Archief van
Tag: taboe

Over taboes doorbreken en openheid

Over taboes doorbreken en openheid

Taboe: een miskraam

Sinds ik blog gebeurt er iets wonderlijks. Zaken waar ik over schrijf, worden ineens onderwerp van gesprek. Onderwerpen die soms in de schaduw staan of waar men liever niet over spreekt. Of misschien is het wel omdat mensen niet weten hoe ze erover moeten praten. We leven in een vrij land, met vrijheid van meningsuiting, en mensen maken daar soms zo gretig gebruik van, dat het wankelt op de grenzen van sociale omgangsvormen. Of de democratie zelfs.

Bespreekbaar maken

Maar ik heb het nu niet over grootse onderwerpen, maar juist over de kleine en persoonlijke ervaringen.  Het stille verdriet, wat er altijd wel is en zal blijven. Blijkbaar heb ik, onbedoeld maar zeker niet ongewenst, soms de mogelijkheid om deze zaken wél bespreekbaar te maken. En daar maak ik dan maar wat graag gebruik van.

Schone schijn?

Want zoals keer op keer blijkt: ik ben niet de enige die met wat dan ook te maken heeft. Of het nou het huishouden is of een operatie omdat ineens blijkt dat ik een cyste heb. Zodra ik erover schrijf, en het daarmee bespreekbaar maak, schieten mensen mij aan dat zij zich herkennen, of dat zij óók in een soortgelijke situatie hebben gezeten. Het is hartverwarmend en tegelijkertijd verbazingwekkend: waarom spreken we er niet wat meer over? Over deze menselijke zaken? Waarom verbloemen we, en maken we onbedoeld de zaken mooier dan ze zijn? Ze horen bij het leven, en door ze samen te delen maken we het draaglijker en aangenamer. Zo is het bijvoorbeeld ook met een miskraam.

Het verhaal van een miskraam

Ik was 24 en Meia was een halfjaar oud. We wilden dolgraag nog een kindje en het liefst met een klein leeftijdsverschil. Ik was de eerste van mijn vriendengroep die überhaupt zwanger raakte en daar hebben we ook bijna een jaar over gedaan. We wilden daarom niet te lang wachten tot een tweede, omdat het misschien weer wat langer kon duren. Gelukkig lukte het deze keer vrij snel. Toen Meia 9 maanden oud was, was ik weer zwanger. Ik was in de wolken!

Vlekjesziekte

Net als bij de zwangerschap van Meia merkte ik direct de bekende symptomen die mij toen ook duidelijk maakte dat ik zwanger was. Ik was, in tegenstelling tot de eerste zwangerschap, bovendien een hormonaal wrak en vaak niet te pruimen voor mijn omgeving. Vrijwel direct nadat we ontdekten dat de tweede op komst was, stond onze zomervakantie voor de deur. Dat was op de dag van vertrek nog even spannend, want Meia werd die ochtend ineens wakker onder de uitslag. Waarschijnlijk de vijfde of zesde ziekte, beaamde de huisarts. Eén van die twee was echter gevaarlijk voor zwangere vrouwen in hun eerste trimester, maar zoals meestal bij die vlekjesziektes kon de huisarts niet met zekerheid zeggen welke van de twee kinderziektes het was.

Zwangerschapskwaaltjes

Ik maakte me er verder niet al te veel zorgen om, want de zwangerschapskwaaltjes waren nog volop aanwezig. Ik had net als bij de eerste zwangerschap weer een dagboek gekocht om alles in bij te houden, en die ging ook mee op zomervakantie. In de vakantie moest ik helaas al die lekkere wijntjes, kazen en andere onduidelijke gerechten afslaan, waar ik wel een beetje van baalde. Maarja, alles voor het goede doel natuurlijk. In die 3 weken vakantie voelde ik me goed, maar heel anders zwanger dan de eerste keer, hoewel ik ook nu weer erg moe was.

Eerste echo

Het was een bijzondere vakantie, in de wetenschap dat we hem het jaar daarop met z´n vieren zouden vieren. Zoals in elke vakantie, mijmerden en fantaseerden we over de toekomst en in dit geval ook over de groeiende baby in mijn buik. Eenmaal weer terug in Nederland, duurde het niet lang meer voor we onze eerste echo kregen, met 9 weken. Het was een spannend moment, het moment waarop je dan eindelijk een beeld krijgt bij het abstracte idee van een zwangerschap.

