In deel 1 van deze reeks ging ik al in op mijn reflecties op de woorden in combinatie met mijn toekomstige plannen. In deel 2 ging ik verder over de plek in de natuur en de verschillende manieren om naar vrijheid te kijken. Vandaag deel 3 van deze reeks.

Verschil tussen eenzaamheid en alleen zijn

‘wie de zoetheid geproefd heeft van afzondering en rust, is vrij van leed en vrij van zonde, wijl hij de zoete drank indrinkt der waarheid.’

Er is meer eenzaamheid dan ooit in de wereld, terwijl er tegelijkertijd meer mensen zijn dan ooit. Eenzaamheid hangt niet samen met alleen zijn. Wie alleen is, hoeft niet eenzaam te zijn. Je kunt andersom eenzaam zijn te midden van anderen. Dat is de meest pijnlijke vorm van eenzaamheid, omdat je op die momenten geen verbinding voelt met anderen. Alleen zijn is wat mij betreft een staat die iedereen zo nu en dan nodig heeft. Me-time in moderne begrippen. Dat alleen zijn is in ons drukke bestaan geen vanzelfsprekendheid meer. In Nederland moet je echt je best doen om alleen te zijn, zonder afleidingen en zonder door anderen gestoord te worden.

In het buitenland lukt dit al wat gemakkelijker. Maar ook op andere tijdstippen lukt het nog prima om in afzondering en rust te zijn. Zo loop ik heel graag met de zonsopgang, zeker in de winterperiode, waar het nog vroeg is en fris, waardoor de kans op andere mensen een stuk lager is. Als ik doordeweeks loop kom ik ook minder mensen tegen. Maar als ik deze uitspraak lees, bedoeld de Boeddha hier misschien wel een langdurige ervaring, omdat mensen tijd nodig hebben om zich te ontdoen van alle prikkels en indrukken van alledag, en in een vertraging te komen, waarin ze gaan ervaren dat rust en afzondering inderdaad heel fijn kan zijn.

Ik weet uit ervaring dat de eerste uren en dagen juist heel erg confronterend kunnen zijn: de verveling slaat toe, je hebt allerlei standaard neigingen zoals je telefoon erbij pakken of iemand bellen om dingen te delen. Het is dus echt afkicken om jezelf als enige gezelschap te kunnen verdragen én waarderen. Je leert jezelf dan op een heel andere manier kennen. Dat is naar mijn idee wat de Boeddha bedoelt met de zoete drank van de waarheid: inzichten in jezelf, zonder alle laagjes eromheen die we normaal gesproken in het leven hebben.

Het leven in afzondering en rust is iets dat ik ook doelbewust wil opzoeken. Ik weet dat daar nogal wat angsten bij mijzelf liggen, die misschien niet helemaal terecht zijn. Door de ervaring van afzondering en alleen zijn, tot rust komen, hoop ik ook tot nieuwe inzichten en ervaringen te komen, en uiteindelijk tot meer vertrouwen in mezelf. En daarmee dus ook tot meer verbinding met mezelf. Als je goed verbonden bent met je zelf, dus goed in contact staat met jezelf, dan is het ook gemakkelijker om in verbinding met anderen te komen. Wat een opstapje is tot minder eenzaamheid en meer écht contact.

Het zoeken van rust en afzondering is in mijn ogen juist niet egoïstisch, maar nodig om sterker in je schoenen te staan en daarmee een voorbeeld te zijn voor anderen, om ook ontvankelijker en toegankelijker te worden voor anderen. Wat mij betreft is persoonlijke ontwikkeling altijd een goed idee, omdat je indirect de mensen om je heen positief beïnvloed.

Afgezonderd van de rest van de wereld

‘alleen zittend, alleen slapend, alleen gaande zonder ophouden, alleen zich bedwingende, laat zo de mens gelukkig leven aan de rand van het woud.’

Wat een prachtige tekst vind ik dit, omdat het mijn grote dromen raakt. Ik zou zo graag een huisje in de natuur willen bewonen, aan de rand van het woud, of misschien in het bos. In de heuvels, met kreekjes en riviertjes in de buurt. Met genoeg plek voor moestuinen, boomgaarden met fruit- en notenbomen, een plek voor dieren, een plek om mensen te ontvangen voor ultieme natuurbeleving. Waar mijn kinderen boomhutten bouwen en schommelen tussen de bomen. Waar we vanuit onze voordeur de natuur instappen en eindeloze wandelingen kunnen maken. Waar mijn man het hout hakt van onze eigen bomen op ons terrein, om het vuur op onze vuurplaats mee aan te steken. Waar we zomers op onze rug in het gras liggen en ons vergapen aan de sterren boven onze hoofden en vuurvliegjes vangen. Waar ik de rust vind om te schrijven, te mediteren, te zijn, zonder iets te hoeven worden, zonder iets na te streven.

Maar dat is nog niet alleen, hoewel het wel alleen is in de betekenis van afgezonderd zijn van de rest van de wereld. Het echte alleen zijn is weer een andere ervaring, die zoals eerder genoemd meer zit in het geconfronteerd worden met jezelf om zo meer te leren over jezelf op een andere manier. Ik vind het bijzonder hoeveel van dit soort teksten de Boeddha heeft gezegd of opgeschreven. Pelgrimstochten zijn van alle tijden en momenteel zelfs populairder dan ooit. Dat is naar mijn idee geen toeval. Mensen zijn op zoek naar zingeving, en zoeken die vaak in de vorm van pelgrimstochten.

Al eeuwenlang gaan monniken en andere gelovigen alleen op pad en trekken de wereld over. Ze worden bovendien met veel respect begroet en onthaald. Nog steeds hebben reizigers en pelgrims een bijzondere status in veel landen. Ik vind dit mooi, en hoewel het misschien niet goed in woorden is uit te leggen, geeft het naar mijn idee wel aan hoe waardevol een langere solotocht is. Veel mensen die bijvoorbeeld de camino de Santiago de Compostella of een thruhike zoals de PCT hebben gelopen, geven na afloop aan dat ze zijn veranderd. Vaak voorgoed. Ze voeren veranderingen door in hun leven, in hun baan, huisvesting, relaties, mindset en andere grote levensgebieden. Blijkbaar is de voorwaarde om dit alleen aan te gaan en door te maken om tot zulke belangrijke wijsheid en inzichten te komen.

De waarde van samen de natuur in trekken

‘als iemand een verstandig makker vindt, die met hem wandelt, ernstig, vastberaden, ingetogen, dan kan hij met hem trekken, alle gevaren trotserend, gelukkig, maar bedachtzaam.’

