Archief van
Tag: hersenen

Ervaringsgerichte therapie

Ervaringsgerichte therapie

Effect waar het moet

Zes keer per jaar heb ik een 4 uur lang supervisie over de behandelmethode symbooldrama. Na 3 jaar intensieve opleiding, waarin ook een groot deel leertherapie en supervisie zat, lukt het nog steeds om na elke supervisiedag weer met nieuwe kennis en vooral nieuw enthousiasme naar huis te gaan. Het werken met beelden, het lichaamsgerichte en het inzetten van de zintuigen is zo´n ontzettend krachtig middel!

Wietplant in de woonkamer

En voordat je afhaakt omdat je verwacht dat dit één of andere muffe toestand is: dat valt wel mee. Mijn supervisor, een Duits-Nederlandse vrouw van ruim in de 80, heeft een heuse wietplant in haar woonkamer staan en haar kleinzoon een zaadje van eigen teelt cadeau gedaan. Grinnikend vertelt ze over de raakvlakken tussen de groei van deze geestverruimende plant en de behandeling via symbooldrama.

Ervaringsgerichte therapie

De laatste tijd verdiep ik me meer en meer in therapievormen en behandelmethodes die niet talig zijn, maar zich richten op het ervaren. Ik ontkom er vrees ik niet aan om wat taaie stof uit te leggen, maar het is zo´n fascinerend iets, dat ik me er toch aan ga wagen. En trouwens, het brein is booming, tenslotte. Wist je dat de meeste therapievormen in GGZ land talig zijn, en proberen je denken en je gedrag te veranderen?

Limbisch systeem

Prima doel natuurlijk, maar deze methodes doen allemaal een beroep op je prefrontale cortex. In gewoon Nederlands: dat is het meest ontwikkelde stuk van je hersenen, aan de voorkant van je brein. Héél lang geleden hadden wij, net als reptielen en amfibieën, een heel basaal brein. Die regelde je ademhaling, hartslag, bloeddruk, je honger en dorstgevoel, angst en gevaar, je slaap, etc. Dit is je limbisch systeem, het ´oudste´ gedeelte van je hersenen, waarin ook al je primaire emoties zitten.

Executieve functies

Door de duizenden jaren heen is dat geëvolueerd door het slimme brein van nu, waarin we heel veel meer vaardigheden hebben, zoals de executieve functies (nog zo´n populaire term). Het is, in simpele taal, het stuk waarin alle meer abstracte en complexe vaardigheden zitten zoals de taal, plannen, organiseren, doelen stellen, jezelf inhouden, etc. Alle vaardigheden waarin logisch nadenken nodig zijn.

Cognitieve gedragstherapie

En precies op dit gedeelte richten de meeste therapievormen zich. Maar omdat dit de buitenkant van onze hersenen zijn (hersenschors), is dat een grote omweg om uiteindelijk bij ons gevoel te komen (in dat limbisch systeem dus). Het is zelfs maar de vraag of dit überhaupt lukt. Regelmatig moeten behandelaars toch vaststellen dat cognitieve gedragstherapie (CGT) niet werkt. Dat is dus niet vreemd, als je bedenkt dat ook met CGT wordt ingezet op de prefrontale cortex (denken over, praten over…), terwijl het voelen en ervaren wordt overgeslagen.

Lichaamsgericht

Wat werkt dan wel? Zonder heel zweverig te zijn: via het lichaam bereik je vaak meer. Wat ik daarmee bedoel, is dat je bijvoorbeeld bij bewegen of door je zintuigen te gebruiken, allerlei hersengebieden actief maken, die ervoor zorgen dat de aandacht niet meer naar de prefrontale cortex gaat. Daardoor stop je bijvoorbeeld direct met piekeren, of richt je je aandacht op wat je in je lijf merkt, waardoor je hartslag weer kan stabiliseren.

