat overkomt…

‘Wat doen we onze kinderen aan?’

Langzamerhand word ik er een beetje klaar mee. Het gaat me steeds meer tegenstaan. Ik voel me er soms gewoon een beetje ingeluisd, in die gouden kooi waar ik laatst over schreef. Als ik dan weer eens mijn plannen deel met Steef, reageert hij, verstandig als hij is, altijd vanuit de ratio: maar hoe zie je dat dan voor je? Hoe moet dat dan met de kinderen, met school, waar ga je van leven? Ik word altijd kribbig van die reacties, want dat vindt de romanticus in mij natuurlijk nooit leuk om te horen. Toch is het goed dat ook die kant van de zaak wordt belicht. Het houdt me met beide benen op de grond en laat me opnieuw de zaak van verschillende kanten bekijken.

Maar toen hij de opmerking plaatste ‘maar wat doen we de kinderen daarmee aan’, voelde ik me boos worden van binnen. Hoezo, wat doen we de kinderen daarmee aan? Draai het eens om: wat willen we uiteindelijk het liefst voor onze kinderen, en is het leven wat wordt voorgeschoteld, door in dezelfde platgetreden paadjes mee te lopen niet net zo goed een vorm van iets ‘aandoen’? Wat doen we de kinderen aan door hen niet de mogelijkheden te tonen die er óók zijn? je weet nooit hoe de keuzes die je maakt uiteindelijk uitpakken, en we gaan sowieso fouten maken als ouders. Waarom dan niet bewuste keuzes maken, vanuit de juiste intenties? Ik denk dat daarmee juist veel deuren kunnen worden geopend.

Micro-avontuur

Zo mijmer ik momenteel heel erg van een plekje in Oost-Europa, met een groot stuk grond, in de heuvels met veel bos en groen om ons heen. Waar we zelf een klein huisje op een groot stuk grond kunnen bouwen. Ik hoor van andere avonturiers dat ze hun huis succesvol voor langere tijd onderverhuren, zodat de kosten daar gedekt zijn, en ze langere tijd van huis kunnen gaan. Ook dat is iets dat ik in mijn achterhoofd houd. Net als het gezamenlijk trekken met het gezin. Dat willen we sowieso gaan uitproberen de komende tijd. Binnenkort ga ik met mijn oudste dochter een nachtje weg, in april ga ik met mijn zoon bikepacken (hip woord voor fietsvakantie met een tentje) in een weekend, en in maart ga ik nog eens een kleine week alleen op pad in Duistland. Dit soort microavonturen zijn ook één van mijn waardevolste herinneringen uit mijn kinder- en tienertijd en mede de grondlegger van mijn plannen van nu. Ik hoop dat ook aan mijn kinderen mee te geven.

Los van deze plannen hebben we nog geen concreet antwoord of andere invulling gevonden op de behoefte aan meer vrijheid en avontuur. Het is een potje dat op het vuur staat, wat langzaam pruttelt, en ook niet in de snelkookpan moet. Ik voel aan alles dat er veranderingen gaan komen, maar op welke wijze en wat de precieze invulling is, dat laat ik voorlopig nog aan het universum over.

Het bericht Drang naar vrijheid en avontuur verscheen eerst op Michelle Houtman.

We zijn er met z’n allen een beetje ingeluisd, in dit leven. Terugkijkend op mijn leven tot nu toe, ga ik steeds meer doorzien wat een illusies we voor onszelf creëren en hoe we onszelf massaal gek maken (en houden) met overtuigingen en verwachtingen die nergens op gebaseerd zijn. Het lijkt wel een besmettelijke ziekte, dat we maar overnemen van elkaar wat we vinden en geloven. Ergens in de evolutie lijken we gestopt met denken, met kritisch zelf nadenken over je eigen leven, je waarden, de betekenis die je zelf aan dingen geeft.