Dit is precies waarom ik met mensen de natuur in trek. Waarom ik en anderen tot hun recht komen in gesprek tijdens het lopen in de natuur. Waarom je de beste gesprekken hebt als je met iemand wandelt, met wie je de diepte in kan gaan, met wie je kan reflecteren en spiegelen in een omgeving die zo natuurlijk is, dat we onszelf helemaal veilig en op onze plek voelen. Waarin de setting, van het naast elkaar zijn, samen in dezelfde richting lopend, in verbinding en contact maar zonder de bedreigende confrontatie van direct oogcontact helpt om jezelf en de ander beter te leren kennen. Waarin stiltes mogen vallen zonder ongemakkelijk te worden, waarin gemijmerd en overdacht kan worden, terwijl ons lichaam nog in beweging is, om ons brein te helpen het gezegde te verwerken.

In het wandelen is concentratie nodig, de focus in het hier en nu, om obstakels te omzeilen, je richting te bepalen, je voeten goed neer te zetten. Maar ook om uit je comfort zone te stappen, je grenzen te verleggen en jezelf op andere manieren te leren kennen. Waar je te maken krijgt met tegenslagen, vermoeidheid, pijn, honger, dorst, kou, gevaren en angsten. Maar waarin je leert dat dit relatief is, altijd in beweging, dat er altijd een oplossing is en een einde komt aan lijden, dat je bovendien veel méér kan dan je dacht, dat je trots kunt zijn op wat je presteert, dat je afziet maar daar tevreden en voldaan op terug kan kijken.

De natuur, het wandelen met een sparringpartner, vooral gedurende langere tijd, is wat mij betreft een perfecte metafoor voor het leven zelf, en kan tot diepgaande en verrijkende inzichten leiden, die je, letterlijk en figuurlijk, een andere weg kunnen doen inslaan in je leven. Dat is waarom ik wandelcoaching geef, mini avonturen doe en hiken & helen aanbied. Ga mee naar buiten, voor een reis naar binnen.

Het bericht Woorden van Boeddha – deel 3 verscheen eerst op Michelle Houtman.

In het eerste deel nam ik je al mee in mijn reflecties naar aanleiding van het lezen van het boekje ‘Woorden van Boeddha’, die met mijn plannen in het vooruitzicht nu goed op zijn plek lijken te vallen. Hier volgt deel 2 van de reeks.

Onbegrensde vrijheid

‘die geen bezittingen hebben en van liefdegaven leven, die verwijlen in het ledig en de onbegrensde vrijheid, het spoor derzulken is moeilijk meer te vinden als dat van vogels in de lucht. ‘

Deze uitspraak moet ik een aantal keer lezen voordat ik hem kan plaatsen, en nog steeds twijfel ik of ik hem goed begrijp. Wat ik er uit haal is dat je vrijheid kan ervaren door juist minder te bezitten. Dat herken ik van reizen met minimale bepakking, waarin je er achter komt hoe weinig je maar nodig hebt. Alles wat je daadwerkelijk nodig hebt past in een tasje. Dat besef geeft me ontzettend veel vrijheid. Iedere keer dat we op vakantie zijn geweest neem ik me voor om het met minder te doen. Ieder jaar maken we daarin kleine stapjes. We kopen sowieso niet veel spullen, of het moet functioneel zijn voor de uitvoering van onze sporten. Waar we kunnen, kopen we tweedehands en veel van wat we vroeger kochten, zoeken we simpelweg niet meer op. Door ook niet meer zo vaak in winkels te komen, word je minder verleid en beïnvloed om zaken te kopen die je totaal niet nodig hebt. Elk jaar brengen we meer spullen weg naar de kringloop, omdat we blijkbaar door de tijd heen alsnog veel rotzooi verzamelen met z’n vijven. Onze droom is om ergens een klein huisje te hebben en vooral in de buitenlucht, in de natuur te leven. Niet per sé spartaans. Ik kan een goed bed, een fijne douche én een houtvuur namelijk wel heel erg waarderen. Maar dat gaat ook over onze menselijke behoeftes van rust, slaap, warmte en hygiëne.

Het stukje ‘van liefdegaven leven’ slaat op het leven van monniken die leefden van bedelen en de gaven van anderen, van wie zij afhankelijk waren voor het vullen van hun maag. Maar als ik het metaforisch interpreteer zit er ook een vorm van dankbaarheid in door met meer respect en waardering om te gaan met wat je wel hebt, wat je krijgt, wat je gebruikt van de spullen die van moeder aarde komen. Dat je, in andere woorden, veel bewuster omgaat met alles en je bewust bent van de oorsprong van zaken, en de consequenties van gebruik voor de wereld. Dit klinkt misschien wat hoogdravend, en ik beken meteen dat ik zeker hierin geen heilige ben. Maar misschien staat het wel symbool voor het bewustwordingsproces waar we met z’n allen in zitten, en dat we een beetje lief voor elkaar en met elkaar moeten zijn om überhaupt nog normaal op deze planeet te kunnen leven. Zo eten wij bijvoorbeeld wel af en toe vlees, maar kiezen wel zoveel mogelijk biologische varianten en ik bedank met mijn kinderen dan ook het dier dat ons voedt.

‘het spoor derzulken is moeilijk meer te vinden’  zegt deze uitspraak. Ook dit is weer op verschillende manieren op te vatten. Je kunt denken aan de footprint die je achterlaat als je erg materialistisch leeft. Maar ook meer letterlijk: hoe onafhankelijker en meer zelfvoorzienend je leeft, hoe meer je loskomt van alle bestaande systemen en instituties, hoe moeilijker je te vinden of te volgen bent, en hoe vrijer je leeft. De andere interpretatie is vrijheid door steeds minder nodig te hebben. En wie weet welke vormen er nog meer mogelijk zijn?

We staan niet bóven de natuur

‘In een hut of woud, op bergen of in een vlakte: waar heiligen wonen, daar is het heerlijk.’

Wie er met heiligen worden bedoeld is me niet helemaal duidelijk, maar dat ze het goed hebben bekeken wél. Ik moet de eerste persoon nog tegenkomen die niet onder de indruk raakt van de prachtige landschappen van bergen, wouden en uitgestrekte vlaktes. Waar de natuur nog vrij ongerept is, en de scheppende kracht van moeder aarde nog zichtbaar. Niet voor niets scoren foto’s met vergezichten, machtige bergketens of stille meren hoog op Instagram. Het zijn natuurfenomenen die iedereen aanspreken, en volgens mij komt dat omdat iedereen het op een bepaalde manier herkent. We worden stil en nederig als we zoveel moois zien, we voelen ons nietig onder de met sterren bezaaide hemel. Het zijn plekken waar iedereen graag is, en waar iedereen ook van opknapt als die er is. Naar mijn idee komt dat omdat we dan des te meer beseffen dat we hier deel van uitmaken. Dat wij niet bóven de natuur staan, dat wij deze niet naar onze hand kunnen zetten. Dat we er goed aan doen om hier met respect mee om te gaan. Misschien zijn heiligen in deze zin wel een metafoor voor de natuur zelf. Daar waar de natuur is, daar is het heerlijk.