Eerst zelf ervaren

Om die reden ben ik natuurlijk ook beweging als behandeling gaan inzetten. Maar er leiden meer wegen naar Rome. Want ook EMDR, Symbooldrama en lichaamsgericht werken zijn technieken die direct inzetten op het limbisch systeem, en daardoor vaak veel sneller effect hebben. En er is nog veel meer te leren. Over hartcoherentie bijvoorbeeld, en ademhalingstechnieken. En zoals bij veel dingen in het leven en mijn werkveld wil ik dat eerst zelf hebben ervaren. Ik kan pas achter een behandelmethode staan, als ik er zelf ook in geloof en er zelf ervaring mee heb.

Wietplant en LSD

Je vraagt je nu misschien af wat die wietplant van mijn supervisor hier nou mee te maken heeft? Symbooldrama werkt met beelden. De naam ´symbooldrama´ is eigenlijk slecht gekozen, het doet me eerder denken aan een soort mime spelende toneelspelers. Dagdroomtherapie past beter, hoewel dat ook wat vrijblijvend klinkt. Deze methode is ontstaan nadat er is geëxperimenteerd met LSD bij getraumatiseerde mensen. De LSD hielp om een drempel over te gaan om toch bij trauma´s te komen, die soms diep weggestopt waren.

Geestverruimend

Inmiddels wordt LSD natuurlijk niet meer gebruikt, maar is er tegelijkertijd steeds meer onderzoek (opnieuw) naar het gebruik van medicinale drugs bij o.a. trauma en depressie. Symbooldrama is, zo concludeer ik steeds weer, toch een hele moderne en doeltreffende manier van therapie geven bij zoveel verschillende problemen. En misschien is de wiet dan niet eens nodig om tot geestverruimende ervaringen te komen.

Review: “opvoeden doe je met je brein”

Review: “opvoeden doe je met je brein”

Een schat aan informatie over opvoeden

“Het is alweer veel te lang geleden dat ik een review schreef over een boek. Het was zelfs een goed voornemen van me om meer reviews te schrijven (en dus meer boeken te lezen), maar in een gezin met 3 kinderen is lezen een absolute luxe die als één van de eerste zaken van de lijst verdwijnt. Er is simpelweg teveel te doen.

Maar toch is het me gelukt het boek “opvoeden doe je met je brein” uit te lezen. En dat heeft me behoorlijk wat uurtjes gekost. Het is een flinke kluif om je hier doorheen te lezen, hoewel de voorkant dat absoluut niet doet vermoeden.”

Inzicht in ouderschap

Ondanks dat is het een absolute aanwinst voor mijn boekenkast en haal ik héél veel theorie uit dit boek die ik gebruik in mijn praktijk met cliënten. Ik raad hem niet zo snel aan, omdat het hele technische en moeilijke materie is, maar áls je hem hebt door weten te ploeteren, heb je een schat aan hele belangrijke informatie en begrijp je eigenlijk alles wat ik probeer uit te dragen als hulpverlener ineens een stuk beter.

 

De feiten

  • Titel: Opvoeden doe je met je brein. Wat de neurowetenschap je leert over een hechte band met je kind.
  • Auters: Daniel Hughes en Jonathan Baylin
  • Uitgever: Hogrefe
  • Publicatiedatum: 2014
  • Aantal pagina’s: 222
  • Prijs: €24,95

 

Algemeen

Het boek zegt geschreven te zijn voor alle ouders en in tweede instantie voor hulpverleners. Ik deel deze mening niet: het is voor ouders geen makkelijke materie en ik denk juist dat het literatuur is die veel meer hulpverleners die met kinderen werken zich eigen zou moeten maken, omdat het zal leiden tot veel meer inzicht en begrip van problemen in de opvoeding van kinderen.

boek review opvoeden doe je met je brein stress geblokkeerde zorg ouderschap ouder-kindrelatie interactie met je kind opvoedproblemen