En nu zitten veel mensen in een stressvol leven, met een torenhoge hypotheek en te weinig vrije dagen per jaar. Gevangen in een gouden kooi. De afgelopen week zit het liedje ‘another brick in the wall’ van Pink Floyd steeds maar in mijn hoofd. ‘We don’t need no thought control’. Uiteindelijk ben je slechts een steentje in de muur. Betekenisloos. Is dat wat we willen, ten diepste in ons hart? Wat willen we onze kinderen meegeven? Wat voor leven wil je zélf leiden? Mag je pas genieten als je vakantie hebt? Ben je pas vrij als je je kapot hebt gewerkt en met een gebroken lijf van je magere pensioen mag genieten?

Wiens leven leef je?

Ik kan me hier over blijven verbazen. Als tiener kon ik al in discussie gaan hierover, als mijn stiefvader zijn plannen noemde, zijn dromen opsomde, die van gitaarles nemen en in een band spelen tot wilde reisplannen en boeken lezen gingen. Zoveel leuke dingen waar hij nu ‘geen tijd voor had’ maar ging doen als hij met pensioen ging. Ik kon daar niet in meegaan. Wat nou als je morgen onder een bus komt? Wat nou als je straks ziek word, of je lijf niet meer in staat is om te reizen? Wat een deceptie heb je dan in geleefd. Als die dromen die als zeepbellen uit elkaar spatten, omdat je de conclusie moet trekken dat je uiteindelijk niks van dat al hebt kunnen doen. omdat je jezelf je eigen dromen en wensen hebt ontzegd. Voor wat? Voor wie? Leef je je leven voor de bank, aan wie je je schulden afbetaald? Of voor het bedrijf waar je werkt, staat jouw leven in dienst van die machines die je repareert, of de spullen die je verkoopt, of wat je maar doet om een salaris te verkrijgen?

Wat is er nog meer naast werken?

Ik voelde al héél vroeg dat ik daar niet op ging wachten. Al tijdens mijn studie heb ik gezegd dat ik niet fulltime wilde werken. Ik werd raar aangekeken. Waarom zou je niet lekker knaken verdienen? Je bent jong en ambitieus, je wilt die sociale, maatschappelijke ladder op toch? Dat wilde ik toen ook. Maar ik voelde ook heel duidelijk dat fulltime werken teveel voor mij was. Niet omdat ik het niet aan zou kunnen, maar omdat ik nog zoveel andere plannen had. Ik wilde schrijven, sporten, fotograferen, uitstapjes maken, of gewoon lekker uitgebreid koken of een boek lezen op de bank. Het kon me gestolen worden dat de rest van mijn generatie fulltime werkte. Ik wilde max 4 dagen werken, liever 3. Dat is door de jaren heen eigenlijk altijd zo gebleven. De periodes waarin ik wél fulltime werkte, waren de zwaarste en minst leuke. Ze regen zich aaneen als een onduidelijke brei van indrukken. Zonder kans om te verwerken, op te laden, af te schakelen en je zinnen even helemaal ergens anders op te zetten.

Het kan ook anders

Maar ik ben net zo goed in die valkuilen getrapt. Het is een gemeenschappelijke cultuur die we hebben gecreëerd, die zo’n sterke greep doet op ons, dat vrijwel niemand hier immuun voor is. Althans, dat denk ik, maar ik ontmoet de laatste tijd wel steeds meer vrije geesten die hun leven nét even een beetje anders inrichten. Super inspirerend en het laat zien dat er veel meer mogelijk is dan ons platgetreden paadje van huisje, boompje, beestje. Ik mijmer steeds meer over welke mogelijkheden er voor ons in het verschiet liggen, maar moet dan ook de conclusie trekken dat het lastig is het nu ineens helemaal anders te gaan doen, door de keuzes die we hebben gemaakt. Want ook wij leven in die gouden kooi, met een fijn huis op een fijne plek, die grote verplichtingen met zich meebrengt.