Steeds minder nodig hebben

‘Wouden zijn heerlijk; waar de wereld geen vreugde vindt, zullen de hartstochtelozen vreugde vinden, want zij zoeken niet naar geneugten.’

In 2022 waren we in de zomervakantie backpacken in Griekenland. We hadden een heerlijke vakantie en deden maar liefst 3 eilanden en Athene aan, dus zagen veel van het land. Maar hoe mooi en fijn het ook was, ik merkte na verloop van tijd iets bijzonder op bij mezelf: ik miste de bomen, de bossen, de kreekjes en rivieren. Het ruisen van de takken, het groene gras. Het landschap van Griekenland bestaat vooral uit lage begroeiing, en bomen zijn voornamelijk olijfbomen. Het geheel is dor en droog, sommige delen worden geteisterd door bosbranden. Ik kreeg heimwee naar de vruchtbare gronden zoals ik die in west- en Oost-Europa ken. Het deed me beseffen dat iedereen zo zijn voorkeuren heeft, en ik heb me bovendien altijd al sterk verbonden gevoeld met Oost-Europa. Toen ik plannen maakte voor mijn lange solotocht heb ik hier dan ook rekening mee gehouden. Ik heb dus een route gekozen die ook door deze loofbossen gaat, waar ik me zo thuis voel.

Maar in bovenstaande zin staat nog veel meer: ‘waar de wereld geen vreugde vindt, zullen de hartstochtlozen vreugde vinden, want zij zoeken niet naar geneugten’. Het woord hartstochtelozen betekent in dit geval niet dat je geen gevoel meer hebt, maar meer dat je hebt geleerd situaties gelijkmoedig te betreden. Dat je geen speelbal bent van je emoties, maar dat je je emoties opmerkt en kan voelen, maar je er niet door uit het veld laat slaan, of juist erdoor laat meeslepen. Dat je ondanks je gevoelens en emoties tevreden kunt blijven. Gelijkmoedigheid is de staat van zijn dan binnen het boeddhisme wordt geoefend en wat door middel van meditatie getraind kan worden. Ik heb het tijdens mijn vipassana retraite elke dag geoefend, maar ook binnen de zen traditie is dit een hoger doel, voor zover je van een doel mag spreken.

Wat deze zin me verder zegt, is dat het veel mensen vroeg of laat een punt bereiken in hun leven, waarin ze beseffen dat het heel hard rondrennen in het hamsterrad, op weg naar meer prestaties, het aan de gang houden van het kapitalisme met meer spullen, dure vakanties, grotere auto’s of hippere kleding uiteindelijk niet leidt naar meer geluk en voldoening in hun leven. Iedereen maakt op zijn eigen tempo dit proces door. Soms duurt het een heel leven, soms zijn er meerdere levens voor nodig. Anderen hebben dit al sneller door. Maar er komt een moment dat je beseft: geluk zit niet in meer spullen, status of luxe. Het geluk vind je uiteindelijk in jezelf. Wanneer je dat beseft, hoef je niet meer streven naar al die uiterlijkheden en oppervlakkigheden, maar kun je leren tevreden te zijn met wat er is, zonder dat je daar iets voor nodig hebt.

Waar het voor mij nog meer op neer komt, is dat de natuur, of de wouden in deze zin dus, onze natuurlijke habitat is, en dat we ons uiteindelijk gelukkig voelen als we daar zijn, omdat we daar herinneren wie we werkelijk zijn, en dat we onderdeel zijn van de natuur. Uiteindelijk maken we, denk ik, allemaal een ontwikkeling door waarin we dit weer gaan voelen. Niet voor niets is er steeds meer aandacht voor natuur, klimaat en natuurbeleving. Als we kunnen ervaren dat we compleet zijn, vrij zijn en niks meer nodig hebben in de natuur, dan zijn we wat mij betreft compleet gelukkig en tevreden.

Het bericht Woorden van Boeddha – deel 2 verscheen eerst op Michelle Houtman.

Mensen gaan massaal over hun grenzen heen. Half Nederland zit voor mijn gevoel thuis met een burn-out. Hier zijn legio redenen voor, en allemaal zijn ze wat mij betreft legitiem. Het feit dat zoveel mensen last hebben van burn-out klachten geeft enkel aan hoe groot de mismatch is tussen ons mensen en de samenleving met bijbehorende verwachtingen die wij hebben ingericht. Het moet anders, zoveel is duidelijk. Voor de meeste mensen is het wel duidelijk dat het thema grenzen vaak een rol speelt. Maar laatst viel me op hoe subtiel dit thema tot uiting kan komen in de dagelijkse gang van zaken, waardoor we beetje bij beetje verleren om die grenzen goed te bewaken voor onszelf.

Luie sporter

Zo was ik gaan sporten vandaag, een lesje crossfit. Soms staan er trainingen op het programma die behoorlijk imponerend zijn. Maar ik heb in de jaren geleerd dat ik me niet gek laat maken door wat er ook op het bord staat, omdat ik sport voor mijn plezier en zeker in de winter niet altijd gemotiveerd ben om keihard te trainen. Een beetje een luie sporter misschien. Maar bij cross-fit is dat lastig, omdat het zo opzwepend is en je toch wordt uitgedaagd tot het gaatje te gaan. en daar ligt wat mij betreft een hele lastige grens. Dat merkte ik in deze les, waarbij een medesporter wat kreunde tijdens een lesje, en ik hem hoorde mompelen dat hij pijn in zijn voet had, waarna ik hem even een rekoefening zag doen. maar tegelijkertijd riep de trainer, goed bedoeld uiteraard, ‘kom op jongen, nog 1 minuut vol gas, geef alles!’, waarna ik de betreffende sporter weer verder zag strompelen en die minuut inderdaad nog alles gaf.

Comfort zone oprekken, of grenzen overgaan?

Wat leren we op zulke momenten? Dat we onze signalen die ons lichaam geeft moeten wegdrukken en toch door moeten gaan? of is het juist dat extra zetje om uit die comfort zone te komen en jezelf te leren dat je meer kunt dan je dacht? Ik heb namelijk ook weleens trainingen gedaan waarbij ik achteraf concludeerde dat het eigenlijk te gemakkelijk ging, dat ik het mezelf stiekem toch te makkelijk had gemaakt en die uitdaging uit de weg was gegaan. Hier ligt een lastig grijs gebied: hoe weet je nou of je je eigen grenzen goed bewaakt?

