Een ander pijnlijk gevolg van de polarisatie en verdeeldheid, waar ik er één van ben, en die helaas wordt herkend door velen, is dat mensen af­stand nemen van elkaar vanwege elkaars medische beslissing. Wanneer is ooit gebeurd, dat mensen elkaar afwijzen op basis van een persoonlijke of medische keuze? Ik heb het nooit eerder meegemaakt.

Begrip opbrengen

Je kunt het oneens zijn met iemands besluit, natuurlijk. Dat is een groot (verworven!) recht dat we hier hebben. Zo kun je het oneens zijn met iemands beslissing om abortus te plegen. Maar sluit je diegene dan uit? Of probeer je diegene te begrij­pen, probeer je je eigen oordelen te parkeren en liefdevol te zijn naar die ander? Want diegene gaat een periode door wat al een afstraffing op zichzelf is. Is het dan nodig om daar jouw oordeel ook aan toe te voegen?

Ook kun je het oneens zijn met iemands besluit om geen chemotherapie te kiezen als be­handeling bij kanker. Wijs je diegene dan af? Verbreek je het contact? Vindt je het een ronduit egoïstisch besluit van die persoon, omdat het wellicht ook af gaat van jouw tijd met die geliefde persoon? Of probeer je, hoe moeilijk je het ook vindt, die keuze te respecteren en er voor diegene te zijn in deze lastige tijd?

Zo kun je het ook oneens zijn met iemands besluit tot euthanasie. Maar het diegene verwijten? Staat dat niet gelijk aan oordelen? Waarom zou jij in de positie zijn, om te bepalen wat de beste keuze is voor iemand? Geldt hier niet het recht op autonomie, zelfbeschikking en integriteit van je lichaam? 

Kies je voor liefde, of polarisatie?

Je kunt een ander hooguit proberen te begrijpen. Vanuit liefde en acceptatie. Als dat tenminste de waardes zijn waar je naar handelt en die hoog in het vaandel staan. Hoe kan het dan dat er snoeihard een grote groep mensen wordt afgeschreven als tweederangs burgers, als een minderwaardige klasse? Hoe kan het dat er wordt toegestaan dat wereldwijd deze groep van miloenen mensen de Zwarte Piet krijgt toegespeeld en tot zondebok wordt gemaakt?

Welke waardes prevaleren hier? Wat is nu écht belang­rijk? Veiligheid? Tegen welke prijs? Hoe ver wil je gaan voor de schijn van veiligheid? Zijn we echt zó ver dat we, voor een gevoel van veiligheid, miljoenen mensen gaan uitsluiten en bestraffen? Want dat doen we. Aan jou de keus wie jij wilt zijn.

Het bericht Afstand tussen mensen verscheen eerst op Michelle Houtman.

Een uitgebreid fotoverslag dit keer, nadat de tweede aannemersklus is voltooid. En wat een verschil! Er zit een dakkapel van 3,5m en een raam van ruim 1m op de zolder, waardoor het ineens een stuk lichter, hoger en ruimer is geworden. Wel confronterend om (opnieuw) te zien hoe scheef het huis staat. Ach, het is ook de charme van zo’n oud pand, toch?

Niet kunnen slapen

De aannemers kwamen de week voor kerst. Op de laatste dag van het jaar lag ik wakker en rusteloos in bed, naar het plafond boven me te staren, dat bestaat uit kriskras slordig gemonteerde gipsplaten, afgewisseld met allerhande gaten en kieren. Niet echt romantisch, maar ik begin er bijna aan te wennen. Ik lag inmiddels al een paar uur naar de aanhoudende regen te luisteren toen de regen ineens gezelschap kreeg van een ander, harder geluid. Ik kon het niet plaatsen.

Gehorig

De muur tussen ons huis en de buren is door de sloopwerkzaamheden veranderd in een soort klankkast met versterker, dus ging ik er vanuit dat het de buurman was of een tikkende leiding. Het tikken nam steeds maar toe, tot het ineens vertraagde en stopte. Het leek ergens van schuin boven mijn hoofd te komen dacht ik. Ik luisterde nog even of ik iets hoorde, maar het ondefinieerbare geluid was gestopt, en ik draaide me maar weer om voor de zoveelste poging om in slaap te komen….