Loskomen uit de thought control

Toch weerhoud het me er niet van te blijven fantaseren over mogelijkheden om uit de gouden kooi te kunnen stappen en wat meer vrijheid te ervaren, met ons als hele gezin. Die vrijheid ben ik momenteel aan het onderzoeken in mijn eigen leertraject binnen de zen meditatie. Daar komen al mooie en verrassende inzichten aan bod die helpend zijn om zaken vanuit andere perspectieven te bekijken. Het loskomen uit de thought control (Pick Floyd) is naar mijn idee een belangrijke, zo niet essentiële stap om je leven steeds meer in te richten op een manier die past bij jou. Bij wat je écht belangrijk vindt en wat je wit. Dat kunnen kleine of grote stappen zijn. Het overwegen van mogelijkheden die buiten de gebaande paden liggen is al een stap richting vrijheid en nieuwe mogelijkheden.

‘Dat zou ik nooit kunnen’

Veel mensen reageren in de trant van ‘dat zou ik nooit kunnen’ of ‘dat durf ik echt niet’ als ze horen over iemand die bijvoorbeeld het roer om heeft gegooid, zijn baan op heeft gezegd, is geëmigreerd, iets totaal anders is gaan doen of zijn huis heeft verkocht en met een camper Europa doorreist. Die uitspraken houden je eigen beperkte wereldbeeld in stand en neemt alle kansen weg om het anders te zien of doen. ‘Dat zou ik nooit kunnen’ betekent eerder ‘dat zou ik nooit willen’ en dan is de volgende vraag waarom niet? Het kan natuurlijk heel goed dat je iets écht niet ziet zitten omdat je het gewoon geen aantrekkelijk idee vind. Maar het kan ook zijn dat je beren op de weg ziet of je vastigheid en veiligheid niet wilt of durft op te geven. Vaak is de angst voor het onbekende te groot en weerhoud het je ervan om keuzes te maken.

Niets is voor altijd

Maar hoe heerlijk is het, om het leven als een avontuur te zien, waarin in principe alle opties nog open liggen. Het feit dat je een vast contract hebt, een goed betaalde baan of een koopwoning doet daar niks aan af. Niks is namelijk voor altijd. Dat is een natuurwet die we met z’n allen moeten accepteren. We worden allemaal geboren en gaan weer dood. Na de zomer volgt de herfst, de zon komt op en gaat weer onder. Deze principes, hoe traag ze soms ook lijken te verlopen, blijven altijd gelden. Alle zogenaamde vastigheden die we hebben zijn daarmee dus relatief. Het is een illusie dat de omstandigheden waarin we zitten voor altijd zijn. We hebben daar veel meer invloed op dan we zelf denken.

Het bericht Leven in een gouden kooi verscheen eerst op Michelle Houtman.

Laatst stelde iemand zich aan mij voor, een jonge vrouw nog. Terwijl ze haar naam zei, zei ze er direct achteraan: ja jullie zullen er wel om lachen, want ja, iedereen moest altijd al om haar lachen zodra men haar zag. Dan zeiden ze ‘oh daar heb je haar weer’ en begonnen ze al te lachen”. Ik zat met verbazing te luisteren naar het verhaal dat ze over zichzelf vertelde. Een verhaal dat ze blijkbaar gewend was om te noemen, en wat maakte dat ze er zelf in geloofde. Het leek zelfs of ze er in wilde blijven geloven. Er werd namelijk de kans ontnomen om ook een ander verhaal bij haar te bedenken, het werd al door haar ingevuld.

Visualiseren

Dit is wat we doorlopend doen. We vertellen onszelf voortdurend verhalen over onszelf en de wereld. We geloven er heilig in, houden er krampachtig aan vast zelfs. Waarom doen we dat? We hebben elke moment de mogelijkheid om andere verhalen over onszelf te vertellen, en daarmee een andere werkelijkheid te scheppen. Dit klinkt misschien vaag, maar dat valt wel mee. Op het moment dat we ervoor kiezen om de werkelijkheid vormt te geven zoals wij die willen, zul je namelijk merken, dat de kansen aanzienlijk toenemen dat het ook écht plaatsvindt. Dat is wat topsporters doen met het visualiseren van hun wedstrijd: in gedachten schaatsen ze hun 500 meter al, tot op de seconde nauwkeurig, waardoor de kans dat het daadwerkelijk zo verloopt ook sterk wordt vergroot.

