Laatst stelde iemand zich aan mij voor, een jonge vrouw nog. Terwijl ze haar naam zei, zei ze er direct achteraan: ja jullie zullen er wel om lachen, want ja, iedereen moest altijd al om haar lachen zodra men haar zag. Dan zeiden ze ‘oh daar heb je haar weer’ en begonnen ze al te lachen”. Ik zat met verbazing te luisteren naar het verhaal dat ze over zichzelf vertelde. Een verhaal dat ze blijkbaar gewend was om te noemen, en wat maakte dat ze er zelf in geloofde. Het leek zelfs of ze er in wilde blijven geloven. Er werd namelijk de kans ontnomen om ook een ander verhaal bij haar te bedenken, het werd al door haar ingevuld.

Visualiseren

Dit is wat we doorlopend doen. We vertellen onszelf voortdurend verhalen over onszelf en de wereld. We geloven er heilig in, houden er krampachtig aan vast zelfs. Waarom doen we dat? We hebben elke moment de mogelijkheid om andere verhalen over onszelf te vertellen, en daarmee een andere werkelijkheid te scheppen. Dit klinkt misschien vaag, maar dat valt wel mee. Op het moment dat we ervoor kiezen om de werkelijkheid vormt te geven zoals wij die willen, zul je namelijk merken, dat de kansen aanzienlijk toenemen dat het ook écht plaatsvindt. Dat is wat topsporters doen met het visualiseren van hun wedstrijd: in gedachten schaatsen ze hun 500 meter al, tot op de seconde nauwkeurig, waardoor de kans dat het daadwerkelijk zo verloopt ook sterk wordt vergroot.

De kracht van taal

Naast visualiseren speelt ons denken en onze taal ook een heel belangrijke rol in dit creëren van onze werkelijkheid. Nog een voorbeeld. Op diezelfde avond tref ik een andere jonge vrouw die ik al jaren niet meer heb gezien, en één keer eerder bij een andere borrel zag. Ze stelt zich vragend voor: ‘weet je nog wie ik ben? Ja ik ben die en die, maar dat weet je misschien niet meer. Ze dachten toen dat ik dronken  was, want ik struikelde toen van de trap, maar dat kwam door mijn hoge hakken, niet door de drank’. Ik had er niet naar gevraagd, maar voor ik het wist, had ze haar verhaal alweer in de realiteit geschetst. Ik zag haar vervolgens niet meer, tot ik even naar het toilet ging en haar daar al bellend aantrof. Vanaf het toilet kon ik het telefoongesprek gemakkelijk opvangen: ‘ja, en nu beginnen ze wéér over toen! Het was net stil, ik baal hier zo van, nu wordt weer opgerakeld dat ik toen dronken zou zijn geweest, dat is gewoon niet waar! Ik word hier pisnijdig van!’. Ik kan het niet helpen, maar ik moet hier dan toch een beetje om grinniken. Zie je wat hier gebeurt? We klampen ons zo vast aan onze vertrouwde verhalen, als een grijsgedraaide plaat, dat het bijna onmogelijk is hier onderuit te komen. Deze meid had haar eigen verhaal weer leven ingeblazen: wat je energie geeft, groeit tenslotte. Dat je verontwaardigd was dat er wederom na al die jaren over het incident werd gesproken, had ze misschien wel zelf gecreëerd.

Ontdek je eigen rode draad

Het is natuurlijk altijd makkelijker oordelen vanaf de zijlijn voor een ander. Als het zo makkelijk was om het anders te doen, zou iedereen het direct anders doen. Het zijn vaak de blinde vlekken waar we eerst zicht op moeten krijgen om ze te veranderen. Dat begint bij het observeren van terugkerende patronen. De zogenaamde rode knoppen in je leven, de triggerpoint, mensen voor wie je een allergie hebt, situaties waar je op de een of andere manier steeds weer in verzeild raakt. De rode draad. Als je dáár meer licht op kunt werpen, heb je iets om mee te werken. Dan kun je je bijvoorbeeld afvragen welke verhalen je nou eigenlijk maakt over dit soort situaties? En vervolgens, welke verhalen je liever wenst te maken: hoe zou jij dan handelen in die situaties? Als je daar de taal, je gedachtes én je handelen naar kunt zetten, dan verzeker ik je dat je een leuker leven krijgt!

Het bericht Creëer je eigen werkelijkheid verscheen eerst op Michelle Houtman.

Mijn jongste zit in de frustratiemodus. Sinds een paar weken vertoont onze 16 maanden oude dreumes heuse driftbuien, schreeuwpartijen en andere frustratieperikelen. En ik moet zeggen dat het redelijk nieuw voor me is, zelfs bij de derde. Onze oudste dochter en onze zoon hebben natuurlijk ook wel momenten van frustratie gekend, maar deze hadden over het algemeen een andere oorzaak.

