De laatste tijd lees en luister ik veel over mensen die het anders doen. Die niet kiezen voor het standaard plaatje van carrière maken, huisje, boompje beestje. En ik vind dat zo onwijs inspirerend, dat het me heel erg aan het denken zet. De waarde vrijheid is voor mij altijd al een belangrijke waarde geweest. Vrijheid en avontuur, die voor mij ook hand in hand gaan. waar mogelijk zoek ik die twee waarden op en leef ik er naar. Maar naarmate ik ouder word, merk ik dat dit soms steeds lastiger wordt, en dat het steeds meer gaat wringen. Ik heb nog steeds diezelfde behoeften, maar ik kom er onvoldoende aan toe. Ik conformeer me naar mijn zin te vaak en te veel naar een leven dat niet het leven is dat mij past. Alsof ik een te kleine jas draagt, die steeds meer gaat knellen.

Moderne zwerver

Als ik dan luister naar mensen, die als een moderne zwerver leven, dan kan ik daar heel veel bewondering voor voelen. Ik besef me terdege dat de situaties van een ander nooit vergelijkbaar zijn met die van ons, maar ben wel van mening dat ik van al deze voorbeelden iets kan leren, en kan onderzoeken wat er voor ons leven misschien wél mogelijk is.

Zo lees ik nu het boek van Miriam Lancewood, over haar leven in de wildernis van Nieuw-Zeeland. Maar ook luister ik naar de avontuurlijke vrouwen podcast, waar bijvoorbeeld Eva Smeele, die zichzelf heeft uitgeschreven uit Nederland fulltime wandelt met haar rugzak door Oost-Europa en op die manier vrijwel geen vaste lasten heeft, en daardoor ook bijna niks aan inkomen nodig heeft. Of mensen die hun huis hebben verkocht en leven in een tipitent, of met de camper de wereld door trekken. Vrienden die met elkaar in een commune of een grote woonboerderij zijn gaan wonen. Of hun handen ineen slaan om een onderneming in Spanje te starten. Er zijn, kom ik steeds meer achter, veel meer mogelijkheden dan ons wordt geleerd als we opgroeien.

Angstcultuur

Ik raak steeds meer overtuigd van het feit dat we worden grootgebracht in een angstcultuur. Je moet goede cijfers halen, anders haal je je diploma niet. Als je je diploma niet haalt, heb je geen baan, en dan heb je geen huis, en moet je onder een brug gaan wonen. Of wordt je vuilnisman (alsof daar wat mis mee is) of putjesschepper, en moet je de rest van je leven op een houtje bijten. Je moet vooral carrière maken, want dan pas krijg je die lease auto. Je moet wel promotie krijgen, want dan kun je eindelijk die twee onder één kap kopen en pas aan kinderen beginnen. Je moet wel voor een vast inkomen en een vast contract zorgen, want anders hebben de kinderen geen stabiliteit en zekerheid als ze opgroeien. Een zorgverzekering is wel heel verstandig, want stel dat je wat overkomt…

‘Wat doen we onze kinderen aan?’

Langzamerhand word ik er een beetje klaar mee. Het gaat me steeds meer tegenstaan. Ik voel me er soms gewoon een beetje ingeluisd, in die gouden kooi waar ik laatst over schreef. Als ik dan weer eens mijn plannen deel met Steef, reageert hij, verstandig als hij is, altijd vanuit de ratio: maar hoe zie je dat dan voor je? Hoe moet dat dan met de kinderen, met school, waar ga je van leven? Ik word altijd kribbig van die reacties, want dat vindt de romanticus in mij natuurlijk nooit leuk om te horen. Toch is het goed dat ook die kant van de zaak wordt belicht. Het houdt me met beide benen op de grond en laat me opnieuw de zaak van verschillende kanten bekijken.

Maar toen hij de opmerking plaatste ‘maar wat doen we de kinderen daarmee aan’, voelde ik me boos worden van binnen. Hoezo, wat doen we de kinderen daarmee aan? Draai het eens om: wat willen we uiteindelijk het liefst voor onze kinderen, en is het leven wat wordt voorgeschoteld, door in dezelfde platgetreden paadjes mee te lopen niet net zo goed een vorm van iets ‘aandoen’? Wat doen we de kinderen aan door hen niet de mogelijkheden te tonen die er óók zijn? je weet nooit hoe de keuzes die je maakt uiteindelijk uitpakken, en we gaan sowieso fouten maken als ouders. Waarom dan niet bewuste keuzes maken, vanuit de juiste intenties? Ik denk dat daarmee juist veel deuren kunnen worden geopend.