De bron

Maar net toen ik mijn ogen weer sloot, hoorde ik een zacht scheur geluid, direct gevolgd door het onmiskenbare geluid van een plons water dat op mijn dekbed stroomt. Het duurde even voor ik Steef bij zijn positieven kreeg en we de bron van de stroom water hadden ontdekt, bijna 3,5 meter boven ons hoofd. Intussen was mijn dekbed behoorlijk nat toen de emmer eindelijk pontificaal op mijn bed stond. Nou, slapen zat er nu dus al helemaal niet meer in.

Lekkage

Gewapend met zaklampen gingen we op zoek naar de bron van ellende: het bleek de dakkapel op zolder te zijn, waar de lekkage dus op het gemak door de vloerplaten, de nieuwe isolatie en de vloer op de eerste verdieping was gesijpeld, waar het water zich vervolgens doodleuk had verzameld op de zooi gipsplaten, voordat deze verzadigd raakten en uiteindelijk overstroomden. In mijn bed dus. Balen van deze tegenslag op de laatste dag van het jaar. Het was een wonder hoe goed mijn oliebollen uiteindelijk zijn gelukt op die twee uur slaap.

Veel foto’s

Genoeg gekletst! Ik neem jullie mee in een – uitgebreid – fotoverslag van afgelopen weken. Want hoeveel ik soms ook mopper omdat het allemaal zo traag gaat, van dit soort verslagen word ik dan zelf weer erg blij, omdat er zichtbaar resultaat wordt geboekt. Veel plezier!

Deze foto is van het plafond (die dus ontbreekt) bij de ‘keuken’. En laat dit nu toevallig de plek zijn waar daarna de lekkage was: door deze isolatie heen. ‘Gelukkig’ was dit stuk dus nog open.

Deze foto is ook op de eerste verdieping, waar links tegen de muur de keukenwand komt. Je ziet hier letterlijk de gaten in de muur zitten, waar het licht doorheen stroomt. We hopen binnenkort een aannemer te laten komen om deze gaten te dichten.

De plek waar de dakkapel komt, vóórdat het was opgeruimd. Klussen is ook héél vaak spullen in je handen hebben en verplaatsen. Kost veel tijd en veel sjouw werk.

Nog een foto vanuit het stuk van de zolder naar de overloop toe, voordat het werd opgeruimd.

En dan is het zover. De ochtend van de plaatsing van de dakkapel. Best een flink eind als je het raam zo in de hal ziet staan! Gelukkig paste het door het trapgat, anders hadden we voor een andere uitdaging gestaan.

Met 4 man sterk werd de dakkapel geplaatst. Binnen no time zit er een enorm gat in je dak, bizar!

In ‘het stadse’ is het vrij gebruikelijk dat je met je ramen en dakkapellen vrij dicht op je buren zit. We hebben hier geluk dat de buren een dichte dakkapel hebben, zodat er geen directe inkijk is.

Het frame voor het kozijn wordt geplaatst. Let even op hoe scheef het wegloopt. De dakkapel is uiteraard waterpas gemonteerd.

De bovenkant van de dakkapel zit er al op. Gaaf he, die originele draagbalk die nu mooi in het zicht komt!

En dan het glas plaatsen. Het raam links is al geplaatst.

En klaar! Een grote licht- en ruimteopbrengst. Erg blij mee! De afwerking doet Steef zelf. De lekkage was rechts in de punt onder het kozijn.

De muur tegenover de muur met de dakkapel, waar de volgende dag het dakraam wordt geplaatst.

Het dakraam dat geplaatst wordt.

En binnen 3 uurtjes zit ook het dakraam! De extra lichtopbrengst is meteen merkbaar.

En dan weer terug naar de prioriteit: de badkamer! Inmiddels houdt onze nooddouche (die ene, waar we al een glasplaats uit gekegeld hebben) er langzaam maar zeker ook steeds meer mee op. Het was al krap (buitenmaat 80×80, binnenmaat eerder 75×75 gok ik), maar nu weigert 1 van de 2 schuifdeurtjes stelselmatig om open of dicht te gaan. In de praktijk betekent dat jezelf in een doorgang van pakweg 30cm frommelen. Confronterend.