De kracht van taal

Naast visualiseren speelt ons denken en onze taal ook een heel belangrijke rol in dit creëren van onze werkelijkheid. Nog een voorbeeld. Op diezelfde avond tref ik een andere jonge vrouw die ik al jaren niet meer heb gezien, en één keer eerder bij een andere borrel zag. Ze stelt zich vragend voor: ‘weet je nog wie ik ben? Ja ik ben die en die, maar dat weet je misschien niet meer. Ze dachten toen dat ik dronken  was, want ik struikelde toen van de trap, maar dat kwam door mijn hoge hakken, niet door de drank’. Ik had er niet naar gevraagd, maar voor ik het wist, had ze haar verhaal alweer in de realiteit geschetst. Ik zag haar vervolgens niet meer, tot ik even naar het toilet ging en haar daar al bellend aantrof. Vanaf het toilet kon ik het telefoongesprek gemakkelijk opvangen: ‘ja, en nu beginnen ze wéér over toen! Het was net stil, ik baal hier zo van, nu wordt weer opgerakeld dat ik toen dronken zou zijn geweest, dat is gewoon niet waar! Ik word hier pisnijdig van!’. Ik kan het niet helpen, maar ik moet hier dan toch een beetje om grinniken. Zie je wat hier gebeurt? We klampen ons zo vast aan onze vertrouwde verhalen, als een grijsgedraaide plaat, dat het bijna onmogelijk is hier onderuit te komen. Deze meid had haar eigen verhaal weer leven ingeblazen: wat je energie geeft, groeit tenslotte. Dat je verontwaardigd was dat er wederom na al die jaren over het incident werd gesproken, had ze misschien wel zelf gecreëerd.

Ontdek je eigen rode draad

Het is natuurlijk altijd makkelijker oordelen vanaf de zijlijn voor een ander. Als het zo makkelijk was om het anders te doen, zou iedereen het direct anders doen. Het zijn vaak de blinde vlekken waar we eerst zicht op moeten krijgen om ze te veranderen. Dat begint bij het observeren van terugkerende patronen. De zogenaamde rode knoppen in je leven, de triggerpoint, mensen voor wie je een allergie hebt, situaties waar je op de een of andere manier steeds weer in verzeild raakt. De rode draad. Als je dáár meer licht op kunt werpen, heb je iets om mee te werken. Dan kun je je bijvoorbeeld afvragen welke verhalen je nou eigenlijk maakt over dit soort situaties? En vervolgens, welke verhalen je liever wenst te maken: hoe zou jij dan handelen in die situaties? Als je daar de taal, je gedachtes én je handelen naar kunt zetten, dan verzeker ik je dat je een leuker leven krijgt!

Het bericht Creëer je eigen werkelijkheid verscheen eerst op Michelle Houtman.

Een doodnormale vraag die ik laatst weer een paar keer kreeg. Ik merk de laatste tijd dat ik steeds verschillende antwoorden geef, en dat ik ook zoek naar wat ik nou eigenlijk moet antwoorden. Vroeger had ik mijn antwoord al klaar: ‘ik ben therapeut, ik ben orthopedagoog-generalist’. Maar daar ben ik vanaf gestapt. Ik doe dat niet meer, het is niet waar ik de aandacht nu op wil richten. Maar wat doe ik nou eigenlijk? De laatste tijd ben ik met zoveel dingen bezig, dat er niet per sé één activiteit met kop en schouders bovenuit steekt.