De harde werkelijkheid

Helaas kwam er aan al die verwachtingen en fantasieën een abrupt einde, toen het echo apparaat heel duidelijk en resoluut een vruchtzakje liet zien zonder kloppend hart. Het was heel onwerkelijk. Nog geen 10 seconden hiervoor zag mijn wereld er compleet anders uit. Maar het beeld was glashelder en onverbiddelijk: mijn baby leefde niet meer. Ik zag een compleet kindje in wording. Een lijfje en de beginnende armen en benen, een hoofdje. Verstild, zonder de kenmerkende knipper van het hartje en de fladderende bewegingen. Het was een gruwelijke gewaarwording. Ik was toch zwanger?

Verborgen verdriet

De echoscopist leefde mee en gaf aan dat het heel vaak voorkwam, bij 1 op de 5 vrouwen! Ik had het wel eens gelezen geloof ik, maar nooit echt bij stil gestaan. Maar 1 op de 5! En ik had het nog nooit gehoord van iemand uit mijn omgeving? Was ik dan de enige bij wie dit was? Ik kon het me niet voorstellen. Blijkbaar is er dus veel leed en verdriet dat mensen niet delen, en waar wij van elkaar niet van op de hoogte zijn. En onze maatschappij is daar ook op ingericht.

Niemandsland

Terug naar de werkelijkheid: de tranen kwamen op en ik voelde me verloren in deze toestand. We werden door een achterdeur de kamer uitgelaten, zodat we niet door de wachtenden zwangere vrouwen heen hoefden. Hiermee wordt het beeld natuurlijk ook in stand gehouden: verdriet bestaat niet, er zijn geen miskramen, want deze vrouwen krijgen we simpelweg niet te zien. We houden de situatie zelf in stand. Maar op dat moment kon het me niet schelen. Het voelde alsof ik droomde. Ik was zwanger de kamer in gegaan en kwam er… ja, hoe… weer uit. Hoe noemde je iemand die een dood kindje in zich droeg? Niet zwanger maar ook niet vruchtbaar. Ik verkeerde in een soort niemandsland.

Miskraam afwachten

Ik werd naar huis gestuurd met de mededeling dat ik mijn miskraam moest afwachten. Waarschijnlijk zou het één dezer dagen op gang komen. Zo niet, dan moest er een curettage worden ingepland. Van dat woord alleen al gingen mijn haren overeind staan. Ik hoopte maar dat het vanzelf kwam. Om de natuur een handje te helpen werd ik doorgestuurd naar de gynaecoloog. Van dit hele traject had ik geen idee gehad. Een afdeling en artsen erop gericht leven af te breken en onvolledig leven weg te halen uit het lijf. Het had iets barbaars en onpersoonlijks.

Ontnuchterend

Los van het feit dat er toendertijd een zeer onsympathieke gynaecoloog werkzaam was, is de hele ervaring ontnuchterend. Ik kreeg één of ander paardenmiddel om alle hormonen die in de war waren geschopt weer tot bedaren te brengen en De Pil om de zwangerschap af te breken. Ik moest ze direct ter plekke innemen. Vervolgens werd ik naar huis gestuurd en werd er een echo gepland voor over een paar dagen, om te checken of dan alles weg was. Ik ging naar huis in een roes. Ik voelde me lichamelijk nog precies hetzelfde, nog net zo zwanger als daarvoor. Ik zag aan alles aan mijn lijf dat ik zwanger was, maar ik kreeg te horen dat ik het niet meer was.

Het einde van een zwangerschap

Het was afwachten tot de bloeding begon. Die kwam vrij snel en ik heb zelfs het vruchtzakje, het beginnende leven dat al veel te vroeg weer was gestopt, opgevangen. Call me crazy, maar ik kon het toch niet over mijn hart verkrijgen om het gewoon maar door de wc te spoelen. Het was niet ongewenst tenslotte, integendeel. Ik wilde het in ieder geval een respectvol plekje geven, een plekje met een fijne associatie.

Mens erger je niet

Het hebben van een miskraam voelt als een oneerlijke straf. Ik voelde me ontzettend verdrietig, het overviel me, omdat ik het nooit zo had in kunnen schatten. Ik had niet gedacht dat zo´n ervaring je zo van je stuk kon brengen. Het voelde voor mij in die periode als een spelletje mens erger je niet. Je bent, na een tijd lang 6 proberen te gooien, eindelijk goed op dreef met je pion, net als je medespelers. Tot één van je medespelers je er ineens keihard vanaf kegelt en je weer terug bij af bent. Terwijl alle andere pionnetjes vrolijk verder gaan, sta jij af te wachten wanneer je weer mee mag doen, wanneer je dan eindelijk weer 6 hebt gegooid…

Confronterend

Niet dat zwanger worden een wedstrijd is, maar het is heel confronterend om alle buiken om je heen groter te zien groeien, terwijl de jouwe nog herstelt van een miskraam. Het maakt verdrietig en gefrustreerd. Ik had nog wekenlang last van alle hormonen die van slag waren, met zweetaanvallen, puistjes en noem maar op. Ook zoiets waar je totaal niet bij stilstaat als je er zelf nooit mee te maken hebt gehad.