Snel een goeie douche hebben is mede om die reden dus geen overbodige luxe. Daar moet wel goeie ventilatie komen, want we hebben geen ramen in de badkamer. Dus nog een gat in het dak maken.

Uitmeten waar het gat moet komen, dakpannen weghalen en de held uithangen op het dak. Steef is van alle markten thuis.

En vervolgens heeft zijn vriendin natuurlijk een achterlijk idee wat hij natuurlijk mag gaan uitvoeren. Het is namelijk een beetje een kinderdroom van mij: een sterrenhemel. Ik plakte vroeger al mijn kamer vol met glow in the dark sterretjes en droomde van dakramen waardoor ik de sterren kon zien. Dus wat is er nou gaver dan een echte sterrenhemel boven de doucheruimte!? Dat steef er 600 gaatjes (ja, 600!) voor mocht boren, deze mocht verdelen over verschillende platen, en alle dikke en dunne glasvezeldraadjes hier doorheen mocht friemelen en vervolgens mocht monteren, ach, dat is bijzaak. Of pure liefde.

“Leuk idee, zo’n sterrenhemel” kreeg ik nog een paar avonden te horen.

Best een ingewikkelde klus. Je zou bijna de draad kwijtraken. Ik kan er in ieder geval geen touw aan vastknopen. Ok, nu stop ik met de slechte woordgrappen.

Hèhè, alle 600 glasvezel draadjes zijn door de platen heen en alle platen zijn bevestigd.

Steef houdt even een bouwlamp tegen de bundel draadjes aan, wat al een beetje effect geeft. Uiteraard worden de draadjes nog afgekort, maar dat doen we pas na het verven van het plafond. Die loopt tot in de nok tot 3,7m. Dus het is een hoooooge sterrenhemel.

En als afsluiter dan een heerlijk kitch filmpje van de sterrenhemel, hier met alle kleuren, maar ging mij vooral om de witte twinkelfunctie (die dan weer niet op het filmpje staat).

Het bericht De verbouwing deel 12 verscheen eerst op Michelle Houtman.

Al een tijd lang speelt er iets bijzonders bij onze oudste dochter. Iets wat ik totaal niet herken uit mijn eigen jeugd, althans niet op deze leeftijd. Noem het kalverliefde, maar onze oudste dochter is al jarenlang verliefd op dezelfde persoon. En niets komt tussen hen in te staan. Geen andere persoon kan daar tegenop.

 

Ontwikkelen van vroege vriendschappen

Toen Meia net naar school ging, met 4 jaar, viel het me al snel op hoe vaak er wordt afgesproken. In de kleuterklassen, groep 1 en 2, is afspreken aan de orde van de dag. Vriendschappen werden daardoor voor mijn gevoel al vroeg gelegd. Zo ook de vriendschap tussen Meia en haar grote vriend. Wat uiteraard ook begon met afspreken, maar al snel werd duidelijk dat dit méér dan een gewone vriendschap was.

Een roos met Valentijn

Zoals de betreffende vriend eens noemde: ‘ik vond haar zo mooi toen ik haar voor het eerst zag’, leek het bijna om liefde op het eerste gezicht te gaan. Nu, in groep 4, is de liefde nog net zo actueel. Met haar verjaardag kreeg Meia eens een prinsessenjurk, want ‘ik vind haar zo’n mooi meisje, en ik denk dat ze er in een jurk heel mooi uitziet’. Met Valentijn had de grote vriend zich aangekleed met overhemd en stropdas, en stond hij met een roos en cadeautje in zijn handen voor de deur. Meia deed giechelend en blozend open en ineens voelde mijn aanwezigheid teveel in hun gezelschap. Ze waren toen nog geen zes jaar.

Kusjes op het schoolplein

Op school worden ze wel eens geplaagd. Meia zegt dat ze jaloers zijn. Er is wel eens een ander jongetje verliefd op haar en die lijkt haar aandacht te willen trekken door haar te plagen, maar Meia is vastberaden: ze is verliefd op háár grote vriend en daar komt niemand tussen. Ook haar grote vriend is resoluut. Toen er eens een ander meisje met hem mee op vakantie ging, legde hij van tevoren uit: ‘luister, ik ben verliefd op Meia’, om maar vast de boel duidelijk te hebben. Uiteindelijk druipen de andere aanbidders schouderophalend weer af, waarna Meia en haar liefde zich terugtrekken in een tunnelbuis op het schoolplein en heimelijk kusjes uitdelen aan elkaar.