Ondernemen

‘Ik ben ondernemer’ komt dan nog het dichtst in de buurt met hoe ik mezelf zie. Ik onderneem namelijk vooral van alles. Voor een ander kan dat soms onnavolgbaar overkomen, maar voor mezelf snap ik nog wel waarom ik de dingen doe (of juist niet meer doe). Maar hier ligt ook wel een uitdaging in, wat ik al eerder noemde. Namelijk om minder tegelijk te doen, zodat de aandacht beter tot zijn recht komt op de dingen die ik het liefste doe.

Naakt

Dit thema is ook een thema dat de laatste paar maanden regelmatig in mijn meditaties terugkwam: wat ben ik nou eigenlijk? Ik kom er nu steeds meer achter dat ik mezelf teveel identificeerde met mijn beroep, dat mijn hele zelfbeeld en identiteit hiermee versmolten waren. Nu ik die lagen steeds meer van me af schud, voelt het best een beetje kaal en naakt ineens. Het gaf ook wel angst: als ik niet meer zeg dat ik dit ben, wat blijft er dan nog van mij over? Ben ik dan überhaupt nog wel de moeite waard? En daar komt denk ik ook wel een beetje de kern van de zaak doorschemeren.

Rollen die we spelen

Hoe meer ik me verdiep in mijn zelfontwikkeling en spirituele groei, hoe meer ik dit soort zaken ga doorzien. Ik speelde de rol van therapeut, maar ik bén het niet. Ik kan die rol nog steeds wel spelen hoor, en doe dat ook nog regelmatig. Maar ik ben daarnaast nog meer. Moeder, creatief, avontuurlijk, een beetje gek, sportief, een partner, lerend en ontdekkend, een mens met behoeften en gevoelens, en noem het maar op. Maar ook dat zijn veelal rollen en eigenschappen die je jezelf toedicht, die niet volledig zijn.

Downgraden

Het helpt mij om het daarom te ‘downgraden’, tot iets meer essentieels. Ik ben hier vooral om te leren en ervaringen op te doen. Zo. Dat voelt een stuk fijner en haalbaarder. Kan ik bovendien ook geen flater slaan, want alles wat we hier doen met z’n allen zijn ervaringen, en van alles valt te leren. Kenmerk van leren is echter wel dat je lering trekt uit voorvallen, dat je er daadwerkelijk wat mee doet, natuurlijk. Dat, als je feedback krijgt, je dit wel probeert te verwerken in je dagelijkse handelen.

Het leven is een les

Dit is wat ik nu meer en meer besef, en wat mij vrijmaakt van alle verwachtingen die ikzelf en anderen bewust of onbewust aan mij stelden. Ik hoef niks te bewijzen, ik hoef niet eerst iets te doen of klaar te spelen, om ertoe te doen of ‘iemand te mogen zijn’. Het helpt me wat milder naar mijzelf en alles wat ik doe en meemaak te kijken. Het maakt het ook ontzettend interessant om bij bepaalde ervaringen of situaties te bedenken: ‘oké, welke les zit hierin verborgen? Wat probeert het leven mij misschien duidelijk te maken?’. Het geeft je een uitnodiging om betekenis te geven aan de voorvallen en tegenslagen, en zet je meer in de actiestand. Naar mijn mening een stuk prettiger dan wanneer je alleen maar het idee hebt dat zaken je overkomen, of je slachtoffer bent aan de pech die jij keer op keer op je bordje krijgt.

Wie is je authentieke zelf?