De pluspunten

  • De inhoud van dit boek vind ik van héle grote waarde. Ik ben ontzettend blij dat ik dit boek heb en gebruik hem intensief, om de stof zoveel mogelijk eigen te maken. Het geeft heel veel inzicht in het werken aan een goede ouder-kindrelatie, het begrijpen van je kind, het bijdragen aan gezonde hersenontwikkeling van je kind en het beter begrijpen van jezelf als ouder.
  • Wanneer je dit boek hebt gelezen, heb je veel meer begrip voor en acceptatie van hoe opvoedingssituaties lopen en ook veel meer tools en mogelijkheden in handen om hier vervolgens op te reageren.
  • Het is naar mijn idee echt basisliteratuur voor elke therapeut (in opleiding) die met kinderen en/of ouders werkt. Dit vormt de basis van (het voorkomen en begrijpen van) heel veel andere problematiek en pakt de situatie bij de kern aan.
  • Alles wat wordt uitgelegd over de ouder-kindrelatie, wat hierin mis kan gaan en wat je er aan kunt doen, wordt onderbouwd met hersenonderzoek. Zo wordt inzichtelijk dat je echt verschil kunt maken in de ontwikkeling van de hersenen van je kind.

 

De minpunten

  • Met stip op nummer 1: het is erg moeilijk. Ik ben behoorlijk ingelezen in de stof, maar moest echt al mijn aandacht erbij houden om goed te begrijpen wat er wordt bedoeld. Het is echt geen huis, tuin en keukenboek dat je even wegleest.
  • Voor mijn gevoel wilden de auteurs teveel in te weinig tijd zeggen. En dat is best begrijpelijk: er zijn ontzettend mooie hersenonderzoeken waarin zo duidelijk wordt hoe essentieel het is om op een bepaalde manier om te gaan met kinderen, dat ze dat graag allemaal aan de orde laten komen. Maar de psychologie is zó breed, en er komen zóveel aspecten bij kijken, dat er nu af en toe doorheen wordt geracet. Ik kan me voorstellen dat dit soms meer vraagtekens oproept bij ouders.
  • Het is een droog boek. Het leest niet makkelijk weg, heeft veel vaktermen, lange teksten en weinig illustraties. Ook de opbouw draagt niet bij aan het beter weg lezen. Het is soms een beetje onduidelijk waar je je nu precies bevindt in het boek.

 

Eerste indruk

Het boek heeft een A5 formaat, een slappe kaft en oogt niet zo dik. Door de vrij simplistische, vrolijk gele voorkant, wordt de indruk gewekt dat het een makkelijk weg te lezen boekje is. De praktijk is echter anders. Het verbergt een schat aan informatie achter de voorkant. Door mijn veelvuldig en intensief gebruik, wordt het boek snel afgeleefd: ezelsoortjes, wat vouwen in de kaft, etc. Het papier is gebleekt papier, zonder opsmuk in de lay out. Er is veel witruimte om de tekst heen, wat ik prettig vindt, want dan kan ik zelf aantekeningen maken in de kantlijn. Er zitten weinig afbeeldingen in het boek en soms forse lappen tekst.

review opvoeden doe je met je brein hersenontwikkeling neuropsychologie brein kinderen ontwikkeling opvoeding ouderschap ouders kinderen problemen

Opbouw van het boek

Dit is één van de minpunten van dit boek: ik mis een duidelijk opbouw, waardoor het terugzoeken van bepaalde informatie lastiger wordt. Het boek begint met een theoretische uitleg over de ontwikkeling van de hersenen van jonge kinderen. Dit is als het ware de noodzakelijke opstap naar de rest van het boek. Het tweede hoofdstuk richt zich op de domeinen van het ouderschap die nodig zijn om je kind op te voeden. Het derde hoofdstuk legt uit wat er mis kan gaan in elk van deze vijf domeinen van ouderschap. De auteurs spreken dan van geblokkeerde zorg. De schrijvers promoten een bepaalde handelswijze in de opvoeding van kinderen. Kortweg SANE, wat een afkorting is van de begrippen Speelsheid, Acceptatie, Nieuwsgierigheid en Empathie. Deze wordt in de hoofdstukken hierna verder uitgelegd. Deze hoofdstukken zijn ook wat makkelijker om te lezen: ze bevatten af en toe uitgeschreven dialogen tussen een therapeut en een ouder.