Micro-avontuur

Zo mijmer ik momenteel heel erg van een plekje in Oost-Europa, met een groot stuk grond, in de heuvels met veel bos en groen om ons heen. Waar we zelf een klein huisje op een groot stuk grond kunnen bouwen. Ik hoor van andere avonturiers dat ze hun huis succesvol voor langere tijd onderverhuren, zodat de kosten daar gedekt zijn, en ze langere tijd van huis kunnen gaan. Ook dat is iets dat ik in mijn achterhoofd houd. Net als het gezamenlijk trekken met het gezin. Dat willen we sowieso gaan uitproberen de komende tijd. Binnenkort ga ik met mijn oudste dochter een nachtje weg, in april ga ik met mijn zoon bikepacken (hip woord voor fietsvakantie met een tentje) in een weekend, en in maart ga ik nog eens een kleine week alleen op pad in Duistland. Dit soort microavonturen zijn ook één van mijn waardevolste herinneringen uit mijn kinder- en tienertijd en mede de grondlegger van mijn plannen van nu. Ik hoop dat ook aan mijn kinderen mee te geven.

Los van deze plannen hebben we nog geen concreet antwoord of andere invulling gevonden op de behoefte aan meer vrijheid en avontuur. Het is een potje dat op het vuur staat, wat langzaam pruttelt, en ook niet in de snelkookpan moet. Ik voel aan alles dat er veranderingen gaan komen, maar op welke wijze en wat de precieze invulling is, dat laat ik voorlopig nog aan het universum over.

Het bericht Drang naar vrijheid en avontuur verscheen eerst op Michelle Houtman.

We zijn er met z’n allen een beetje ingeluisd, in dit leven. Terugkijkend op mijn leven tot nu toe, ga ik steeds meer doorzien wat een illusies we voor onszelf creëren en hoe we onszelf massaal gek maken (en houden) met overtuigingen en verwachtingen die nergens op gebaseerd zijn. Het lijkt wel een besmettelijke ziekte, dat we maar overnemen van elkaar wat we vinden en geloven. Ergens in de evolutie lijken we gestopt met denken, met kritisch zelf nadenken over je eigen leven, je waarden, de betekenis die je zelf aan dingen geeft.

En nu zitten veel mensen in een stressvol leven, met een torenhoge hypotheek en te weinig vrije dagen per jaar. Gevangen in een gouden kooi. De afgelopen week zit het liedje ‘another brick in the wall’ van Pink Floyd steeds maar in mijn hoofd. ‘We don’t need no thought control’. Uiteindelijk ben je slechts een steentje in de muur. Betekenisloos. Is dat wat we willen, ten diepste in ons hart? Wat willen we onze kinderen meegeven? Wat voor leven wil je zélf leiden? Mag je pas genieten als je vakantie hebt? Ben je pas vrij als je je kapot hebt gewerkt en met een gebroken lijf van je magere pensioen mag genieten?

Wiens leven leef je?

Ik kan me hier over blijven verbazen. Als tiener kon ik al in discussie gaan hierover, als mijn stiefvader zijn plannen noemde, zijn dromen opsomde, die van gitaarles nemen en in een band spelen tot wilde reisplannen en boeken lezen gingen. Zoveel leuke dingen waar hij nu ‘geen tijd voor had’ maar ging doen als hij met pensioen ging. Ik kon daar niet in meegaan. Wat nou als je morgen onder een bus komt? Wat nou als je straks ziek word, of je lijf niet meer in staat is om te reizen? Wat een deceptie heb je dan in geleefd. Als die dromen die als zeepbellen uit elkaar spatten, omdat je de conclusie moet trekken dat je uiteindelijk niks van dat al hebt kunnen doen. omdat je jezelf je eigen dromen en wensen hebt ontzegd. Voor wat? Voor wie? Leef je je leven voor de bank, aan wie je je schulden afbetaald? Of voor het bedrijf waar je werkt, staat jouw leven in dienst van die machines die je repareert, of de spullen die je verkoopt, of wat je maar doet om een salaris te verkrijgen?

Wat is er nog meer naast werken?

Ik voelde al héél vroeg dat ik daar niet op ging wachten. Al tijdens mijn studie heb ik gezegd dat ik niet fulltime wilde werken. Ik werd raar aangekeken. Waarom zou je niet lekker knaken verdienen? Je bent jong en ambitieus, je wilt die sociale, maatschappelijke ladder op toch? Dat wilde ik toen ook. Maar ik voelde ook heel duidelijk dat fulltime werken teveel voor mij was. Niet omdat ik het niet aan zou kunnen, maar omdat ik nog zoveel andere plannen had. Ik wilde schrijven, sporten, fotograferen, uitstapjes maken, of gewoon lekker uitgebreid koken of een boek lezen op de bank. Het kon me gestolen worden dat de rest van mijn generatie fulltime werkte. Ik wilde max 4 dagen werken, liever 3. Dat is door de jaren heen eigenlijk altijd zo gebleven. De periodes waarin ik wél fulltime werkte, waren de zwaarste en minst leuke. Ze regen zich aaneen als een onduidelijke brei van indrukken. Zonder kans om te verwerken, op te laden, af te schakelen en je zinnen even helemaal ergens anders op te zetten.