Maar daar ging wel een periode aan vooraf, en nog steeds voelt het soms nog een beetje ‘bloot’ nu ik de jassen van mijn vertrouwde rollen heb afgeworpen. Hoewel ze me niet meer passen, gaven ze een bepaalde zekerheid en ook een bepaalde status. Maar puntje bij paaltje zijn die zaken slechts schijn, en irrelevant. Ik had uiterlijke schijn nodig om me goed genoeg te voelen. Ik had status nodig om me serieus genomen te worden. Onzin. Ik haal die kracht nu meer en meer vanuit mezelf, doordat ik weer teruggrijp op mijn authentieke zelf. Ik voel nu veel beter wat mij blij en gelukkig maakt, en heb ook veel meer vertrouwen om daar naar te handelen. En dat brengt mooie dingen. Ik heb prachtige gesprekken met mensen, die als vanzelf gaan, oprecht en in flow. Ik blijk ineens anderen te kunnen inspireren en aan het denken te zetten. Dat denken mondt uit in handelen en zonder dat het mijn doel was, heb ik anderen daarmee positief beïnvloedt.

Intuïtie gebruiken

Als ik terugkijk op afgelopen jaar, dan heb ik zoveel toffe dingen gedaan. Leuke activiteiten bij de natres, sportevenementen, nieuwe mensen leren kennen, een podcast begonnen, samenwerkingen aangegaan, mijn creativiteit aangewakkerd wat heeft geleid tot schilderen en schrijven, uitdagingen aangegaan. En dat heeft vooral te maken met het durven vertrouwen op het proces. Niet meer iets doen ‘omdat het zo hoort’, ‘omdat dat strategisch de beste keuze is’ of ‘de veilige weg’. Nee. Ik ben bewust gaan kiezen voor dingen die intuïtief goed voelden, en vaak kon ik niet eens uitleggen waarom.

‘Wat levert het op?’

De podcast is daar een voorbeeld van. Mensen vragen dan: ja, maar dat levert toch niks op? Klopt. Sterker nog, ik besteedt er mijn eigen tijd in, en betaal voor een hosting op de podcasts te kunnen uploaden. Dus het kóst me juist geld. Maar het gaat niet om geld. Het gaat om het grotere doel: de zaadjes planten, bewustzijn vergroten. Zaken bespreekbaar maken. Mensen inspireren. En zie, de luistercijfers groeien gestaag, ik krijg zulke leuke reacties en leer nieuwe mensen kennen die mij ook weer inspireren. Dus het levert wel degelijk iets op. En ik weet zéker dat het zich op de lange termijn gaat terugbetalen.

Het bericht Je bent niet je beroep verscheen eerst op Michelle Houtman.

Wat ik eerder schreef, werkt het maken van bepaalde keuzes vaak als een katalysator. Zo was één van de lessen die ik na de vipassana retraite trok, dat ik me vooral moest focussen op wat ik wél wil, waar ik wél heen wil bewegen. Niet op wat ik niet wil. Dat gaat natuurlijk over het richten van je aandacht. Alles wat je aandacht geeft, groeit. Het is de wet van de aantrekkingskracht. En hoewel deze bekend was op rationeel vlak, ging ik hem nu meer voelen op subtieler niveau. Zo besefte ik me ineens dat ik het schrijven van blogs deed voor mijn website met bepaalde intenties op de achtergrond: aantrekken van klanten, het beter vindbaar maken van de website, gebruiken van slimme zoekwoorden, etc. Op zich klopt dit als marketing inderdaad de focus is van het schrijven van blogs.

Wat is mijn intentie bij het schrijven?

Maar ik ging terugdenken aan mijn eigenlijke intentie: waarom ben ik ooit begonnen met schrijven? Voor mezelf, niet voor anderen. Omdat schrijven mij helpt om mijn gedachtes te ordenen, het helpt me te reflecteren en bovenal heb ik gewoon plezier in het schrijven. De blogs die ik schreef, die als het ware als vanzelf gingen, waren nooit geschreven met een ‘dubbele agenda’. Op een gegeven moment ben ik gestopt met het schrijven van (erg) persoonlijke blogs, omdat ik me, onterecht denk ik nu, verschool achter het idee dat ik professioneel moest zijn en vooral niet teveel van mezelf moest blootgeven. En dat mensen ook niet zaten te wachten op wat ik schreef.