 

Vertaalslag naar de praktijk

Dit boek nodigt uit tot een vervolg. Ik word er persoonlijk heel enthousiast van, omdat ik voel hoe belangrijk deze informatie is, en hoeveel verschil het kan maken voor ouders in de opvoeding, wanneer ze dit goed begrijpen. Ik voel dan ook de behoefte om deze vertaalslag te maken. Allereerst doe ik dat al in gesprekken met ouders, waarin ik aan de hand van door hen aangedragen voorbeelden, een koppeling maak naar de theorie uit dit boek. Later, wanneer ik mijn eigen praktijk draai op eigen locatie, wil ik lezingen gaan geven over deze onderwerpen. In de tussentijd wil ik vooral schrijven, uitleg geven en begrippen uit dit boek toelichten.  Om een vertaalslag te maken naar de praktijk, zodat de gemiddelde ouder ook snapt waar het over gaat en het behapbaar is. Zodat het praktisch en concreet wordt en je ermee aan de slag kan. Dus volg vooral mijn blog als je meer wilt lezen.

 

Conclusie

Werk je zelf met kinderen of houd je wel van een uitdagend boek wat je wereld zal verrijken? Neem dan de proef op de som en duik in dit boek. Ik raad je aan vooral aantekeningen voor jezelf te maken en de tijd te nemen om te snappen wat er wordt beschreven. Ik ben heel benieuwd hoe jullie ervaringen zijn na het lezen van dit boek en hoor het graag van je terug!

Het reptielenbrein van je kind

Het reptielenbrein van je kind

Over hersenen en driftbuien

Wel eens gehoord van het reptielenbrein? Dat is het deel van ons brein dat ervoor zorgt dat je kind zo nu en dan op een exploderend stukje vuurwerk lijkt, zich gillend en stampend op de vloer laat vallen of je voor van alles en nog wat uitmaakt als het allemaal tegenzit. Natuurlijk is dit (gelukkig) niet dagelijkse kost voor de meeste mensen, maar iedereen kan zich er wel een beeld bij vormen.

Hersenfuncties

Hersenfuncties zijn behoorlijk ingewikkeld, maar soms helpt het je als ouder te begrijpen waarom je kind zo doet, als je iets meer snapt over hoe de hersenen werken. Dit geldt trouwens niet alleen voor kinderen: ook wij volwassenen kunnen soms last hebben van een dominerend reptielenbrein. Ik zal uitleggen hoe het werkt.

Lastige gevoelens

Eigenlijk gaat het nog verder dan er niet zoveel van weten. Ik sprak al eerder over emotionele inflatie. Ik denk nog steeds dat dát vooral aan de oorzaak ligt van het meeste klachtgedrag. Nederlanders, ikzelf inclusief, zijn nog altijd die nuchtere mensen. De mensen met het motto ‘doe maar normaal, dan doe je al gek genoeg’. Stilstaan bij je gevoelens of er zelfs over praten, dat is vaak ‘eng’, ‘gek’ of ‘lastig’.

Prefrontale cortex

Dat laatste klopt trouwens. Want gevoelens zijn behoorlijk ingewikkeld. Zonder zweverig te zijn: gevoelens zijn ook gewoon een product van onze hersenen en hebben belangrijke functies in de omgang met anderen. Door de jaren heen zijn onze hersenen steeds beter gaan werken en hebben verschillende vaardigheden zich beter ontwikkeld. We hebben als mensen, in tegenstelling tot de meeste dieren, bijvoorbeeld als enige een gedeelte in het brein dat ingewikkelde functies heeft zoals plannen, prioriteiten stellen, overzicht houden, beslissingen nemen, etc. Dit zijn de executieve functies waar ik al eerder over schreef. Deze zitten in de prefrontale cortex, aan de voorkant van je hersenen, zo’n beetje achter je voorhoofd. Deze functies zorgen ervoor dat wel weloverwogen en bedachtzaam dingen kunnen doen, dat we rekening houden met anderen en met de omgeving. Met andere woorden, dat we menselijk reageren op verschillende situaties.

Stress en gevaar

Wanneer je kind zich echter gillend en krijsend uit je armen werkt, de beker uit je handen slaat, keihard “stomme mama!” gilt of hysterisch huilend over de grond dweilt, lijken deze vaardigheden toch ver te zoeken. En dat is ook precies wat er aan de hand is. Want op het moment van stress, is de prefrontale cortex (die van de handige vaardigheden) als het ware even niet beschikbaar.