Het kan ook anders

Maar ik ben net zo goed in die valkuilen getrapt. Het is een gemeenschappelijke cultuur die we hebben gecreëerd, die zo’n sterke greep doet op ons, dat vrijwel niemand hier immuun voor is. Althans, dat denk ik, maar ik ontmoet de laatste tijd wel steeds meer vrije geesten die hun leven nét even een beetje anders inrichten. Super inspirerend en het laat zien dat er veel meer mogelijk is dan ons platgetreden paadje van huisje, boompje, beestje. Ik mijmer steeds meer over welke mogelijkheden er voor ons in het verschiet liggen, maar moet dan ook de conclusie trekken dat het lastig is het nu ineens helemaal anders te gaan doen, door de keuzes die we hebben gemaakt. Want ook wij leven in die gouden kooi, met een fijn huis op een fijne plek, die grote verplichtingen met zich meebrengt.

Loskomen uit de thought control

Toch weerhoud het me er niet van te blijven fantaseren over mogelijkheden om uit de gouden kooi te kunnen stappen en wat meer vrijheid te ervaren, met ons als hele gezin. Die vrijheid ben ik momenteel aan het onderzoeken in mijn eigen leertraject binnen de zen meditatie. Daar komen al mooie en verrassende inzichten aan bod die helpend zijn om zaken vanuit andere perspectieven te bekijken. Het loskomen uit de thought control (Pick Floyd) is naar mijn idee een belangrijke, zo niet essentiële stap om je leven steeds meer in te richten op een manier die past bij jou. Bij wat je écht belangrijk vindt en wat je wit. Dat kunnen kleine of grote stappen zijn. Het overwegen van mogelijkheden die buiten de gebaande paden liggen is al een stap richting vrijheid en nieuwe mogelijkheden.

‘Dat zou ik nooit kunnen’

Veel mensen reageren in de trant van ‘dat zou ik nooit kunnen’ of ‘dat durf ik echt niet’ als ze horen over iemand die bijvoorbeeld het roer om heeft gegooid, zijn baan op heeft gezegd, is geëmigreerd, iets totaal anders is gaan doen of zijn huis heeft verkocht en met een camper Europa doorreist. Die uitspraken houden je eigen beperkte wereldbeeld in stand en neemt alle kansen weg om het anders te zien of doen. ‘Dat zou ik nooit kunnen’ betekent eerder ‘dat zou ik nooit willen’ en dan is de volgende vraag waarom niet? Het kan natuurlijk heel goed dat je iets écht niet ziet zitten omdat je het gewoon geen aantrekkelijk idee vind. Maar het kan ook zijn dat je beren op de weg ziet of je vastigheid en veiligheid niet wilt of durft op te geven. Vaak is de angst voor het onbekende te groot en weerhoud het je ervan om keuzes te maken.

Niets is voor altijd

Maar hoe heerlijk is het, om het leven als een avontuur te zien, waarin in principe alle opties nog open liggen. Het feit dat je een vast contract hebt, een goed betaalde baan of een koopwoning doet daar niks aan af. Niks is namelijk voor altijd. Dat is een natuurwet die we met z’n allen moeten accepteren. We worden allemaal geboren en gaan weer dood. Na de zomer volgt de herfst, de zon komt op en gaat weer onder. Deze principes, hoe traag ze soms ook lijken te verlopen, blijven altijd gelden. Alle zogenaamde vastigheden die we hebben zijn daarmee dus relatief. Het is een illusie dat de omstandigheden waarin we zitten voor altijd zijn. We hebben daar veel meer invloed op dan we zelf denken.

Het bericht Leven in een gouden kooi verscheen eerst op Michelle Houtman.

Tijdens de meditaties kwamen allerlei soorten gedachtes op, uiteraard. Toch kon ik er al snel een aantal rode draden uitpikken, waar ik soms best door verrast was. Ik zag mezelf bijvoorbeeld totaal niet als faalangstig. Ik ga altijd van alles aan, en oefen het liefst direct met dingen die ik heb geleerd, om iets onder de knie te krijgen. Ik ben niet bang om daarin fouten te maken, of dat dingen mislopen: ik die het als manieren om erachter te komen of iets bij me past, bijvoorbeeld.