Fascinatie voor het leven en de wereld

Dat laatste kan nog steeds waar zijn trouwens, maar ik heb besloten dat dat niet uit hoeft te maken. Want ik schrijf tenslotte voor mezelf, voor mijn eigen plezier! En als er dan toevallig wél iemand is die dit leuk vind om te lezen, of er iets aan heeft, dan is dat alleen maar bonus. Op dezelfde manier ben ik ook mijn podcast ‘uit het leven gegrepen’ begonnen. Uit oprechte interesse in de ander, en de fascinatie die ik heb voor het leven, de lessen en het samen nadenken over de wereld en het leven zelf. Ik wil het voorbeeld geven en zijn aan anderen, dat je het vooral ook op je eigen manier mag doen, gericht op die fijne wereld die we met elkaar kunnen creëren.

Het voelt nog steeds wel een beetje spannend, maar hé, dat mag ook he? Dit is nu eenmaal wie ik ben. Ik heb uiteindelijk ook geen invloed op hoe anderen hier op reageren of wat ze ervan vinden. Ik kan alleen verantwoordelijkheid nemen over mijn eigen daden. En die probeer ik in ieder geval altijd te baseren op goede, oprechte intenties.

Open over mijn reis

Om die reden zal ik je de komende tijd dus meer mee nemen op mijn eigen reis, mijn ideeën over de wereld en samenleving, de uitdagingen waar we met elkaar voor staan en vooral ook wat er in onze eigen mogelijkheden ligt om hier zo goed mogelijk een draai aan te geven. Ik zal, om de drempel ook wat te verlagen en het gesprek gaande te houden, ook delen wat ik doe, leer en mee maak op mijn eigen pad binnen mijn persoonlijke groei, innerlijk werk en spirituele ontwikkeling. Laten we vooral elkaars mentor en gids zijn hierin.

Het bericht Keuzes in schrijven verscheen eerst op Michelle Houtman.

Ik heb een beslissing genomen voor mezelf. Of eigenlijk meerdere, maar ze volgen elkaar logisch op. Want als je eenmaal ergens iets in beweging zet, is dat vaak een katalysator voor wat daarna komt. In 2021 heb ik al stappen gezet in de richting die ik op wil: ik heb toen besloten te stoppen met het leveren van vergoede zorg, en ik zegde mijn contracten met de gemeente op. Dat voelde al als een bevrijding, omdat ik niet bij alles wat ik deed verantwoording moest afleggen, alsof ik steeds bewijs moest leveren dat ik heus wel goed m’n werk deed.

Energielek dichten

Dat resulteerde in het veranderen van het soort werk en de manier van werken in 2022. Ik kon veel meer tijd besteden aan mijn cliënten, en was veel minder tijd kwijt aan de administratie eromheen. Hoewel ik niet meer met de contracten werkte, is het nog steeds wel mogelijk om met PGB vergoeding bij de gemeente aan te vragen voor de jeugd. En precies dat stuk ga ik komende tijd veranderen. Ik heb voor mezelf namelijk een aantal conclusies getrokken, omdat ik nog steeds merkte dat er veel energie weglekte in mijn werk, en ik niet de voldoening eruit haalde die ik had gehoopt. Blijkbaar was het doorknippen van de lijntjes met de gemeente niet genoeg. Dat heeft een aantal redenen.

Nee leren zeggen

Ten eerste kreeg ik nog steeds veel aanmeldingen voor zorg voor de jeugd, met GGZ problematiek. Denk aan depressie, automutilatie, schoolverzuim, sociale angst, problemen in de opvoeding, eetstoornisproblematiek, etc. Maar dit is precies het soort werk waarvan ik in 2021 tegen mijzelf zei: niet meer doen. Het kost me teveel, op allerlei gebieden. Ik ben vrij idealistisch van aard en ken mijn valkuil dat ik vanuit loyaliteit anderen wil helpen. Ik weet daarnaast hoe dramatisch het momenteel is gesteld binnen de jeugdzorg, dus heb er veel moeite mee om ‘nee’ te verkopen, omdat dit direct de gedachtes oproept: ‘maar waar moeten die mensen dan heen? Wie moet ze dan helpen? Dan komen ze op een eeuwige wachtlijst!’.