Overlevingsreacties

Je zou het zo kunnen uitleggen: als je kind stress of spanning ervaart (even los van het feit of dit nou ‘terecht’ is of niet), klapt het voorste gedeelte van het brein even weg, waardoor het brein regelrecht gebruik maakt van het stuk daarachter: het reptielenbrein. Dit is het stuk brein wat als eerste is ontwikkeld bij zoogdieren, en direct ook het belangrijkste stuk brein om te overleven. Het wordt geactiveerd bij stress. Want stress wordt nog altijd gelabeld als ‘gevaar’ door je brein. En je reptielenbrein kan dan drie dingen doen om daarop te reageren:

  • vechten (‘fight’)
  • verlammen (‘feeze’)
  • vluchten (‘flight’)

Woedeaanvallen

En dat is wat je ziet bij je kind: vechten. Maarja, tegenwoordig zijn er nou niet bepaald loerende sabeltandtijgers om je tegen te verweren. In ons land is er gelukkig maar weinig concreet gevaar om op te reageren. Je lijf maakt daar echter geen onderscheid tussen en reageert hetzelfde op alle vormen van stress: het schakelt over naar je reptielenbrein en je prefrontale cortex is dan niet meer beschikbaar. Dus vertoont je kind eigenlijk heel normaal gedrag: het verdedigt zich, wat zich bijvoorbeeld uit in driftbuien, woedeaanvallen of ander licht ontvlambaar gedrag.

Kalm brein

Dat is leuk en aardig, maar vervolgens zit je natuurlijk wel met een hysterisch kind waar je niks mee kunt. Wat is de oplossing? Eigenlijk is er maar één oplossing. Het klinkt simpel, maar dat is het helemaal niet. Als je kind in stress zit, kan het niet meer goed nadenken. Hetzelfde geldt voor ons als volwassenen: als je opgefokt en boos bent, trap je het liefst tegen de prullenbak of flap je er ineens wat uit. Dan kun je niet rationeel bedenken ‘misschien moet ik zus of zo doen’. Dat lukt pas wanneer je gekalmeerd bent. En dat is precies wat je kind nodig heeft: kalm worden.

Executieve functies

Je prefrontale cortex, en daarmee je executieve functies van je kind zijn pas weer beschikbaar bij een kalm brein. De eerste taak van de omgeving is dan ook: zorg dat je kind kalmeert! Maar dat is lastig, als je kind jou met zijn boosheid kwetst, irriteert of tot wanhoop drijft! Dan wordt namelijk je eigen reptielenbrein geactiveerd, waardoor rustig reageren ook geen optie lijkt te zijn.

Reguleren

Soms is daarom de eerste stap om eerst zelf te kalmeren. Als volwassenen heb je namelijk al meer vaardigheden geleerd door de jaren heen om jezelf te helpen weer kalm en rustig te worden. Je hebt geleerd je gevoel te reguleren. Dat is nou juist de vaardigheid die bij je kind nog ontbreekt, en waar je als ouder zo hard voor nodig bent. Zodra je zelf weer rustig bent, is het daarom voor je kind hard nodig om nabij te blijven: want als het voelt en merkt dat het gezien en gehoord wordt, weet het: ik ben niet alleen, mijn moeder/vader ziet me, ze weten ervan. Dat helpt om sneller rustig te worden.

Waardevol

In het reguleren kun je als ouders een heleboel doen om je kind te leren hoe het met deze heftige gevoelens om kan gaan. Hier komen termen bij kijken zoals emotieregulatie, mentaliseren, spiegelen… Vaardigheden die jammer genoeg geen gemeengoed zijn voor veel mensen vandaag de dag. In therapie merk ik dan ook dat op dit terrein in de behandeling van kinderen en gezinnen veel winst te behalen is. Als ik ouders of gezinnen in therapie heb, gaat er soms een wereld voor hen open wanneer  we ingaan op dit stuk van gevoelens. Ik ben benieuwd of dit bij anderen ook herkend wordt?