Onbewuste angst

Maar tot mijn verbazing kwamen er regelmatig gedachtes op die ik plaats in de categorie faalangst, maar die een wat diepere angstlaag aanraakten. Voorbeelden: gedachtes over mijn identiteit, wie ben ik nu helemaal? Kan ik nog wel waar ik voor heb geleerd? Wat ben ik nou eigenlijk aan het doen, wat stel ik nu eigenlijk voor? Ik kan dit (dingen die ik moet doen) toch helemaal niet. Wat wil je nou doen met je leven? Gedachtes met onzekerheid over werkgebied: straks heb ik niet genoeg werk/inkomen, wie denk ik wel niet dat ik ben, dat ik een boek wil schrijven? Zitten ze wel op mij te wachten? Wat zijn die cursussen nou eigenlijk allemaal waard geweest? Wat kan ik nou helemaal? Gedachtes in strengheid over mezelf: ik moet beter voor mezelf zorgen, waarom heb je dit nu gedaan, ik ben te dik, etc. Deze gedachtes gingen m.n. over mijn lichaamsbeeld en bepaalde normen die ik mezelf opleg (ongemerkt dus).

Innerlijke criticus

Het is best wel confronterend om te merken dat er zoveel kritische stemmen op de achtergrond draaien die je niet bewust bemerkt. En daarmee tegelijkertijd ook een heel prettig idee dat ik door te mediteren een deel van die stemmen op kan ruimen, en mijn systeem wat neutraler of eerlijker kan maken om meer onbevangen een dag te beginnen. De innerlijke criticus die steeds commentaar levert, is direct ook een uitnodiging om een ander antwoord op te geven.

Een antwoord vormen

Bijvoorbeeld het zinnetje ‘wie ben ik nu helemaal’ heb ik vervolgens in positieve zin voor mijzelf beantwoord. Ik heb bedacht hoe ik mijzelf nu zie (in positieve, opbouwende termen), en vooral ook bedacht wie ik wíl zijn. Daarmee heb ik voor mijn gevoel ook steeds een tegenwicht om die kritische stemmen op te vangen.

Ruimte voor nieuwe overtuigingen

Het mooie is ook om te merken dat ze wegebben, die stemmen. Niet helemaal hoor, en soms zijn ze er ineens weer in volle hevigheid, maar er komt ook ruimte voor ander soort gedachtes of herinneringen of ervaringen. Gewoon de dagelijkse mijmerzaken, to-do lijstjes of andere onbelangrijke zaken. Maar ook bijvoorbeeld ineens weer een herinnering aan iemand die ik al heel lang niet meer heb gezien of gesproken. Of ineens een ingeving die ik kan gebruiken in mijn werk.

Het bericht Wat mediteren doet – deel 4 verscheen eerst op Michelle Houtman.

Een ander pijnlijk gevolg van de polarisatie en verdeeldheid, waar ik er één van ben, en die helaas wordt herkend door velen, is dat mensen af­stand nemen van elkaar vanwege elkaars medische beslissing. Wanneer is ooit gebeurd, dat mensen elkaar afwijzen op basis van een persoonlijke of medische keuze? Ik heb het nooit eerder meegemaakt.

Begrip opbrengen

Je kunt het oneens zijn met iemands besluit, natuurlijk. Dat is een groot (verworven!) recht dat we hier hebben. Zo kun je het oneens zijn met iemands beslissing om abortus te plegen. Maar sluit je diegene dan uit? Of probeer je diegene te begrij­pen, probeer je je eigen oordelen te parkeren en liefdevol te zijn naar die ander? Want diegene gaat een periode door wat al een afstraffing op zichzelf is. Is het dan nodig om daar jouw oordeel ook aan toe te voegen?

Ook kun je het oneens zijn met iemands besluit om geen chemotherapie te kiezen als be­handeling bij kanker. Wijs je diegene dan af? Verbreek je het contact? Vindt je het een ronduit egoïstisch besluit van die persoon, omdat het wellicht ook af gaat van jouw tijd met die geliefde persoon? Of probeer je, hoe moeilijk je het ook vindt, die keuze te respecteren en er voor diegene te zijn in deze lastige tijd?

Zo kun je het ook oneens zijn met iemands besluit tot euthanasie. Maar het diegene verwijten? Staat dat niet gelijk aan oordelen? Waarom zou jij in de positie zijn, om te bepalen wat de beste keuze is voor iemand? Geldt hier niet het recht op autonomie, zelfbeschikking en integriteit van je lichaam? 

Kies je voor liefde, of polarisatie?

Je kunt een ander hooguit proberen te begrijpen. Vanuit liefde en acceptatie. Als dat tenminste de waardes zijn waar je naar handelt en die hoog in het vaandel staan. Hoe kan het dan dat er snoeihard een grote groep mensen wordt afgeschreven als tweederangs burgers, als een minderwaardige klasse? Hoe kan het dat er wordt toegestaan dat wereldwijd deze groep van miloenen mensen de Zwarte Piet krijgt toegespeeld en tot zondebok wordt gemaakt?