Giechelen op de achterbank

Omdat we naar dezelfde zwemschool gingen, was het logistiek handiger om de kinderen gezamenlijk mee te nemen voor de zwemlessen. Inmiddels hebben ze beiden hun diploma’s, maar in die periode waren het soms bijna puberale taferelen die zich afspeelden op de achterbank tussen die twee. De liefde zat diep, dat is wel duidelijk. Toch hielden ze dat op school liever uit de aandacht, want ze merkten donders goed dat dit niet de gebruikelijke manier van omgaan was met elkaar.

“Ik mis hem, mama”

Zomervakanties van afgelopen jaren duurden té lang zonder elkaar. Sterker nog, soms konden ze nog geen weekend zonder elkaar. De boodschap ‘je ziet elkaar maandag weer’ was blijkbaar onverdraaglijk om het weekend te overbruggen. Dus zijn er nog met regelmaat speelafspraakjes (want gelukkig spelen ze hoofdzakelijk gewoon samen) in de weekenden. En in vakanties verzucht Meia regelmatig ‘ik mis hem zo… hoe lang duurt het nog voor we elkaar weer zien?’. Ik kan me dat verliefde gevoel nog wel herinneren, maar toen was ik 16, geen 6.

Verbondenheid

In beslagen ramen en spiegels zie ik regelmatig de sporen van hartjes en hun namen. Bij het uitzoeken van oude tekeningen en vol gekladderde notitieboekjes kom ik ontelbare liefdesverklaringen tegen. Ik vind het magisch. Met de ouders van het betreffende vriendje liggen we soms in een deuk om de uitspraken of het gedrag van deze koters, maar tegelijkertijd ben ik vol verwondering. Het is toch bijzonder dat er op zo’n jonge leeftijd al zo’n hechte, blijvende vriendschap ontwikkeld. Ongeacht of dit nu werkelijk verliefdheid is, deze twee voelen wel degelijk een verbondenheid met elkaar die hen heel hecht en onafscheidelijk maakt. Ik gun ze deze mooie vriendschap en volg de ontwikkeling op de voet. Want je kan als kind nooit teveel liefde ervaren, toch?

Het bericht Kalverliefde: verliefd zijn op kleuterleeftijd verscheen eerst op Michelle Houtman.

Een tijdje terug stond er in een tijdschrift een top 10 van opvoedingsvaardigheden. Deze waren in volgorde van belangrijkheid gerangschikt naar aanleiding van een online vragenlijst die is ingevuld door ouders. Hoewel de vaardigheden vrij algemeen zijn, geven ze wel een indruk van waar ouders op kunnen letten in de omgang met hun kinderen. Er is bovendien ook gekeken naar de beste toekomstvoorspellers: hoe meer van onderstaande vaardigheden, hoe beter het over het algemeen gaat met een kind. Bijvoorbeeld qua gezondheid, qua opleiding of welzijn.

Emotioneel betrokken

Een kanttekening bij dit soort onderzoeken vind ik dat het wordt ingevuld door ouders zelf. Er wordt vanuit gegaan dat ouders hun eigen opvoedingsvaardigheden goed kunnen inschatten, terwijl dit naar mijn idee per definitie niet kan, omdat je als ouder te emotioneel betrokken bent bij je kind. Reflecteren op jezelf is dan lastig, want je wilt als ouder niet falen. De ouders van tegenwoordig hebben de lat erg hoog liggen, en zich kwetsbaar opstellen in de opvoeding is zeker geen vanzelfsprekendheid.

Daarom is onderstaand lijstje zeker geen vastliggend regime. Het lijstje is bovendien zó algemeen, dat nog niet duidelijk is wát je dan precies beter wel of niet kunt doen als ouder om een betere band met je kind te krijgen. Om die reden probeer ik hier en daar een toelichting te geven. Soms vragen onderwerpen om een vervolgartikeltje. Ik hoor graag welke informatie jij nog mist.