Opmerken van subtiele lichamelijke sensaties

Ik heb hier op de terugweg over nagedacht en denk dat het neerkomt op het goed leren voelen. Wanneer je je lichaam goed kent, en weet wanneer het welke signalen geeft, kun je een betere inschatting maken wanneer het veilig is of onverstandig om iets te doen. Het goed leren voelen is een vaardigheid die veel mensen niet meer goed kunnen. Ik ben zelf ook hard aan het oefenen om hier steeds beter in te worden, en het helpt dat het in de meditatielessen toevallig (of niet) ook hierover gaat. Voor de meeste mensen is het wel te doen om te voelen als je pijn in je rug hebt, jeuk aan je neus, of een slapende voet. Maar de veel genuanceerdere sensaties, de opbouw naar pijn of stress is veel lastiger om te merken. Een blessure is er niet ineens. Een burn-out evenmin. Die heeft zich in de tijd ervoor allang kenbaar gemaakt en ons lichaam laat al talloze rode vlaggen zien, maar we horen de signalen niet. Het is daarom een kunst om in stilte en rust de aandacht en tijd te nemen om te luisteren naar ons lichaam, naar de boodschap die onze lichamelijke sensaties hebben. en daar tijdig naar te handelen.

Oefenen in opmerkzaamheid

In de cross-fit kan dit het verschil maken tussen spieropbouw of een blessure oplopen. In je werk tussen een uitdaging aangaan en een burn-out krijgen. Door meer in contact te zijn met je lijf, krijg je meer opties om te handelen op een manier waarop je jezelf verder helpt, op welke manier dan ook. Mijn uitdaging van de komende tijd is om actief een bodyscan te doen tijdens mijn lunchpauze, om op te merken hoe met name mijn benen en knieën voelen. Ik heb namelijk al vaker knieblessures gehad en wil verstandig trainen. Ik wil meer vertrouwen krijgen in mijn lichaam en voorkomen dat ik teveel ga vermijden vanuit angst.

Het bericht Balanceren tussen grenzen bewaken en uitdaging aangaan verscheen eerst op Michelle Houtman.

Een ander ding wat ik steeds meer merk naarmate ik vaker mediteer, is dat ik inderdaad gelijkmoediger kan blijven. Waar ik eerder ergernissen had, als dingen niet snel genoeg gingen, als zaken in de soep liepen, kinderen niet luisterden, etc. kan ik nu vaker (lang niet altijd, maar toch, elke verbetering is meegenomen!) m’n schouders ophalen en de situatie accepteren. Ik blijf vaker gelijkmoedig. In de file staan is niet langer vervelend. Ik leg me er gemakkelijk bij neer en zoek een leuk muziekje op om mee te zingen. Ik kan nu toch niets aan de situatie veranderen.

Relativeren

Als er zaken moeilijk zijn of tegenvaller, als ik me frustreer of frustraties merk bij anderen, dan kan ik gemakkelijker relativeren: het gaat wel over, niks is blijvend. Het voelt nu moeilijk, maar ook dit gevoel gaat voorbij. Die wetenschap stelt me gerust. En het helpt me uitzoomen op de situatie: wat is er nu echt belangrijk, wat doet er echt toe? Ik maak me gewoon minder druk om veel dingen, omdat het in m’n ogen ineens een stuk onbeduidender is. En als die dingen wegvallen, blijft vanzelf over wat wél belangrijk is. Dat helpt me om richting te bepalen.

Elke week een thema

Wat ik verder heel prettig vind aan de cursus, is dat er elke week een thema wordt behandeld. Bijvoorbeeld het gebruik van symbolen, rituelen, lichaamsbewustzijn of over geluk. Hierbij zitten altijd prikkelende vragen en opdrachten, ook om thuis mee aan de slag te gaan. om bijvoorbeeld bij jezelf dingen over het thema te gaan opmerken, of juist iets te gaan uitproberen.

Het helpt om de thema’s meer te integreren in je dagelijkse doen en laten, waardoor het effect van de cursus verder strekt dan alleen tot het mediteren zelf. Elke keer wordt er ook gevraagd naar je leerpunten, waardoor je steeds actief blijft reflecteren op je eigen gedrag en blijft bijsturen. Het houdt me scherp, ik heb hierin al zoveel meer over mezelf geleerd dan in al die opleidingsjaren als orthopedagoog generalist. Het is veel meer ervaringsgericht, niet zo talig, maar je gaat echt doén. Elke week voelt daarom nog steeds als een feestje.

Energie van de groep

Het is voor mij altijd een hele drukke werkdag, en om dan ’s avonds naar het meditatiecentrum te gaan voelt als een kadootje. Het gezamenlijk mediteren is bovendien ook prettig, omdat je daarmee een sterkere energie opbouwt, en het helpt mij om dieper in meditatie te komen. Om gelijkmoedig te worden. Ik zou het liefst vaker in de week met een groep mediteren, maar om dat praktisch vorm te geven is nog een uitdaging.

Ohja, nog een aardse opmerking tenslotte, die voor mij wel meespeelde aan het begin: de mensen die meedoen met de cursus zijn lang niet allemaal geitenwollensokken types, maar ook jongere mensen en ook mannen. Het lijkt er bovendien op dat onze generatie sowieso steeds bewuster wordt en daardoor ook meer open staat voor dit soort activiteiten.

Het bericht Wat mediteren doet – deel 6 verscheen eerst op Michelle Houtman.

Ook lichamelijk gebeurt er van alles. Je lichaam onthoudt tenslotte alles, en er bestaat zoiets als celgeheugen. Dus als je ervaringen niet bewust kan terughalen uit je brein, weet je lichaam het nog wel. Dat kan zich uiten op allerlei manieren, zoals de sankara’s in de vipassana waarover ik sprak. Zo krijg ik het met regelmaat heel erg warm tijdens het mediteren. Ik ben ook al een aantal keren echt flink misselijk geworden. Of ik moest ineens naar de wc.

Stress release

Andere dingen die ik heb gemerkt is bijvoorbeeld dat mijn lichaam onwillekeurig schokt, soms gekoppeld aan een herinnering. Ik vermoed dat dit het loslaten van oude stress is. Ook heb ik regelmatig heel prettige sensaties, zoals tintelingen, het zien van allerlei kleuren, lijnen en vormen, het gevoel los te komen van de werkelijkheid. Of het gevoel dat je lichaam opzij valt, op een heel prettige manier. Dat zijn de fijnste sensaties, maar in de vipassana heb ik geleerd dat alles ontstaat en vergaat en dat het belangrijk is nergens aan vast te klampen.

Vrij van verlangen

Het is fijn om te beseffen dat ellendige sensaties vanzelf voorbijgaan, maar hetzelfde geldt dus ook voor prettige sensaties. Op het moment dat je ernaar gaat verlangen, ontstaat er een hunkering, een vastklampen. Het mediteren leert je juist daarin gelijkmoedig te blijven, zodat je niet van genot naar genot gaat, maar de situatie kan nemen zoals die komt.