Welke waardes prevaleren hier? Wat is nu écht belang­rijk? Veiligheid? Tegen welke prijs? Hoe ver wil je gaan voor de schijn van veiligheid? Zijn we echt zó ver dat we, voor een gevoel van veiligheid, miljoenen mensen gaan uitsluiten en bestraffen? Want dat doen we. Aan jou de keus wie jij wilt zijn.

Het bericht Afstand tussen mensen verscheen eerst op Michelle Houtman.

We stapten de trein uit. Het was intussen donker geworden en het was een lange dag geweest. Ik zocht half naar m’n OV-chipkaart toen ik links en rechts van me twee mensen staande gehouden zag worden. Ze werden onvriendelijk te woord ge­staan door BOA’s, die hen vervolgens een boete gaven voor het niet dragen van een mondkapje. Op dat moment gingen er verschillende dingen door me heen: woede, verontwaardiging, een gevoel van onrust, angst en opluchting. Opluchting dat ik het niet was, angst dat ik ook gepakt zou worden. Woede dat dit gebeurde.

Ben ik gevaarlijk?

Hoe kan het, dat ik in de buitenlucht loop en BANG wordt gemaakt omdat ik niet doe wat iemand anders pretendeert dat goed voor me is? Het is niet te bevatten dat dit nu gebeurt, en dat iedereen dit omarmt als “gewoon”. Hoezo gevaar? Twee jaar terug hadden we dit niet kunnen denken! Waarom gaan we hiermee dan akkoord? Waarom blijven we kiezen voor angst en controle, zelfs als we de conclusie moeten trekken dat deze maatregelen niet tot een beter resultaat leiden? Is er dan niet iets anders nodig?

Wanneer voel jij je veilig?

Nou goed, ik ontsnapte de dans, en liep mokkend naar huis. Ik baalde, omdat ik ook even angst had gevoeld, en zat mijn hoofd te breken over hoe het kan dat mensen, de BOA’s, het inmiddels als ‘goed werk’ zien om anderen op zo’n manier te behandelen. Te controleren. Te beperken in hun vrijheid. Onder de noemer van ‘gezondheid’ en ‘veiligheid’ wordt alles weggeschreven. Dit staat niet in verhouding tot de kosten die we hiervoor maken. Vroeger werd er afgegeven op agenten die laserden of parkeerboetes uitschreven als je even moest pinnen. Hoe kan het dan dat we het beboeten van het niet dragen van een mondkapje wel normaal vinden? Waar zijn onze principes gebleven? Ook hier lijkt angst te regeren boven al het andere. Het geeft mij géén veilig gevoel als mensen mij staan te controleren. Jou wel?

Het bericht Angst als middel? verscheen eerst op Michelle Houtman.

Laatst was ik met Meia naar een lessenmiddag op een school in Rotterdam. We gingen met de trein, want als ze straks voor deze school kiest, moet ze straks met het OV. “Moet ik dan ook een mondkapje op?” vroeg ze met een mengeling van verontwaardiging en angst. “Nee, dat heeft niet, je bent nog geen 12”. Het feit dat hier al een gesprek over plaatsvindt kun je al je vraag­tekens bij zetten. Mondkapjes? Voor kinderen? Wat suggereer je ermee? Het geeft de impliciete boodschap: ‘wees bang voor el­kaar, er is gevaar, je hebt bescherming nodig van buitenaf’. Van buitenaf! Dus word je afhankelijk. In vaktermen spreek je van aangeleerde hulpeloosheid. Want blijkbaar kan je niet op je eigen wijsheid of eigen gevoel vertrouwen. Blijkbaar is het “nieuwe normaal” om per definitie de ander te wantrouwen en te vrezen en uit te gaan van ge­vaarlijke situaties. Blijkbaar is zelf nadenken ongewenst en is het beter om dit over te laten aan anderen.

Wie kent jou het best?

Lees nog even teug wat ik hier zeg. Blijkbaar vindt intussen de grote meerderheid dan een ander, één of andere politieke figuur die jij nog nooit in het echt hebt gezien of gesproken, dat diegene beter weet wat goed voor jou is dan jij zelf? Hoever zijn we eigenlijk van onszelf af gaan staan? In hoeverre durven we nog te vertrouwen op onze intuïtie, ons onderbuikgevoel? Wanneer nemen we die nog als wijze raadgever in de ethische kwesties? Want die zijn inmiddels aan de orde van de dag.

Aan de kant

Zo werd ik laatst aan de kant gesnauwd door een oudere vrouw, toen ik een trekkende beweging maakte om langs haar een winkel in te gaan. Ze snauwde dat ik geen 1,5 meter afstand hield. Of ik dat soms vergeten was! Ik schrok van de scherpte van de toon en de absurditeit van de inhoud van die woorden. Het is in nog geen twee jaar tijd gelukt om mensen bang voor elkaar te maken en tegen elkaar op te zetten. Blijkbaar was ik nu in haar ogen een bron van gevaar of ander kwaad. Ik heb niet gereageerd, behalve misschien door mijn verbaasde frons.