1. Liefde

Een inkoppertje natuurlijk. Maar daarom niet minder waar. Maar wat is liefde en genegenheid nou precies? Hoe weet je wat goed is voor je kind? Het gaat hier bijvoorbeeld om (veel) lichamelijk contact, knuffelen, samen tijd doorbrengen, genegenheid… Maar er zijn nog veel meer genuanceerde en meer ingewikkelde aspecten van ‘liefde’ waar het hier om gaat. Interessant om een ander keertje op door te borduren.

2. Minder stress

Ja, één van mijn goede voornemens voor 2017. Want ik heb aan den lijven ondervonden hoe vervelend het is om stress in je lijf te hebben en deze mee naar huis te nemen. Mijn gezin is dan ongevraagd de dupe van mijn drukte in mijn hoofd. Het beter leren omgaan met stress is daarom voor mij, en voor alle ouders in het algemeen, een belangrijke vaardigheid als ouder. Dit kan bijvoorbeeld door jezelf ontspanningsoefeningen aan te leren, anders te leren denken of te oefenen met mindfulness, zo zegt het onderzoek. Kalm blijven, is het credo. Maar voordat dát lukt, is het naar mijn idee vooral heel erg belangrijk om de bron van de stress aan te pakken: wat ligt er binnen je mogelijkheden, dat je kunt veranderen? Wat zou er anders gaan op het moment dat je minder stress had? Door een stukje zelfonderzoek, kom je ook bij de oplossing om beter met de stress om te gaan. Het gevoel dat je zélf iets kunt doen aan je situatie, geeft een gevoel van controle, macht, invloed. Dit is het tegengif voor stress, als je het mij vraagt.

3. Goede relatie

Eentje die je misschien niet direct in het lijstje van sterke opvoedingsvaardigheden zou verwachten: een goede relatie hebben met je man/vrouw/partner. Het komt echter uit heel veel onderzoeken naar voren: kinderen zijn loyaal aan beide ouders en houden van hun ouders het allermeest van iedereen ter wereld. Ze willen daarom dat deze belangrijke mensen ook lief voor elkaar zijn. Ruzie tussen ouders, is voor kinderen daarom zeer ingrijpend en beangstigend. Niet voor niets is het stijgende aantal (echt)scheidingen tussen ouders en de echtelijke ruzies in het bijzijn van kinderen zo’n grote zorg. Niet voor niets spreken wij van echtscheidingstrauma’s en vechtscheidingen, waarin kinderen voor hun leven getekend worden door de slechte relatie tussen de ouders. Kinderen willen een sterk ouderpaar, het geeft veiligheid, een veilige haven om naar terug te keren in momenten dat ze steun nodig hebben. Deze mag, in de ogen van kinderen, niet wankelen. Wanneer er woorden zijn, is het daarom goed dit zoveel mogelijk buiten de kinderen te houden. Wanneer dit niet lukt, is het belangrijk de voorbeeldfunctie in acht te nemen die ouders hebben. Wij leren onze kinderen te delen, rekening te houden met elkaar, compromissen te sluiten, op vriendelijke manier te overleggen, het goed te maken als het even mis ging, woorden te gebruiken in plaats van agressie. Houd je daar dan als ouders vooral ook aan.

4. Zelfstandigheid stimuleren

Een waarde die in de opvoeding van onze kinderen ook hoog in het vaandel staat. En wat leuk om terug te lezen dat dit ook een veel gedeelde waarde is bij de meeste ouders, die bovendien ook goed blijkt te zijn voor je kind. Als je aan ouders vraagt “wat is opvoeden”, antwoorden veel mensen ook met iets in de trant van “het tot zelfstandigheid brengen van je kind”. Bijvoorbeeld op school wordt dit ook gestimuleerd, in sommige ‘stromingen’ is het zelfs één van de pijlers van het onderwijs (Dalton, Montessori). Als ouder is er dus niks mis mee om je kind aan te moedigen dingen zelf te proberen en met respect te benaderen in zijn pogingen. Ook al duurt dit vaak (veel) langer of is het één grote troep in je keuken na zo’n poging. In het opgroeien van kinderen kom je in bepaalde fases waarin ook des te meer duidelijk wordt dat je kind een natuurlijke neiging heeft om zelfstandig en autonoom te worden. De peuterpuberteit bijvoorbeeld, waarin ‘zelluf doen’ en ‘ik ben 2 en ik zeg nee’ hoogtij vieren. Ook in de tienertijd oefent je kind steeds meer en vaker met het nemen van verantwoordelijkheid. Aansluiten op deze natuurlijke ontwikkelingsbehoeften, daar doe je dus goed aan als ouder.