 

Gevoelige periodes bij kinderen

Gevoelige periodes bij kinderen

Leren in de gevoelige periodes

Iedereen heeft er wel eens van gehoord: de kritische of gevoelige periode waarin een kind het beste iets leert. Eigenlijk is dat ook de grootste reden waarom kinderen al vanaf jonge leeftijd naar school gaan (moeten): omdat er in de kindertijd de meeste gevoelige periodes zijn om iets te leren. De ervaringen uit je kindertijd zijn bovendien heel vormend voor je persoonlijkheid en hebben grote invloed op alles wat je de jaren erna doet.

Gevolgen voor later

De eerste en meeste gevoelige periodes vinden al plaats in de babytijd. Als er in zo’n periode iets misgaat, kan dat soms blijvende gevolgen hebben omdat de juiste verbindingen in de hersenen dan niet worden aangelegd. De gevoelige periode voor de ontwikkeling van het zicht is bijvoorbeeld tussen de 3 en de 8 maanden: als er dan iets is waardoor de baby minder goed kan zien, kan het blijvend schade houden aan het zicht op latere leeftijd.

Hoe kinderen leren

Met verschillende onderzoeken en experimenten wordt gekeken of een gevoelige periode opnieuw kan worden uitgelokt, op een ander moment. Wanneer dat zou lukken, zou eventuele schade bijvoorbeeld kunnen worden ingehaald. Als er duidelijk wordt hoe kinderen precies leren en ontwikkelen, zou men het onderwijs daar naadloos op aan kunnen laten sluiten.

Gevoelige periodes op school

Dat laatste gebeurt natuurlijk al zoveel mogelijk, hoewel dat per school veel kan verschillen. Naar mijn idee onderstreept de theorie van de gevoelige periodes alleen maar meer het belang om daar op flexibele wijze rekening mee te houden op school. Globaal gezien zijn de gevoelige periodes ongeveer op hetzelfde moment, maar dit kan per persoon wel veel verschillen. Zeker omdat iedereen een andere geboortedatum heeft. Het aanbieden van lesstof zou daarom eigenlijk pas moeten, wanneer het kind in de gevoelige periode voor die stof zit.

Inspelen op interesses van je kind

De gevoelige periodes zijn er de reden van dat er in groep 3 wordt begonnen met lezen, want de meeste kinderen ‘zijn er aan toe’. Het is de reden waarom er in de kleuterklassen nog veel buiten wordt gespeeld (motorische ontwikkeling) en in de middenbouw wordt gestart met de zaakvakken. Omdat dán de interesse in de wereld om hen heen toeneemt. Maar deze ‘mal’ in wat er aan je kind wordt aangeboden, is een grove schatting, terwijl de gevoelige periodes juist zeer precies zijn. En dáárom is het zo belangrijk om in te spelen op de interesses van het kind. Want pas als een kind iets leuk vindt, leert het. Het heeft geen zin om domweg stof ‘erin te stampen’ als er geen interesse of motivatie is.

Aanvoelen waar het kind zit

En dat is in het onderwijs nog best lastig, merk ik vaak. Ik kom geregeld voor schoolobservaties en schoolgesprekken op scholen. En ik ken natuurlijk de montessori-onderwijsmethode van onze eigen kinderen. Tussen de scholen zit veel verschil. Zowel in de visie als in de dagelijkse praktijk van de leerkracht. Want uiteindelijk komt het er op neer of de leerkracht aanvoelt ‘waar een kind zit’ en hier op kan in spelen door de juiste stof aan te bieden. Dan hebben we het nog niet eens over onderlinge niveauverschillen tussen kinderen. Dat maakt de differentiatie extra moeilijk.