Het bericht Vertrouwen op je intuïtie verscheen eerst op Michelle Houtman.

Laatst deed ik boodschappen in een supermarkt waar mensen geen mondkapjes dragen. Heerlijk. Waar mensen zichzelf kunnen zijn en vrij kunnen zijn, waar vertrouwen boven angst regeert. En ik weet zeker dat er nu veel mensen opstandig en boos worden als ze dit lezen Dat is oké. Ik heb geen oordeel over jou en respecteer je mening. Ik wil hem graag begrijpen en het gesprek aangaan. Waar komt die boosheid vandaan? Is het misschien vanuit een oordeel naar mij? Dat ik misschien onverantwoordelijk, egoïstisch, naïef of gewoonweg dom ben? Of is het vanuit angst? In beide gevallen nodigt dit uit tot een gesprek.

Nieuw normaal?

Ik kies ervoor te leven vanuit vertrouwen, vanuit mogelijkheden. Ik weiger mee te gaan in de angst. Zelfs als die terecht is. Zelfs al zou ik zeker weten dat ik morgen doodga, dan zou ik nóg kiezen vanuit vertrouwen en het beste maken van de tijd die me nog rest.

Twee jaar terug liep niemand met een mondkapje. Hoe kan het, dat dit in zo’n korte tijd het nieuwe normaal is geworden? Hoe kan het dat mensen bang zijn voor een boete als BOA’s staan te controleren bij het station als de treinen tijdens de spits leegstromen? Hoe kan het een onderwerp van gesprek zijn geworden waarop je mensen afwijst of veroordeelt? Wat is er met ons gebeurd?

Begrip opbrengen

Het kiezen voor het dragen van een mondkapje, is een keuze die ieder voor zichzelf kan en mag nemen. Het staat haaks op een democratie om dit te verplichten, en druist in tegen onze kern als mens, waarin we allen vrij worden geboren. Natuurlijk, wanneer jij het een goed idee vindt, draag dan een mondkapje. Maar het kan toch niet zo zijn dat een ander jou daartoe verplicht of daar zelfs een oordeel over velt als je dit niet doet? Wanneer je zelf een mondkapje draagt, bescherm je tenslotte jezelf. Zo neemt ieder zijn eigen verantwoordelijkheid. Althans dit is mijn mening.

Maar laten we er vooral over in gesprek gaan, zodat we begrip voor elkaar opbrengen en elkaar respecteren in de keuze die we maken en de redenen daarvoor. Want onbegrip is in alle gevallen een uitnodiging tot gesprek. 

Het bericht Respecteren van elkaars mening verscheen eerst op Michelle Houtman.

Begin 2020 gingen we naar Sevilla, Steef en ik. Dat was fantastisch, de tijd aan onszelf, de zon, de stad, het eten… Maar op de luchthaven zagen we Chinezen met mond­kapjes. Ze zaten vast hier, konden niet terugreizen. Ik voelde angst want het was de eerste keer dat de media- berichten over het dodelijke virus uit China ineens voor m’n neus vorm kregen. Het gaf een unheimisch gevoel. Even later zagen we ze ook in cafés en restaurantjes, met mondkapjes. We lachten erom: geen gezicht die dingen, waar slaat dat nou op. Alsof je een milkshake met zo’n kapje op kunt drinken, gaan ze er dan een gat in pikken voor hun rietje? Wat een waanzin! Alsof ze na ineens hier worden aangevallen door “het kwaad!”.

Humor als medicijn

De eerste schik werd al snel vervangen door humor en rela­tivering: ja, we hadden er immers niks aan onze tijd te verdoen met druk maken om iets wat ons misschien wel, misschien niet ’te grazen zou nemen’. En eigenlijk, als ik erop terugkijk, is dat misschien wel de meest ge­zonde instelling. Waarom zou je je leven laten stoppen of beperken als je er toch weinig aan kunt doen? We waren maar 3 dagen in Sevilla en haalden alles eruit wat erin zat. Is dat niet wat we ook in ons leven willen? Eruit halen wat erin zit? Leven? Dat deden wij toen en dat doen we nog.

Vertrouw méér op je intuïtie

Maar ik ben dit blog niet voor niets weer gaan oppakken, natuurlijk. Ik wil, ik hoop, vooral weer onze blik op de realiteit te kunnen richten. Ik hoop mensen te herinneren aan wat eens nog zo belangrijk voor ons was, misschien zelfs wel vanzelfsprekend. Ik hoop, door zaken aan de tand te stellen, weer mensen te inspireren om te kiezen vanuit intuïtie, vanuit je eigen gevoel en op basis van je waarden en principes.

Het bericht Moreel kompas in de coronacrisis verscheen eerst op Michelle Houtman.