5. Opleiding

Dit is een punt, die misschien een wat wrange bijsmaak kan geven. De tigermoms, pushende moeders of ouders die hun eigen wensen op hun kinderen projecteren ten koste van hun kroost… dat zijn bepaald geen charmante voorbeelden van het aanmoedigen in het leren en studeren. Uit dit onderzoek blijkt echter dat het scheppen van alle mogelijkheden om te leren en te studeren en je kind hierin stimuleren, wél een positief effect heeft op zijn welzijn. Waar dit nu precies mee te maken heeft, is mij nog niet geheel duidelijk. Het is wel bekend dat hoger opgeleide ouders over het algemeen minder problemen ervaren binnen de opvoeding. Misschien doordat zij zich meer verdiepen in de opvoedingsvaardigheden. Het is in ieder geval een beschermende factor binnen de opvoeding. Waar ik zelf wél voorstander van ben, is dat je kind, waar mogelijk, de ruimte krijgt voor zelfontplooiing. Om te blijven leren en ontwikkelen, niet om tot prestaties te komen, maar om zélf een gelukkiger mens te worden. Voor mijn gevoel is het dan vooral heel belangrijk dat je als ouder de interesses van je kind serieus neemt en je kind in zijn ontwikkeling volgt. Dat betekent dus ook dat je je kind de kans en gelegenheid geeft om op zijn bek te gaan, om het oneerbiedig uit te drukken. Want alleen op die manier leert het wat het werkelijk wil, leuk vindt, kan, of juist niet. Het betekent ook, dat je als ouder op je handen moet zitten, op je tong moet bijten en jezelf moet inhouden in je impulsen om je kind te beschermen voor tegenslagen, mislukkingen of andere teleurstellingen.

6. Vooruit plannen

Ook eentje die je niet direct in de top 10 zou verwachten. Maar het werken naar je toekomstplaatje, je ideaal, je dromen en de lange termijn blijkt een belangrijke vaardigheid te zijn binnen de opvoeding. Als ouder draag je je steentje bij door in het onderhoud van je kind te voorzien, te sparen voor bijvoorbeeld studie, te zorgen voor stabiliteit in bijvoorbeeld huisvesting en een vast inkomen. En het samen met je kind nadenken over keuzes die je maakt. Dat begint al vroeg, met bijvoorbeeld zakgeld; iedere week opgeven aan snoepjes, of sparen voor een nieuwe radio? Een interessant thema waar soms te weinig bij wordt stil gestaan in onze snelle maatschappij, waarin iedereen gericht is op snel en direct geluk. Uitstel van behoeftebevrediging is voor veel kinderen daarom lastig.

7. Gedrag sturen

Nog een thema die bij mij een wat dubbel gevoel oproept. In de ‘standaard’ opvoedprogramma’s of cursussen staat gedragsverandering bij kinderen altijd op de onderwerpenlijst. Het is gebaseerd op de gedragstherapie, waarin wordt gewerkt met belonen van goed gedrag en negeren of bestraffen van slecht gedrag. Hiermee zou je gedrag kunnen sturen. Bij honden werkt dit inderdaad zo. Maar mensen zijn, sociaal en intelligent als ze zijn, véél complexer dan een simpel ABC schema, waarin er veel meer komt kijken dan alleen maar gedrag sturen. Steeds meer pedagogen komen dan ook terug van deze klassieke conditionering. Ook neuropsychologen, die zich verdiepen in de werking van de hersenen, zien dat er voor gedragsverandering veel meer nodig is. Wat er nodig is, gaat niet zozeer om het gedrag, maar speelt zich bijna altijd af in de relatie tussen ouder en kind, en gaat dus vooral om de communicatie. Ook een onderwerp die vraagt om een extra artikeltje.