Taalontwikkeling

Meia begon woordjes te zeggen toen ze amper 9 maanden oud was, en toen ze haar eerste verjaardag passeerde, sprak ze inmiddels in korte zinnetjes. Lange tijd heb ik gedacht dat onze zoon, die na haar kwam, laat was met praten. Maar later besefte ik dat het andersom was: Meia was gewoon zeer snel en Fosse heel gemiddeld. Er is een dalende trend zichtbaar, want Signe is voor mijn gevoel laat met praten. Ze leek er tot voor kort gewoon geen zin in te hebben. Sterker nog, het was ook helemaal niet nodig!

Zelf regelen

Als Signe iets wilde, dan ging ze het gewoon zelf halen. Desnoods schoof ze de triptrapstoel van Fosse naar de tafel, om vervolgens via die stoel op de eettafel te klimmen om de beker limonade te pakken waar ze haar zinnen op had gezet. Of ze sloop naar de keuken, om de carrouselkast open te draaien en zichzelf te voorzien van rozijnen of zoute stengels. Ja, Signe die regelde het wel. Als we naar buiten gingen, kwam ze zelf met haar jasje aan lopen of ging ze op de trap zitten zodat we haar schoenen konden aan doen. Ze begreep gewoon alles en liet dit duidelijk merken in haar handelen. En was het een keertje niet duidelijk genoeg voor ons, of ging het gewoon niet snel genoeg, dan zette ze simpelweg een keel op. Van vier kanten kwamen dan aangeboden spullen, handen die haar iets voorhielden of gewoon maar wat aandacht gaven waardoor onze klapperende trommelvliezen even rust kregen.

Niet begrijpen

Helaas merkt Signe nu steeds vaker dat haar acties ontoereikend zijn voor haar plannen die zich meer en meer uitbreiden en steeds specifieker worden. Het lukt haar nog onvoldoende om duidelijk te maken dat ze wil eten, maar dan niet in haar kinderstoel wil zitten. Dat ze met een vork wil eten, maar alleen die van papa. Dat ze geen wortels wil, maar alleen het vlees en óók dat van haar broer en zus. Dat we haar dan niet begrijpen en doodleuk haar eigen vork voorhouden of als Meia en Fosse gewetenloos hun eigen bord leeg eten, is voor deze dreumes blijkbaar een constante kwelling. En een gegronde reden om het op een schreeuwen te zetten, op een toonhoogte waarop alle honden in een straal van 5km rond ons huis aanslaan.

Frustratie

Ja, en als deze harteloze gezinsleden dan ook nog beginnen te lachen om het vaak komische tafereel, dan is er helemaal geen houden aan. Compléét over de pies is ze dan. Want hoe dúrven we maar één cupcake aan haar te geven, terwijl de bakplaat nog vol staat met andere cupcakes. Wijzend, stampvoetend en gillend heeft ze het drie kwartier volgehouden om er nog eentje te krijgen. Wat een uithoudingsvermogen. Frustratie alom. En ik had toch wel met haar te doen. Soms verzandt ze zo diep in een driftbui, dat we haar niet mee goed bereiken. Ze slaat wild om zich heen, schudt haar hoofd alle kanten op en verzet zich als je haar wil knuffelen. Dat alles begeleidt door een vocale ondersteuning op standje gehoorgestoord. Iedere keer hoop ik maar dat ze begint te praten, zodat ze zichzelf beter kan uitdrukken en wij beter op haar behoeften kunnen afstemmen. Het blijft voor alle kanten zoeken en een proces van trial and error.

Zich kunnen uitdrukken

Ik heb heel erg het idee dat Signe op een andere manier leert dan onze andere twee kinderen. Meia begon gewoon met praten en is sindsdien niet meer gestopt, het ontwikkelde zich in sneltreinvaart. En nog steeds trouwens. Fosse kabbelde rustig voort, maar toen hij de smaak te pakken had, kon hij zich ook steeds gemakkelijker genuanceerd uitdrukken. Signe begrijpt alles, slaat alles in zich op en laat met handelen zien dat zij niet onderdoet als persoontje voor de rest van het gezin. Ik heb het vermoeden dat Signe observeert en ondertussen haar passieve taal steeds meer opbouwt. En áls ze dan gaat praten, dat dan direct het hek van de dam is. Maar misschien zit ik wel mis, misschien duurt het nog een eeuwigheid en blijft ze krijsen en wijzen om haar zin te krijgen.

Baby- en kindergebaren

Laatst was er een moeder van een vriendje van Fosse bij mij. Ze vertelde over baby- en kindergebaren die ze bij haar zoon had gebruikt. Het had geholpen om dingen duidelijk te maken voordat hij de woorden kon uitspreken. Dat leek me wel wat! Wie weet neemt het de frustratie van nu weg en kan het een brug vormen tussen de huidige situatie en het praten. Dus kreeg ik twee dvd’s te leen en heb ik de app ‘kwebl’ gedownload, om me te verdiepen in de gebaren. Ik ben heel benieuwd welke uitwerking dit zal hebben op de jongste. Misschien vergroot het de motivatie om toch maar te gaan praten, we zullen het zien. Ik houd jullie op de hoogte!

Het bericht Frustratie door niet kunnen praten verscheen eerst op Michelle Houtman.