Praktische uitwerking

Terug naar het begin. Waarin we direct de vraag kregen waarom we willen leren mediteren. Waarop ik aangaf dat mediteren ook een praktische uitwerking heeft. Welke dan? Hoor ik je vragen. Waarom zou je het overwegen? Ik ga proberen het zo goed mogelijk uit te leggen aan de hand van mijn ervaringen tot nu toe, in het besef dat ik echt nog een beginneling ben op dit gebied. Maar juist daarom wel fijn om te lezen wat het als beginner voor je kan doen.

Remedie tegen interne onrust

Zoals ik al noemde ben ik vanuit mijzelf vaak onrustig. Ik kan niet goed stilzitten, dat voelt als verloren tijd, zinloos, nutteloos. Alles wat ik doe moet ‘nuttig zijn’, een kernovertuiging die er al sinds kleins af aan in zit. Dat is bij tijd en wijle best irritant en vermoeiend. Want eer dat ik dan lekker genesteld in een stoel zat met een boekje om te lezen, was ik alweer opgestaan om nog even wat te pakken, checken of doen. En dat vervolgens een uur lang, waarna ik besloot dat ik nu geen tijd meer had om te lezen en uiteindelijk dus niks was gekomen van mijn lanterfantmomentje. Bloed irritant.

Terugschakelen

Nu ik mediteer, en vooral als ik bijvoorbeeld een stilteochtend heb gedaan waarin ik langer achter elkaar mediteer, ervaar ik veel meer rust. Het voelt alsof ik ineens de eerste en tweede versnelling bij mezelf heb gevonden, waarvan ik niet wist dat ik die had. Ik merkte dat van de zomer heel goed, tijdens open monumentendag, een dag waarop ik graag zoveel mogelijk wil zien. Dit keer kon ik helemaal in het moment blijven en bijvoorbeeld genieten van een pianospel van iemand die daar toevallig ging spelen.

In het moment blijven

Ik was niet meer bezig met gedachtes over hoeveel er nog te zien of te doen was, maar kon gewoon lekker luisteren en genieten van dat moment. Totaal nieuw voor me! En ik vond het een verademing. Ik hoefde niks extra’s, ik was gewoon tevreden zo. Als ik die dag niks meer zou zien zou het ook goed zijn. Het deed me beseffen dat ik altijd een gejaagdheid had, vaak wel vanuit enthousiasme, maar desalniettemin gejaagd en daarmee onrust met zich meebrengend.

Het bericht Wat mediteren doet – deel 5 verscheen eerst op Michelle Houtman.

Tijdens de meditaties kwamen allerlei soorten gedachtes op, uiteraard. Toch kon ik er al snel een aantal rode draden uitpikken, waar ik soms best door verrast was. Ik zag mezelf bijvoorbeeld totaal niet als faalangstig. Ik ga altijd van alles aan, en oefen het liefst direct met dingen die ik heb geleerd, om iets onder de knie te krijgen. Ik ben niet bang om daarin fouten te maken, of dat dingen mislopen: ik die het als manieren om erachter te komen of iets bij me past, bijvoorbeeld.

Onbewuste angst

Maar tot mijn verbazing kwamen er regelmatig gedachtes op die ik plaats in de categorie faalangst, maar die een wat diepere angstlaag aanraakten. Voorbeelden: gedachtes over mijn identiteit, wie ben ik nu helemaal? Kan ik nog wel waar ik voor heb geleerd? Wat ben ik nou eigenlijk aan het doen, wat stel ik nu eigenlijk voor? Ik kan dit (dingen die ik moet doen) toch helemaal niet. Wat wil je nou doen met je leven? Gedachtes met onzekerheid over werkgebied: straks heb ik niet genoeg werk/inkomen, wie denk ik wel niet dat ik ben, dat ik een boek wil schrijven? Zitten ze wel op mij te wachten? Wat zijn die cursussen nou eigenlijk allemaal waard geweest? Wat kan ik nou helemaal? Gedachtes in strengheid over mezelf: ik moet beter voor mezelf zorgen, waarom heb je dit nu gedaan, ik ben te dik, etc. Deze gedachtes gingen m.n. over mijn lichaamsbeeld en bepaalde normen die ik mezelf opleg (ongemerkt dus).

Innerlijke criticus

Het is best wel confronterend om te merken dat er zoveel kritische stemmen op de achtergrond draaien die je niet bewust bemerkt. En daarmee tegelijkertijd ook een heel prettig idee dat ik door te mediteren een deel van die stemmen op kan ruimen, en mijn systeem wat neutraler of eerlijker kan maken om meer onbevangen een dag te beginnen. De innerlijke criticus die steeds commentaar levert, is direct ook een uitnodiging om een ander antwoord op te geven.

Een antwoord vormen

Bijvoorbeeld het zinnetje ‘wie ben ik nu helemaal’ heb ik vervolgens in positieve zin voor mijzelf beantwoord. Ik heb bedacht hoe ik mijzelf nu zie (in positieve, opbouwende termen), en vooral ook bedacht wie ik wíl zijn. Daarmee heb ik voor mijn gevoel ook steeds een tegenwicht om die kritische stemmen op te vangen.

Ruimte voor nieuwe overtuigingen

Het mooie is ook om te merken dat ze wegebben, die stemmen. Niet helemaal hoor, en soms zijn ze er ineens weer in volle hevigheid, maar er komt ook ruimte voor ander soort gedachtes of herinneringen of ervaringen. Gewoon de dagelijkse mijmerzaken, to-do lijstjes of andere onbelangrijke zaken. Maar ook bijvoorbeeld ineens weer een herinnering aan iemand die ik al heel lang niet meer heb gezien of gesproken. Of ineens een ingeving die ik kan gebruiken in mijn werk.

Het bericht Wat mediteren doet – deel 4 verscheen eerst op Michelle Houtman.

Toen ik met de cursus begon heb ik eerst wat voorwaarden geschept: kussentje gekocht, plekje gecreëerd en nagedacht welk moment van de dag het meest praktisch is. dat bleek voor mij de avond, waarbij ik het liefst samen met Steef vlak voor het slapengaan mediteer, zodat ik relaxt m’n mandje in rol. Ik zorgde ook voor wierook en kaarsjes, om de volledige beleving na te bootsen. Helpt om in de sfeer te komen namelijk.

Lichaamsbewustzijn

De eerste paar keren moest ik ook mijn hele houding goed leren aannemen. Rechtop zitten bleek voor mij ook geen sinecure, en blijkbaar heb ik de onbewust neiging mijn schouders op te trekken en aan te spannen, zonder dat ik dat direct door heb. Dacht ik toch best wat lichaamsbesef te hebben, kan altijd beter. Ik hoorde recent iemand daar iets interessants over zeggen. Zij zei dat je lichaamshouding ook iets zegt over je kernovertuigingen. En dat als je anders gaat zitten dan je gewend bent, dat een directe oefening is om tegen die kernovertuiging in te gaan. Klinkt logisch eigenlijk he?