8. Gezonde levensstijl

Een leuke, die past binnen de huidige maatschappij met veel aandacht voor gezondheid, voeding en beweging. Dat je zelf als ouder ook een voorbeeldfunctie hebt voor je kinderen, geldt bij dit punt ook weer extra. Als het voor je kind gewoon is dat er groente wordt gegeten, dat er samen aan tafel wordt gegeten, dat er op school aan gruiten wordt gedaan of dat ouders net als zij wekelijks sporten, is de kans dat je kind dit gedrag overneemt heel groot. De omgeving heeft een belangrijke invloed. Ouders die roken, hebben veel grotere kans dat hun kinderen ook gaan roken. Monkey see, monkey do. Tegenwoordig is het goed opletten op wat goed is voor de gezondheid van je kind een hele zoektocht geworden. Als je alleen al naar eten kijkt, zie je als consument soms door de bomen het bos niet meer. Het ‘ik kies bewust’ logo blijkt een wassen neus, rijstwafels blijken schadelijk te zijn voor kinderen en diksap heeft net zoveel suikers als gewone limonade. De vraag waar je goed aan doet, is niet zo eenvoudig te beantwoorden, zo blijkt. Een thema waar ik zeker nog op terug ga komen.

9. Religie

Ja, religie. Ik heb het wel vaker gezien in onderzoeken. Een religieuze of spirituele opvoeding kan zeker bijdragen aan het welzijn van je kind. Waar dat mee heeft te maken? Religie geeft vaak een stukje houvast, het biedt een terugkerende structuur en regelmaat in het leven, en kan zorgen voor zingeving en acceptatie van situaties waarover je bijvoorbeeld geen controle hebt. Ook als je niet religieus bent, kan spiritualiteit dezelfde effecten op het welzijn van je kind geven. Hoe je dat kunt toepassen in de opvoeding? Dat antwoord moet ik je schuldig blijven, maar misschien een leuk idee voor een gastblog van iemand die hier wél ervaring mee heeft?

10. Veiligheid

Safety first. Vooral in Amerika een (doorgeslagen) waarde, met een grote keerzijde. Teveel bezorgdheid kan benauwend en verstikkend werken. Het ontneemt je kind de kans fouten te maken en zelfstandigheid te ontwikkelen (zie punt 4). De overbezorgdheid zorgt doorgaans juist voor een slechtere relatie tussen ouder en kind, waarbij kinderen hun ouders zelfs als hypocriet ervaren en zich niet houden aan de aangeleerde veiligheidsmaatregelen. Maar niet voor niks staat veiligheid toch in de top 10 van opvoedingsvaardigheden. Want het nastreven van voldoende veiligheid voor je kind leidt namelijk tot goede gezondheid en het veilige gevoel bij je kind dat het de moeite waard is om naar om te kijken. Je kind merkt dat je als ouder een oogje in het zeil houdt, dat het je raakt als er iets aan de hand is met je kind. En door op te letten in de ontwikkeling van je kind, kun je (grote) problemen voorkomen, wanneer je kind bijvoorbeeld gevaren over het hoofd ziet of onvoldoende zelf in kan schatten.

Opvoeden kun je leren

Nu noemde ik al dat er wordt veronderstelt dat hoger opgeleide ouders zich meer verdiepen in opvoedingsvaardigheden. Het goede nieuws is echter dat eigenlijk elke ouder beter kan worden in verschillende opvoedingsvaardigheden. Sommige ouders zijn een natuurtalent, die hebben al zo’n goede basis van huis uit meegekregen, dat zij deze met gemak kunnen doorgeven aan hun eigen kinderen. En dan gaat het niet over opleidingsniveau, maar vooral over de emotionele ontwikkeling, over elementaire zaken als hechting en een goede ouder-kind relatie. Niet voor alle ouders is dat een gegeven. Dan is het fijn om te weten dat je wél kunt werken aan liefde, een goede communicatie of vergroten van zelfstandigheid. Want zo blijkt dat ouders die bijvoorbeeld een cursus hebben gevolgd of zich via therapie in de opvoeding hebben verdiept, betere resultaten hebben in de opvoeding van hun kleintjes.

Het bericht Top 10 opvoedingsvaardigheden verscheen eerst op Michelle Houtman.