Alle verandering begint bij jezelf

Maar ik had me ook iets anders voorgenomen. Namelijk dat ik aan alles voel dat er veel meer energie moet worden gestoken in de preventieve kant. De hele zorg, of het nou medische zorg of psychische zorg is, is veel te veel gericht op brandjes blussen en symptoombestrijding. Er gaan bakken geld naar het plakken van pleisters, terwijl de bron en oorzaak van de problemen niet worden aangepakt. Als ik daar niet zélf rigoureus een verandering in aanbreng, dan blijf ik ook dit systeem op dezelfde manier in leven houden. Dan ben ik zelf dus net zo schuldig aan dit principe. Alle verandering begint bij jezelf, dus ik kan niet anders dan de beslissing te maken dat ik definitief STOP met het aannemen van GGZ problematiek. Alleen op die manier kan ik mijn volledige focus, aandacht, energie, tijd en geld steken in het voorkómen van problemen.

De stekker eruit

Wat houdt dit concreet in? Mijn website van Praktijk Inzicht gaat uit de lucht, de telefoonnummers worden opgeheven. Per direct. Als mensen zich vanaf nu aanmelden voor een jeugdige met ggz-problematiek dan zal ik, hoe pijnlijk ook, de mededeling geven dat ik niet meer werk met deze doelgroep. Voor mij zit de grootste uitdaging in dit laatste stuk: het nee verkopen. Hoe zit dat met alle cliënten die nu nog bij mij lopen? Die mogen natuurlijk hun traject afmaken. Ik zal niemand die zich nu heeft aangemeld onverhoopt wegsturen.

Wat doe ik dan wel?

Wat ga ik dan wel doen? Vanaf nu richt ik me volledig op Jij bent in Zicht. Je zult zien dat de inhoud van deze website ook aan verandering onderhevig is, en steeds verder zal worden uitgewerkt. Ik kan hier alvast wat activiteiten verklappen, want het zijn nog al wat dingen waarmee ik bezig ben:

• Ik geef elke donderdagochtend 9.00u NatuurlijkSportief training, iedereen is dan welkom. Zie voor informatie en tarieven deze link.
• Wil je liever personal training? Dan kun je me ook benaderen!
• Individuele leefstijlcoaching
• Coaching voor volwassenen, incl. traumabehandeling
• Symbooldrama (dagdroomtherapie)
• Leefstijltraining in groepen (binnenkort meer informatie hierover)
• Coaching bij spirituele groei
• Reiki
• Diverse workshops gericht op gezondheid, leefstijl, persoonlijke groei
• Schrijftherapie en schrijven als middel naar innerlijke groei (binnenkort meer hierover)
• Het opzetten van een samenwerking met verschillende Dordtse ondernemers op het gebied van gezondheid
• Podcast opnames ‘uit het leven gegrepen’ (meld je gerust aan als gast, iedereen is welkom!)
• Nog een andere cursus die ik nog even bewust onder de radar houd ?

Zoals je ziet, meer dan genoeg om me mee bezig te houden. Ik heb namelijk heel sterk de overtuiging dat het nu écht de tijd is om die verandering in gang te zetten. Zaadjes planten voor een betere toekomst. Niet alleen voor mezelf, maar juist voor al die mensen die nu vastlopen in het systeem. Als we inzetten op een alternatieve mogelijkheid, onszelf sterk maken en gezond houden, dan zal er uiteindelijk verandering gaan komen. Dat duurt even, maar die wetenschap is alle moeite en energie waard! Het voelt als het bouwen naar een betere wereld, en dat is precies wat mijn ideaal is. Doen jullie mee?

Het bericht Radicale beslissingen voor noodzakelijke veranderingen verscheen eerst op Michelle Houtman.