Sankara’s

Zoals jullie konden lezen in mijn verslag over de vipassana retraite, had ik volle bak pijn in mijn rug die dagen. Ik heb die dagen namelijk echt heel erg rechtop gezeten, omdat dit op de lange termijn echt wenselijk is voor je houding. Ik merkte toen dus van lieverlee ook dat ik mijn rechterschouder inderdaad te veel aanspan en kan laten zakken. De pijn in mijn rug kwam waarschijnlijk door ‘sankara’s’, dat vrij vertaald ongeveer neerkomt op vaste patronen, oude pijn of ongezonde neigingen. Doordat ik met mijn hele houding die 10 dagen totaal inging tegen mijn normale gang van zaken (wat veel meer onrustig, veel bewegen, krom zitten, hard sporten is), riep dit vanuit mijn lichaam blijkbaar ook weerstand op.

Weerstand tegen oude overtuigingen

Een rechte houding is ten slotte een houding van trots, zelfverzekerdheid, en hopelijk ook ontspanning. Mijn lichaam vocht misschien tegen deze nieuwe overtuigingen door pijn te creëren, omdat het niet overeenkomt met mijn eigen kernovertuigingen. De vipassana heeft al met al wel geholpen hier meer lichaamsbewustzijn in te creëren en ook minder benauwd adem te halen tijdens het mediteren.

Inzichten tijdens meditaties

Ik besloot sinds de start van de cursus ook aantekeningen te maken over mijn meditatiesessies, waarin ik opschreef welke soort gedachtes er opkwamen of welke sensaties of gewaarwordingen. Ik leerde tijdens de cursus namelijk dat dit iets zij over de thema’s die bewust of onbewust een rol spelen in je leven. Door hier meer zicht op te krijgen, krijg je er meer grip op en kan je er ook actief iets mee. de eerste paar keren had ik vooral veel gedachtes over de uitvoering zelf: ‘hoe moet ik het doen, doe ik het wel goed, ik kan dit niet, die wierook is to much, ik word er misselijk van, ik had niet moeten eten vooraf, ik zit veel te vol, ik word benauwd van mijn ademhaling, waarom krijg ik mijn ademhaling nou niet rustig, ik heb er geen tijd voor, ik moet zo weg, wat gaat de tijd traag, laat dit opschieten, mijn voet slaapt, etc.’.

Verdragen van ongemak

Hierin is de kunst dit alleen maar op te merken en te verdragen, zonder dat je er iets mee doet. Dus niet die voet verplaatsen als hij slaapt, en ook niet eerder stoppen als je een gevoel van haast hebt. Nee, mediteren is ook een commitment en discipline: je spreekt af dat je deze afgesproken tijd blijft zitten in diezelfde houding, en verder niets.

Het bericht Wat mediteren doet – deel 3 verscheen eerst op Michelle Houtman.

Je ziet: mijn doel was dus geen primaire ontspanning. En dat ervaar ik ook lang niet altijd tijdens het mediteren. Zeker de eerste weken niet: dan voelt het juist als keihard werken, afzien, veel onrust en chaos in mijn hoofd. Dat is een logisch gevolg als je, net als ik, altijd full speed hebt geleefd. In de drukte van ons tegenwoordige bestaan. Als je zoveel indrukken krijgt op een dag, alsmaar informatie krijgt in de vorm van prikkels, dingen die je doet, ervaringen die je hebt, gevoelens, gedachtes, dingen die je leert, hoort, ziet, ruikt, proeft, zegt, etc. dan vult dat je hoofd en systeem enorm. Het is allang uit onderzoek gebleken dat de hoeveelheid informatie die wij dagelijks te verwerken krijgen helemaal niet passend is bij onze ‘hardware’. In andere woorden: al doe je niets bijzonders, dan is je systeem al overvraagd door de dagelijkse dingen te doen en gewoon je leven te leven.

Dagelijkse indrukken en prikkelverwerking

Oké, heftig feit. Gelukkig is er dus wel een manier (oké vooruit, er zijn natuurlijk meerdere wegen naar Rome, maar mediteren is wel een hele krachtige methode) om deze ‘shitload’ aan informatie weer te verwerken. Ik maakte laatst met een cliënt de vergelijking met onze spijsvertering: we eten van alles, vaak ook nog eens te veel, te ongezond en te vaak, en ons lichaam moet dat allemaal maar verwerken. Dat kost tijd en energie. Er wordt een deel van die voedingsstoffen gebruikt, maar het merendeel is afval: dat moet ook weer uit je systeem, als ontlasting. In ons brein werkt het min of meer hetzelfde. We krijgen kneiterveel informatie binnen, maar nemen maar zelden de tijd om het even goed te verwerken en op te ruimen. In onze slaap doen we een deel, maar de slaap is vaak bij mensen ook verstoord, te kort of van slechte kwaliteit.

Mentale problemen

Bovendien is de slaapperiode alléén niet voldoende. Er blijft nog steeds veel ‘rommel’ achter in ons brein, dat steeds verder ophoopt. Ik weet niet of je weleens last hebt gehad van constipatie of verstopping, maar dat is erg vervelend: je krijgt buikpijn en voelt je naar, soms misselijk of ziek. Op het moment dat het in ons brein verstopt raakt, krijgen we ook klachten: hoofdpijn, brainfog, concentratieproblemen, vergeetachtigheid, snel afgeleid, en een algeheel gevoel van chaos en onrust.

Mediteren helpt je brein opruimen

Herkenbaar? Je bent niet de enige, we hebben het er zelf naar gemaakt in onze huidige maatschappij. Gelukkig leren we steeds beter verantwoordelijkheid nemen voor onze zaakjes, en kunnen we dus ook zelf bijsturen om erger te voorkomen. Dagelijks mediteren helpt om de rommel op te ruimen. Als je 20 minuten per dag mediteert, is dat voldoende om de dagelijkse input op te ruimen. Mediteer je langer, dan ruim je dus ook rommel van eerder of langer geleden op. Kan dus zijn  dat je in dat geval ook bij oudere pijn komt. Maar dat zal niet direct het geval zijn, en de ervaring leert dat die zaken pas aan de orde komen, als je er klaar voor bent. Je moet ze kunnen dragen namelijk, en je lichaam weet dat meestal wanneer dat is.

Het bericht Wat mediteren doet – deel 2 verscheen eerst op Michelle Houtman.