Ik ging net even brood halen bij de Albert Heijn. En terwijl ik mijn neus in een schap stak, begon er een bandje over de speakers, die minutenlang waarschuwingen en maatregelen opsomde. Variërend van afstand houden, tot handen wassen, lief zijn voor elkaar en contactloos betalen. Ineens voelde ik een lichte spanning opkomen. Het wordt steeds serieuzer. Slalommend om de mensen heen, soms paniekerig een ander pad kiezend, vond ik mijn weg naar de, uiteraard, zelfscankassa’s. Eenmaal buiten in de zon ontsnapte een zucht van opluchting.

Andere prioriteiten

Mensen kennen mij als rustig, en niet zo snel van slag of gestrest. Maar ik kan niet ontkennen dat de hele situatie natuurlijk óók invloed heeft op hoe ik mij voel. Ik pieker soms over de komende weken en maanden, en de gevolgen die dit geeft op grotere schaal. Voor ons gezin, onze kinderen, mijn werk en praktijk, de financiën. Ineens vallen we massaal terug op andere, meer basale prioriteiten.

Onzekerheid en angst

Iedereen voelt zich nu onzeker, sommigen zelfs angstig, en voor niemand is er duidelijkheid. Niet iets om nu grootschalige plannen te maken, want wie kan garanderen of dat nu een goed idee is? Zoals ik in mijn vorige blog ook schreef, staan er ineens veel meer primaire behoeftes voorop. Dat deed me denken aan de piramide van Maslow. En de situatie van de coronacrisis tekent deze behoeftenhiërarchie heel mooi uit.

Billen afvegen

Zo zie je direct dat het hamstergedrag goed verklaarbaar is: mensen hebben angst dat ze tekort komen, en willen garanderen dat ze voldoende te eten en te drinken hebben. Ook andere primaire fysieke levensbehoeften gaan spelen: je billen kunnen afvegen en medicijnen scoren staan momenteel hoog op de behoefteladder.

Veiligheid

De situatie rondom corona tast ons gevoel van veiligheid aan. We zijn niet meer gegarandeerd veilig, en wantrouwen misschien zelfs anderen: buitenstaanders worden vermeden en als potentiële besmettingsbron gezien. De maatregelen die steeds ingrijpender worden, het feit dat dit een wereldwijd gebeuren is én dat er geen medicijn of vaccin is die hiertegen opgewassen is, voedt de onzekerheid en de angst bij mensen. Iedere dag checken we de nieuwsupdates, en massaal bekijken we de persconferenties. We vallen terug in ons gedrag: ineens is die opleiding die je aan het doen bent niet meer zo belangrijk. Er moet eerst genoeg rijst in huis zijn.

“Ik heb wel wat anders aan mijn hoofd”

Die afspraken met vrienden kunnen wel even wachten, want eerst moet er paracetamol op voorraad zijn. Kampte je een paar weken terug nog flink met een laag zelfbeeld, mogelijk lijkt dat nu ineens minder relevant, omdat je ‘wel even andere dingen aan je hoofd hebt’. Want Maslow gaat ervan uit dat deze behoeftenpiramide hiërarchisch is opgebouwd. Dat betekent dat je pas voldoende aan een niveautje hoger kunt werken, als de niveaus eronder voldoende stevig zijn.

Reptielenbrein

Zoals een jenga-toren: de fundering moet stevig zijn om de toren hoger te laten komen, anders dondert de boel in elkaar. We schakelen daarmee ook terug op meer primaire breinfuncties: we handelen in stress situaties (wat de coronacrisis is) niet meer weloverwogen en evenwichtig, maar zijn korter voor de kar, meer gericht op eigen behoeftes en eigen belangen. In andere situaties gebruiken we vooral onze prefrontale cortex, die ons gedrag aanstuurt. Nu vallen we terug op ons oudere reptielenbrein en hebben we de basale reacties van vechten, vluchten en bevriezen (zie ook mijn eerdere blog over het reptielenbrein).

Zorg goed voor jezelf

Wat het nu voor jou betekent? Misschien heb jij nu, net als de meeste mensen, ook wel extra behoefte aan veiligheid. Dan kan het helpen als je inventariseert wat jouw gevoel van veiligheid vergroot: misschien minder vaak die nieuwsupdates checken, wat vaker met je familie bellen, en vooral afleiding zoeken met leuke activiteiten. Probeer dat gevoel te versterken. Zo help je jezelf, en ook je omgeving.

Het bericht Terugval in behoeften verscheen eerst op Michelle Houtman.

Oeps! Is het al zo lang geleden sinds mijn laatste blog? Dat is me nog niet eerder overkomen! Writers block? Nee hoor, maar gewoon heel veel aan de gang. Ik heb het idee dat ik met 20 dingen tegelijk bezig ben, waardoor het allemaal ook meteen 20x trager gaat dan ik zou willen. Maarja, ik ben nu eenmaal nooit een ster geweest in keuzes maken. Ik vind gewoon teveel leuk.