Gedeelde smart…

Pas toen ik het deelde met mijn naasten, bleek ik verre van de enige te zijn. Van verschillende familieleden hoorde ik dat zij ook deze rot ervaring hadden meegemaakt. Sommigen zelfs wel tot 4 keer toe. Ik schrok ervan en het maakte me verdrietig. We wisten niet van elkaars verdriet en hebben er niet in gedeeld, waarom niet? Gedeelde smart is tenslotte halve smart. En zo heb ik het echt ervaren: het begrip en de herkenning van anderen maakte het draaglijker.

Neem die drempel

Natuurlijk hoef je niet al je sores aan Jan en Alleman te verkondigen. Het schrijven van dit soort blogs voelt voor mij dan ook als een drempel. Toch hoop ik dat hiermee wel de boodschap wordt duidelijk gemaakt dat het delen aan de juiste personen vaak veel verdriet voorkomt, en kan helpen door moeilijke momenten heen te komen. Want er is veel dat we niet weten van elkaar, en er is veel dat elkaar kan helpen. Als we maar durven spreken.

 

Ouderschap is soms geen feestje!

Ouderschap is soms geen feestje!

Moeder zijn is keihard werken

“Jij bent de enige, echt de enige, die durft toe te geven dat het ouderschap niet alleen maar rozengeur en maneschijn is. De enige! In mijn hele omgeving is er niemand die dat ook maar een beetje laat blijken. Al die tijd heb ik in de veronderstelling geleefd dat ik het fout deed, dat het aan mij lag. Dat het alleen maar bij mij mis ging. Dat ik dat echt niet kon, moeder zijn.”

Dit zei een moeder een tijdje terug tegen me. Ze had mijn blogs gelezen en het was volgens haar een verademing. Ik, aan de andere kant, wist niet wat ik hóórde! Wat zeg je nou, hebben jullie het er dan niet onderling over? Is er geen openheid tussen ouders onderling of tussen vrienden? Nee, deze moeder gaf aan dat er een taboe heerst over ouderschap. Blijkbaar mag er niet over moeilijkheden of onzekerheden gepraat worden. Ik was geschokt!

 

Taboe over opvoeden

Maar het motiveerde me enorm om met mijn schrijven door te gaan. Al heel lang merk ik dat er online een schroom bestaat om te reageren, maar offline krijg ik des te meer reacties. Via via hoor ik dat er over wordt gesproken en soms spreken vreemden mij er ineens op aan. Dat is fijn, want mijn doel is júist om het taboe te doorbreken. Ik doe vrijwel niet anders: op mijn werk praat ik dagelijks over het ouderschap, hoe pittig dit is, en hoe moeilijk het soms lijkt om het goed te doen. En tegelijkertijd hoe belangrijk het ook is om vooral dicht bij jezelf te blijven en je eigen intuïtie te volgen.

 

Wanneer doe je het goed?

Blijkbaar is er in onze maatschappij zóveel aan informatie beschikbaar, dat er door de bomen het bos niet meer wordt gezien. Tegenstrijdige berichten van Jan en Alleman die er een mening over hebben, mensen die zich ‘expert’ noemen of ‘ervaringsdeskundige’ met twijfelachtige achtergronden, maar wel zeer invloedrijk zijn op bijvoorbeeld social media. Ik snap de onzekerheid van ouders, want wanneer weet je nou wat je moet geloven?

 

Vertrouwen op je intuïtie

Dezelfde moeder gaf aan dat zij zo in de war was gebracht, dat zij zelfs een tijd heeft gehad dat zij niet meer naar haar intuïtie luisterde. In dit geval hechtte zij teveel waarde aan haar omgeving, die had geroepen dat ouders te snel aan de bel trokken, te snel bij de huisarts zaten en wilde zij vooral niet als ‘aansteller’ gezien worden. Hierdoor wachtte zij langer dan gebruikelijk met naar de huisarts gaan, waar later bleek dat haar kindje wel degelijk erg ziek was.