In deze reeks zal ik mijn ervaringen door de tijd heen met het mediteren met jullie delen. Mediteren heeft voor velen nog een beetje vaag karakter. Het klinkt als niks doen, en het is voor veel mensen dan ook vooral een gevoel van tijdverspilling. Zo dacht ik er een paar jaar terug ook nog over. Voor wie mij kennen, is de diagnose ADHD best passend voor mij. Mezelf stil zittend op een kussentje zien, dat was ongeveer het andere uiterste van de marge. Maar inmiddels is het (bijna) een vaste routine. Ik probeer dagelijks te mediteren.

Slapen of mediteren?

Aanbevolen is 2 keer 20 minuten per dag. Eerlijkheid gebied te zeggen dat dat meestal niet lukt. Ik streef naar dagelijks 20 minuten, en hoop dit lieverlee uit te kunnen breiden. Dat is vooral een praktische kwestie: nu is elke ochtend nog rush hour en moeten de kinderen nog naar school worden gebracht. Als de jongste uiteindelijk ook zelfstandig naar school kan, kan ik dat moment gebruiken om te mediteren (ik weiger er namelijk eerder mijn bed voor uit te komen, ik heb m’n slaap hard nodig).

ADHD en mediteren?

Toen ik begon met de meditatiecursus, wist ik niet zo goed waar ik aan begon, maar wel dat er in het mediteren veel te leren en te ontdekken is. Ik had met de halfslachtige pogingen die ik zelf deed namelijk al bijzondere ervaringen gehad, waarin ik voelde: hier is meer! En nieuwsgierig als ik ben, wil ik daar dus ook meer van weten. Ik heb, met mijn chaotische aard, wel behoefte aan duidelijkheid en structuur, dus besloot ik te zoeken naar een cursus, waarin ik aan de hand wordt genomen om de techniek goed eigen te maken en het ook te leren inbouwen in mijn dagelijks leven. Die cursus vond ik met de zen meditatiecursus, die notabene ook nog eens op loopafstand wordt gegeven. Ideaal.

Ik gaf me op voor een proefles, waar ik al eerder een blogje over schreef. Ik besloot aan het einde van die les de gok te wagen en de cursus te gaan doen. Daar heb ik nog geen moment spijt van gehad. Het is namelijk inderdaad een hele praktische cursus, ideaal als je nog geen enkele ervaring hebt. Je wordt echt op laagdrempelige wijze meegenomen in de wereld van meditatie, die bovendien wel steeds wordt gekoppeld aan de dagelijkse praktijk.

Wat heb je aan mediteren?

Want dat is precies het stuk dat sommige mensen niet goed kunnen linken: wat heb je nou in de dagelijkse praktijk aan mediteren? Mediteren staat voor veel mensen gelijk aan ontspannen, en als ze daaraan denken kunnen mensen zeggen: dan ga ik liever hardlopen/wandelen/podcasts luisteren/winkelen/vul zelf in, dan ontspan ik ook. Maar het is niet bedoeld om te ontspannen. Wel kan het effect zijn dat het helpt met ontspannen.

Om bij het begin te  beginnen. Je kunt je afvragen: waarom ga je een cursus mediteren doen? waarom wil je (leren) mediteren? Daar zijn verschillende antwoorden op mogelijk. Voor mijzelf sprekend wilde ik meditatie integreren in mijn dagelijks leven, omdat ik via meditatie meer inzicht wil krijgen in mijn binnenwereld. Ik wil mijn intuïtieve vermogens versterken en deze beter inzetten in mijn leven. Ik wil spiritueel groeien en meer over mezelf leren hierbinnen.

Het bericht Wat mediteren doet – deel 1 verscheen eerst op Michelle Houtman.

In november heb ik een 10 daagse Vipassana retraite gedaan. Jaren geleden las ik hier een boekje over door Koen de Jong (van sportrusten, en ook één van mijn docenten van de runningtherapie opleiding), die hier een komische uiteenzetting van zijn eerste ervaring over schreef. Het triggerde me: wat zou dat met mij doen? wat zou ik tegenkomen, kunnen leren, wat zou het me kunnen brengen? Maar ik mediteerde toen nog niet, en 10 dagen van huis, dat klonk toen als onmogelijk. De jaren erna kwam ik steeds meer met meditatie in aanraking, en ik merkte dat dit een middel was waarin veel te leren en te ontdekken was over mezelf.

De uitdagingen van 2022

Toen ik aan het einde van 2021 een beetje mijmerde over het komende jaar (2022), had ik een paar uitdagingen voor mezelf. Mijn creativiteit ontwikkelen (ik ging een schildercursus doen). Mijn grenzen opzoeken op fysiek vlak door de Roparun (gelukt) en vierdaagse (niet gelukt door blessure) te doen. Mijn angsten onder ogen zien door opleiding static line parachute springen (5x solo sprong). Innerlijke verdieping door mezelf in klooster terug te trekken voor paar dagen, me in het mediteren te verdiepen en dus uiteindelijk de vipassana te gaan doen.

Je dood tegemoet springen

Het werd een jaar van uitersten: het uit een vliegtuig springen, tot 5x toe, was het allerengste dat ik ooit heb gedaan. Alles wat ik ooit spannend vond, valt in het niet met de letterlijke doodsangst die ik steeds voelde op het moment dat ik op het randje van het vliegtuig zat en, voor mijn gevoel, mijn dood tegemoet moest springen. Maar ik heb het gedaan, en aan den lijve ervaren dat je zélfs dat kan verdragen en dat het goed komt. Achteraf bezien denk ik dat ik eigenlijk veel te gevoelig ben om dit soort dingen te doen. het voelt zo onnatuurlijk, ik bedoel, welke gek springt er nou vrijwillig een vliegtuig uit zonder te weten of je weer levend aan de grond komt?

Wat is vipassana?

Helemaal aan de andere kant van de marge zat mijn recente ervaring met de 10 daagse vipassana retraite. Voor degenen die nog geen idee hebben waar ik het over heb: dit is een meditatiecursus van ruim 10 dagen in vrij spartaanse omstandigheden. Lees: elke dag om 4u op, weinig eten, niet praten, niet sporten, eigenlijk mag je helemaal niks ter afleiding, je telefoon en alle spullen die je kunnen afleiden moeten worden ingeleverd. Je mag het terrein niet af, mannen en vrouwen zitten gescheiden en je mediteert zo’n 10-11u per dag. En als je denkt dat dit een beetje chillen en niks doen is: think again. Hoewel ik alleen maar voor mezelf kan spreken, want er zijn inderdaad mensen die echt een heerlijke tijd hebben met al die uren op een kussentje. In mijn geval heb ik gewoon elke dag keihard gewerkt.