Eigen inbreng

In het traditionele onderwijs is er naar mijn idee vaak net iets minder mogelijk aan flexibele aanpassingen aan het leerproces van kinderen, omdat er nog steeds vaak klassikaal les wordt gegeven. Kinderen volgen de structuur van de lessen en hebben weinig eigen inbreng in wat ze wanneer doen. In het montessori-onderwijs is dat anders. Kinderen beslissen per dag bijvoorbeeld de volgorde van hun taakjes. Daarbij hebben ze een zekere vrijheid voor hoelang ze aan een taak willen werken: is een kind momenteel meer geïnteresseerd in rekenen, dan mag het, tot op zekere hoogte, langere tijd hier aan werken.

Motivatie

De leerkracht bewaakt dit proces door te benadrukken dat elke beslissing gevolgen heeft: nu meer rekenen betekent een andere keer meer taalwerk. Toch is dit voor mijn gevoel een methode die van nature beter aansluit bij het grillige ontwikkelingsproces van kinderen. Bovendien is de motivatie om aan de taken te werken per definitie hoger, omdat een kind zélf de keuze maakt voor een taak.

Leerbehoeften

Er zijn tegenwoordig (gelukkig) steeds meer vormen van onderwijs, die rekening houden met de verschillen in voorkeuren, ontwikkeling en leerbehoeften van kinderen. Goed onderwijs is namelijk een onderwijsvorm (en leerkracht) die goed aansluit bij de specifieke behoeftes van je kind. En dat verschilt per persoon.

Snoeien in synapsen

Het is echter niet zo dat een kind alleen maar leert in de de gevoelige fases. De hersenen hebben een zekere plasticiteit. Dat betekent dat mensen hun hele leven lang kunnen leren en zich aan kunnen passen aan veranderende omstandigheden. Maar in gevoelige periodes is er veel meer mogelijk. In de babytijd is dit het meest duidelijk: een baby wordt geboren met een oerwoud aan synapsen (mogelijke verbindingen voor informatieoverdracht), waar die eerste maanden behoorlijk in gesnoeid wordt: alles wat niet nodig is, gaat weg. Zo blijven alleen de belangrijkste verbindingen over. Dat gebeurt in de gevoelige periodes: zo wordt er orde in de chaos geschept en gaat het brein steeds beter functioneren.

Vorming van persoonlijkheid

Het is interessant om te bedenken waarom de gevoelige periodes alleen maar tijdens de kindertijd zijn. Ze zijn immers super nuttig voor de ontwikkeling en voor de overleving, zou je denken. Onderzoekers denken daarom dat er ook een keerzijde aan de kritische periodes zit: in die momenten draaien de hersenen namelijk op volle toeren, waardoor er ook eerder kans is op beschadiging aan de hersenen. En omdat de gevoelige fases ook vormend zijn voor de persoonlijkheid, kun je je afvragen of het wenselijk is wanneer deze gevoelige periodes ook in de volwassenheid optreden: wat zou het doen met je identiteit en je persoonlijkheid? Misschien is het daarom maar goed dat ze beperkt blijven tot de kindertijd.

 

7 redenen om je kind te laten sporten

7 redenen om je kind te laten sporten

Een pleidooi voor meer beweging voor je kind

“Plan het maar op maandagmiddag, dan heeft ie toch gym”. Het is een zin die ik regelmatig hoor en die me steeds meer tegen gaat staan. Cliënten willen, begrijpelijk, hun afspraken zoveel mogelijk buiten school. Maar de praktijk dwingt ons er toe af en toe onder schooltijd een afspraak te plannen. En de reflex van veel ouders is dan om deze momenten te plannen op momenten van gymnastiek op school. In de veronderstelling dat dit het minst belangrijke vak is. In de veronderstelling dat er in de lessen zoals rekenen en taal pas écht geleerd wordt. For your information: dit klopt niet. Sterker nog, wanneer je kind moeite heeft om goed mee te komen op school, kun je hem of haar maar beter regelmatig laten sporten! Want sporten is niet alleen goed voor je gezondheid, sporten maakt je slim!

Sporten maakt slim!