 

Natuurlijk ouderschap

Meer dan eens voer ik met ouders het gesprek hierover, want gelukkig is ouderschap in de basis iets heel natuurlijks. Het is niet zo dat je vanzelfsprekend alles goed doet als ouder, maar dat is gelukkig ook niet nodig. Sterker nog, wanneer wij over ‘goed’ ouderschap praten (voor zover je zoïets complex in een hokje kunt duwen), is maar zo’n 30% van ons handelen afgestemd op onze kinderen. En dat is voldoende. In de praktijk betekent het, dat je als ouder vaak intuïtief aanvoelt dat er iets met je kindje is, of wat er met je kind is.

 

Jij bent de expert!

Niet ik ben de expert als het om opvoeden gaat, maar jij. Jij, want jij bent de ouder. Jij kent je kind al vanaf de geboorte, of misschien zelfs al eerder, tijdens de zwangerschap. Jij staat het dichtst bij de ontwikkeling, hebt het meeste meegemaakt, gezien en ervaren met je kind. Je groeit met je kind mee, en je kind is een deel van jou, en om die reden zou ik het nooit beter kunnen doen dan jij. Wanneer ouders bij me komen, soms ten einde raad, en iets zeggen in de trant van “ja, zeg jij het maar, jij hebt ervoor geleerd”, is het daarom altijd nodig dit idee bij te stellen.

 

Samen kijken wat nodig is

Wat ik doe, is enkel van een afstand (die je als ouder logischerwijs niet hebt) helpen met het teruggeven van wat ik zie, het helpen reflecteren, het stellen van vragen waarop de ouder zélf een antwoord mag geven, die leidt tot meer inzicht. Jij als ouder mag de betekenis geven aan dit alles. Natuurlijk geef ik wel adviezen, of leg ik dingen uit, maar is niet de essentie. Mijn doel van deze gesprekken is leren om ouders te laten vertrouwen op hun intuïtie. Op hun oerinstinct. En samen, als team, kunnen we vervolgens kijken wat jij of kind nodig hebben om goed verder te ontwikkelen.

 

Open over opvoeden

Blijkbaar mag ik mij gelukkig prijzen dat ik vrienden om me heen heb, waarin er veel openheid is. We plakken onze kinderen wekelijks onder denkbeeldig behang of zetten ze op marktplaats in de categorie gratis af te halen. Wekelijks praten we over hoe pittig het is, dat moeder zijn. En we snakken meerdere keren per jaar naar een escape, even een weekendje vrij van al dat ‘gemoeder’. Helaas is de praktijk dat dat weekendje vrij hooguit 1x per jaar is. Want ook dat is het leven: het zorgen gaat maar door en door.

 

Schone schijn ophouden

Laatst sprak ik weer af met vrienden, en één van hen vertelde dat mijn artikel was gelezen door een vriendin van een vriendin (etc.) die het zo fijn vond om te lezen dat er eens ‘gewoon’ werd geschreven over kinderen. Dat ze soms het bloed onder je nagels vandaan halen en je tot wanhoop drijven. Het was in haar omgeving, tussen vrienden, op het schoolplein, langs het sportveld, totaal geen gespreksonderwerp. Sterker nog, het werd keihard ontkent! Alle ouders die zij sprak, deden voorkomen alsof hun kinderen nooit onderling ruzie maakten of op een andere manier niet voorbeeldig waren.

 

Opvoeden is keihard werken!

Waarom maken wij het elkaar als ouders zo moeilijk? Waarom zijn we zo hard voor elkaar en houden we die schone schijn op? Want natuurlijk is dat complete lariekoek. Opvoeden kan ontzettend leuk zijn en ja, ‘je krijgt er zoveel voor terug’, maar bovenal is het gewoon keihard werken. Je leven draait zeker de eerste jaren compleet om de kleintjes en al je eigen dingen moet je daar maar omheen passen. Niet zo gek dat veel ouders heel blij zijn als hun kroost op bed ligt en zij uitgeblust op de bank neer kunnen ploffen.

 

Je bent niet de enige

Bij deze wil ik daarom een oproep doen aan alle ouders: wees eens gewoon eerlijk naar jezelf en anderen. Het scheelt zoveel onzekerheid, zoveel verdriet en faalgevoelens, wat in stand wordt gehouden door voor mij onbekende redenen. Laten we voortaan gewoon zeggen hoe het is en een beetje lief voor elkaar zijn. Want uit ervaring weet ik hoe fijn dat is. De herkenning bij anderen: ‘gelukkig, ik ben niet de enige’. Want je bent echt niet de enige.