De laatste post ging over mijn trainerschap bij NatuurlijkSportief, en stamt alweer van een maand geleden. Wat is er in de tussentijd allemaal gebeurd? Voor degenen die nieuwsgierig zijn, ik licht jullie even bij.

Vertrek en komst van collega

Mijn lieve collega Vera heeft een andere baan gevonden, en heeft onze praktijk met weemoed verlaten. Ze kon haar ene dag bij ons niet combineren met haar nieuwe baan. Balen! Maar alsof het zo had moeten zijn, kwam Sanne bij ons in dienst. Na een goed stagejaar ging zij direct aan de slag. Met veel plezier werken we nu samen, en dat is soms net een snelkookpan. In veel opzichten lijken we op elkaar, we bruisen allebei van de ideeën en zijn altijd op zoek naar verbetering. In sneltreinvaart brengen we dan ook onze to-do lijstjes en actiepunten in de praktijk. Hoe gaaf is het, om al je eigen ideeën ook echt waar te kunnen maken!

Groepsbehandelingen

Zo zijn we bezig om groepsbehandelingen te starten, voor kinderen en jongeren met angstklachten, somberheid, piekerklachten en denkproblemen. Ook voor negatief zelfbeeld komt een groep. Naast deze groepen gaan we na de zomer ook starten met groepen gericht op bewegen, naar buiten gaan volgens het NatuurlijkSportief principe, en aanvullend komt er een groepsbehandeling voor kinderen en jongeren met overgewicht of obesitas. Deze groepen krijgen een vaste plek in de week.

Huisbezoeken

Ook kijken we of we huisbezoeken kunnen toevoegen aan ons aanbod. We hebben gemerkt dat hier veel behoefte aan is, en dat het nog weinig wordt aangeboden door andere aanbieders. Het is soms een meerwaarde om een kind en zijn/haar ouders in de thuissituatie te kunnen zien en direct daarbij te kunnen aansluiten in de behandeling.

Beweging en voeding

Achter de schermen ben ik daarnaast druk bezig met het op poten zetten van een particulier aanbod, meer gericht op het bewegen en de voeding, gericht op psychisch welzijn. Het uitdenken en invullen van de website kost tijd. Veel tijd. Maar ik wil het eerst goed hebben, voor ik ergens mee begin, dus geduld is een schone zaak.

Regelzaken

Brengt wel met zich mee dat er soms tijd tekort is voor die randzaken die nu eenmaal moeten. Werkpunten voor de nieuwe AVG wet in de praktijk brengen, cliënten tellen voor het CBS of het herschrijven van algemene voorwaarden, een toestemmingsverklaring of de tarieven. Saai, maar noodzakelijk. Ik zou liever blogjes schrijven, maar de woensdagochtenden worden vaker ingepikt door dit soort moetjes. De keerzijde van het ondernemerschap zullen we maar zeggen.

Naar Dordrecht

Intussen wordt door steeds meer cliënten de vraag gesteld of we nu ook in Dordrecht zitten of wanneer we naar Dordrecht komen. Van meer mensen begrijp ik dat de behoefte er is om die kant op te komen, omdat de wachtlijsten bij de huidige aanbieders steeds verder toenemen. Nou beste mensen, de deadline staat natuurlijk op 31-12-2018, maar ik hoop toch echt eerder over te gaan.

De nieuwe praktijk

Half juni (ja, dat is nu) komen de aannemers om de nieuwe aanbouw te maken aan het huis. Op dit moment is Steef bezig met het slopen van de huidige aanbouw. Daarover in een andere blog meer. Maar kortgezegd kijk ik naar een getroffen oorlogsgebied als ik uit het raam van de ´keuken´ (straks wachtkamer) kijk. Daar, in dat slagveld, moet over een paar maanden de praktijk herrijzen. Ik kan het me nog niet voorstellen, maar de wonderen zijn de wereld nog niet uit.

Halfjaar ondernemer

Ik ben nu een halfjaar ondernemer en het bevalt me goed! Ik werk veel uren, maar ik doe alles voor mezelf, en dat geeft een heerlijk gevoel. Soms ineens een uurtje eerder thuis zijn, een spontaan ochtendje vrij plannen om te hardlopen of de kinderen zelf naar school brengen. De vrijheid is een luxe. Steef denkt tussen het slopen en klussen door, na over zijn toekomstplannen, maar is voorlopig nog volle bak bezig met het huis.

Ik ga gauw aan een volgend blogje schrijven, over de verbouwing, want er is veel om jullie te laten zien!

Het bericht Stand van zaken anno juni 2018 verscheen eerst op Michelle Houtman.