Wanneer je nog niet overtuigd bent om de afspraken voortaan om de gymlessen heen te plannen, volgen hier de voordelen en effecten van sporten op een rijtje:

  1. Sporten is goed voor je humeur, doordat de aandacht wordt verschoven van zorgen naar lichamelijk bezig zijn.
  2. Door sporten produceer je dopamine, wat o.a. parkinsonklachten tegen gaat en je controle over bewegingen verbeterd. Daarnaast komt er trypofaan vrij, die helpen emoties te verwerken en grofweg dezelfde effecten hebben als antidepressiva (maar dan zonder schadelijke bijwerkingen!).
  3. Door te sporten neemt stress af, doordat de cortisolhuishouding weer op peil komt. Dit is gunstig voor doelgericht gedrag en oproepen van informatie uit je geheugen.
  4. Op de lange termijn maakt sporten het brein jonger: er komt meer grijze stof in de hersenen waardoor bijvoorbeeld de voorste gebieden (frontale cortex) beter werken. Deze gebieden heb je nodig voor doelgericht gedrag, plannen, organiseren, en andere complexe vaardigheden.
  5. Op de lange termijn maak je nieuwe hersencellen aan, waardoor je brein vitaal blijft en je geheugen goed of zelfs beter gaat werken.
  6. Door aan je conditie te werken wordt de verbinding tussen de zenuwcellen beter, waardoor informatie gemakkelijker tussen gebieden kan worden overdragen.
  7. Regelmatig sporten verbetert de executieve functies van je kinderen. Uit verschillende onderzoeken blijkt dat er een grote verbetering te zien is in de aandacht (concentratie), het lange termijngeheugen en het werkgeheugen. Dus zéker voor kinderen die hier moeite mee hebben, is sporten aanbevolen!

Zoektocht naar de juiste sport

Dit is even een lijstje om te prikkelen, want er volgen komende tijd nog meer artikelen over dit onderwerp. Waarom ik me hier hard voor maak? Ik ben nooit zo opgegroeid met sporten. In tegenstelling tot veel van mijn toenmalige klasgenootjes op de basisschool en middelbare school, had ik geen vaste vereniging, geen tweede ‘basis’ om op terug te vallen. En dat heb ik toch wel eens gemist. Mijn sportervaringen op jonge leeftijd vielen in de categorie ‘blauwe maandagen’ en ‘proeflessen’ en bloedden vaak dood door ‘omstandigheden’. Zat ik op jazz ballet, werd ik ziek toen de uitvoering was. Zat ik op wedstrijdschaatsen, wilde mijn moeder niet naar andere ijshallen rijden toen ik verder kwam. Zat ik op street dance, stopte mijn vriendin er mee. Met andere woorden: sporten kwam niet van de grond.

Uit eigen ervaring: de voordelen

Ook in mijn volwassen leven heb ik altijd gezocht en geprobeerd. Jarenlang heb ik met wisselend succes gefitnessd, maar merendeel van de tijd moest ik mijzelf hier naartoe slepen. Anderzijds genoot ik ervan als ik resultaten boekte, vooruitgang bemerkte. Ik probeerde van alles: bodypump, zwemmen, bootcamp, zumba, fitness, spinning, hardlopen… Tot ik begon bij NatuurlijkSportief en mijn passie vond. Sindsdien ben ik om. Van 0,0 conditie na de geboorte van mijn 3e, naar hardloopwedstrijden en 4 uur sporten per week. En de voordelen die ik merk?

  • ik ben sterk, fit, heb weer conditie
  • ik ben gelukkig, heb mijn passie gevonden, kijk uit naar de trainingen, lach veel en maak lol met anderen
  • ik heb energie, slaap goed, concentreer me beter en heb geen wegtrekkers meer op mijn werk
  • ik ben alert, ondernemend, zit vol ideeën en het lukt me beter om deze ook uit te voeren

Gelukkig door bewegen

Kortom, een bewijs dat het lijstje met voordelen van sporten inderdaad klopt. En dáárom maak ik me er hard voor dat kinderen voldoende sporten en bewegen. Natuurlijk geldt dat voor mijn eigen kinderen, maar ik probeer ook anderen hier bewust van te maken. Want zoals ik ook heb ervaren: je beseft pas wat het sporten oplevert, als je het doet. Sporten maakt slim én gelukkig. Plan daarom liever afspraken om de gym-uurtjes heen, ze zijn al zo schaars.