Observeren van lichamelijke sensaties

Je leert de vipassana techniek zeer grondig, krijgt elke dag nieuwe instructies in een opbouwend karakter. Het komt erop neer dat je heel precies leert observeren en waarnemen van je lichamelijke sensaties. Denk aan kriebeltjes, het gevoel van kleding op je huid, een drukkend gevoel, pijn. Die sensaties ga je observeren in de wetenschap dat alles verschijnt en weer verdwijnt. Een klein kriebeltje is een subtiele sensatie: die komt op, voelt subtiel en is vlug weer weg. Maar grove sensaties, zoals pijn, voelen vast en intens. Daarbij duurt het veel langer voor het wegebt. En ik was een van de ‘gelukkigen’ waarbij ik al vrij snel een intense pijn kreeg over mijn hele rug, tot het einde van de retraite.

En geloof me, dan ik 11 uur per dag observeren van de pijn die je ervaart niet bepaald ontspannend, maar gewoon zweten en afzien. Dat zag ik ook letterlijk terug later, want mijn garmin horloge houdt stress bij. Ik heb heel vaak hoge stress ervaren. Fysiek merkte ik dat, naast de pijn, doordat het zweet me uitbrak en ik soms bijna misselijk kon worden.

Eenzaam

Dat, in combinatie met het feit dat je niet mocht communiceren, zelfs geen oogcontact, maakte dat ik het echt heel zwaar vond. Ik voelde me behoorlijk alleen en ellendig, er is dan geen steun die je ervaart, je bent op jezelf aangewezen. Waar ik me normaal even ter afleiding met mijn gezin zou bezighouden, of mijn man zou bellen, was daar nu geen mogelijkheid tot. Op dag 5 leidde dat even tot een breakdown. De dagen duurden zo ellendig lang, dat ik echt een knakmoment had in het besef dat ik pas op de helft was. Ik vroeg me regelmatig af wat ik in hemelsnaam deed, en waar dit goed voor was.

Kracht uit jezelf halen

Maar ik veerde terug op mijn eigen, innerlijke kracht. Het was het enige dat ik had tenslotte. En ik wist van tevoren dat dit kon gebeuren, dit was misschien zelfs wel wat ik opzocht, toch? In een knakmoment komen, en dan? Ik heb mezelf daarin weer op een andere manier leren kennen. Ik voelde me eenzaam, maar ik kon het ombuigen. Mezelf moed in praten. Me richten op de hele, hele kleine dingen. De eekhoorntjes in de boom, de vogels in de lucht, de maan die helder scheen. Ik zocht kastanjes om de dagen bij te houden en af te tellen. Ik keek op mijn horloge naar de tijd en fantaseerde over thuis en iedereen die ik lief had, wat ze deden, dachten, aten, zeiden.

Ik had zelfs af en toe zeer sterke telepathische momenten, die achteraf inderdaad bleken te kloppen. Voorbeeld: ik voelde ineens heel sterk dat mijn gezin zuurkool at, en dat bleek achteraf inderdaad zo te zijn. Ik hakte de dag in kleine stukjes, beloofde mezelf steeds een fijne onderbreking. Bijvoorbeeld: nog 45min zo blijven zitten, dan mag je weer een rondje lopen. Nog 2 uur, dan is het ontbijt. Nog 1x de groepszitting, dan is de dag alweer bijna voorbij. Over 2 uur lig ik in bed, dan kun je ontspannen. Ik merkte de kracht hiervan, en vond iedere keer weer een beetje moed om me weer in te zetten.

Gesprekken met jezelf

Omdat je met niemand kan praten, niks kan schrijven of kan communiceren, is het enige dat er overblijft gesprekken met jezelf. Ik merkte dat ik met heel veel van de stof die je daar aangereikt kreeg binnen instructies van de lessen of de dagelijkse lezingen, in mijn hoofd verder ging. Dat ik voor mijzelf alles bevroeg, probeerde te plaatsen in wat ik al wist, wat ik erbij voelde, wat verwarring gaf en hoe ik er op andere manieren naar kon kijken. Ik probeerde alles een plek te geven binnen mijn eigen ontwikkeling tot nu toe. Het is bijzonder, want dit soort reflectie momenten hebben we maar weinig, in ieder geval niet zo lang, zo onafgebroken en ongestoord door prikkels van buitenaf.

Integreren van de ervaringen

Toen de dagen eindelijk voorbij waren en mijn man me kwam ophalen, heb ik eerst heel hard gehuild. Ik besefte hoe erg ik ze had gemist en hoe heftig ik alles bij elkaar vond. Er waren behoorlijk wat thema’s bij mezelf aangeraakt waar ik mee verder kon (o.a. vrijheid/autonomie, op jezelf terugvallen, gelijkmoedig blijven ongeacht situaties en omstandigheden, onbewuste programma’s die nog op de achtergrond draaien, het verder beoefenen van de meditatietechniek, etc.), en ik had bovendien behoefte om de theorie eromheen wat beter te integreren in wat ik verder al had geleerd, en waar ik nog mee verder wil.

Al met al een hele waardevolle ervaring, die me veel heeft geleerd en gebracht, en waarna ik ook daadwerkelijk een verandering bij mezelf voelde die ik niet helemaal kon verwoorden. Ik merkte sowieso dat ik veel gevoeliger was dan ik al was voor prikkels. ik moet nu echt nog beter leren om mezelf daartegen te beschermen, ook voor energie van anderen, die ik nu ook over grotere afstanden voel. Maar van binnen voelde ik ook een verandering, die in eerste instantie bijna leek op een soort verstilling of zelfs somberheid. Maar dat is niet helemaal wat het is.

Het is meer een gevoel van berusting in dingen. Na de meditaties dag in dag uit, merkte ik op den duur dat de pijnsensaties in mijn rug eindelijk afnamen. Als ik dan daarna even een rondje liep buiten, voelde het inderdaad alsof er wat was opgeruimd. Zo voelde het na thuiskomst ook: alsof er dingen uit mijn systeem waren weggehaald, het voelde wat schoner en meer van mezelf nu.

Verder met mediteren

Na deze ervaring zelf te hebben ondergaan weet ik niet of ik het anderen zou aanraden. Ik ben er absoluut van overtuigd dat het hoe dan ook iets gaat opleveren. Dat kan door de vorm zijn (bv 10 dagen geen telefoongebruik en niet praten doet al heel veel met je), maar ook door de inhoud van de techniek zelf. Het geeft je precies wat je nodig hebt, denk ik dan. Het is ook een ervaring die je niet met die van een ander kunt vergelijken. Wel ben ik nóg meer doordrongen van het nut en de werking van meditatie, en sterk gemotiveerd dit echt als een vast onderdeel van mijn dag te laten zijn. Ik doe nog steeds de zen meditatie cursus, en zal daar binnenkort ook weer wat over schrijven.

Het bericht Terugblik op 10 daagse Vipassana meditatie retraite verscheen eerst op Michelle Houtman.