Archief van
Tag: hartslag

Review: “De Hardloop Revolutie”

Review: “De Hardloop Revolutie”

De hardlooprevolutie: meer vet verbranden door training op hartslag en goed ademen

Je denkt misschien: wat heeft dit nou met je werk te maken? Nou, meer dan je denkt. En ik zal uitleggen waarom. Ik zal niet liegen als ik zeg dat ik dit boek puur vanuit mijn eigen interesse ben gaan lezen. Maar de raakvlakken met mijn werk zijn er niet minder om. Neem alleen al het feit dat de schrijver van dit boek (Koen de Jong) ook één van de docenten van de opleiding voor Runningtherapie is. En dat is niet voor niks. Runningtherapie is ook ons aanbod, wat steeds verder vorm krijgt, maar nog meer aandacht verdient. Het lezen van dit boek, én het schrijven van de review, dient dan ook meerdere doelen.

Hoewel de titel misschien anders doet vermoeden, is dit boek niet enkel voor (wannabe) sporters bedoeld. Het maakt vooral duidelijk dat simpele leefstijlveranderingen voor soms grote veranderingen in je welzijn kunnen zorgen. Het gaat om een investering in je toekomst. Wel de moeite waard dus, en ook vooral waar ik meer naartoe wil: de preventie van problemen. Want soms hoeven goeie oplossingen niet ingewikkeld te zijn.

De feiten

  • Titel: De Hardloop Revolutie. Meer vet verbranden door training op hartslag en goed ademen.
  • Auteurs: Stans van der Poel en Koen de Jong
  • Uitgever: Lucht
  • Publicatiedatum: vierde druk, november 2018
  • Aantal pagina’s: 299
  • Prijs: €22,50 (softcover)

Algemeen

Het betreft een softcover boek die feitelijk bestaat uit twee boeken die later zijn samengevoegd, te weten: ‘De marathonrevolutie’ en ‘Ik, hardloper’. Stans van der Poel is inspanningsfysioloog, longfunctieanalist en sportdocent. Ze is gespecialiseerd in de relatie tussen ademhaling, hartslag en inspanning, vooral om psychische klachten te verminderen. Koen de Jong heeft samengewerkt met Stans van der Poel, en is bekend van de methode Sportrusten, en heeft samen met Stans van der Poel het 14k schema bedacht voor het trainen voor de marathon.

Hun gedeelde visie bestaat er uit dat ademhaling en daarbij dus ook ademhalingsoefeningen, bijdragen aan een beter welzijn. Door simpele ademhalingsoefeningen dagelijks uit te voeren, kun je klachten van o.a. vermoeidheid, stress, slaapproblemen, depressie en angst verminderen. Als je dit combineert met matig sporten (in hun geval hardlopen), dan kun je je lichaam zowel fysiek als mentaal gezond houden (of maken).

Het boek is makkelijk weg te lezen. Ik deed er ongeveer een week over, wat behoorlijk snel is in een drukke werkweek met 3 kinderen om me heen. Koen schrijft op een fijne, toegankelijke manier, waardoor het boek goed te volgen is. De schrijvers zijn helder in hun uitleg, en gebruiken grafieken of tabellen om van alles te verduidelijken. Ook heeft het boek verschillende schema’s, bijvoorbeeld om te beginnen met hardlopen met overgewicht, of een PR trainen op de 10 kilometer. Hierdoor is het boek ook vlug gevuld, maar ook gemakkelijker erbij te pakken wanneer je daadwerkelijk een schema wil gaan gebruiken.

De pluspunten

  • Het boek is gemakkelijk leesbaar, vlot geschreven en met een heldere boodschap. Het is goed te volgen en je kunt gemakkelijk kleine stukjes per keer lezen.
  • Ik vind het persoonlijk heel belangrijk dat er meer aandacht is voor preventie van psychische problemen door ‘simpele’ huis-tuin-en-keuken oplossingen. Het doen van ademhalingsoefeningen, het inbouwen van voldoende rust, gezond eten en voldoende beweging is waarschijnlijk te simpel of voor de hand liggend dat het niet wordt uitgedragen of gepropageerd door de (huis)artsen en psychologen, maar eigenlijk is dat een gemiste kans. Hiermee kun je al zowel winst boeken, en ook zoveel problemen voorkomen, dat het zeker de moeite waard is om hierin te investeren.
  • Het boek is super praktisch: kant en klare schema’s, allerlei tabellen en manieren waarop je bijvoorbeeld kunt leren trainen op je eigen hartslag. Fijn om er later bij te kunnen pakken.
  • Het boek nodigt uit voor verdieping, via andere boeken en websites. Je kunt het nog praktischer maken door bepaalde programma’s te volgen.
  • Het boek is optimistisch. Je krijgt zin om aan de slag te gaan, en ook een hoge leeftijd of medische beperkingen zijn geen beperking om aan de gang te gaan.

De minpunten

  • De ondertitel ‘meer vet verbranden’ vind ik wat misleidend. Er wordt niet uitgebreid ingegaan op dit stuk. De achterliggende gedachte is dat door een rustige ademhaling, je meer leunt op je vetverbranding dan op je suikerverbranding. Dit mag van mij echter wel wat meer verdieping krijgen. Of een andere ondertitel.
  • Het meten van je omslagpunt is wat lastig om zelf te doen. Dit is echter wel nodig om met de schema’s uit het boek uit de voeten te kunnen. Het zou fijn zijn als er wat meer mogelijkheden werden genoemd om dit te bepalen.
  • Er wordt in het boek gesproken over ‘kilometers per uur’ als tempobepaling bij het hardlopen. Bij de meeste sporthorloges wordt echter de pace aangegeven: ‘minuten per kilometer’. Het zou fijn zijn als deze ook werden genoemd, zodat je niet alles om hoeft te rekenen.

De eerste indruk

Het betreft een klein boekje, dat gemakkelijk in de hand ligt, maar niet open blijft liggen. Ik hou van deze opmaak: veel wit en een prettig, speels lettertype, met afwisseling tussen vetgedrukt en normaal gedrukte tekst, regelmatige opsommingen in moderne jasjes. Ook zijn er regelmatig tabellen, schema’s, grafieken of afbeeldingen waardoor het snel en gemakkelijk weg leest, maar ook gestructureerd overkomt.

Opbouw van het boek

Het boek bestaat zoals eerder genoemd, uit twee samengevoegde boeken. Daar is tijdens het lezen echter weinig van te merken: het geheel is een logisch opgebouwd geheel. Er zijn drie delen in het boek. Deel 1 richt zich op informatie die voor iedere hardloper goed is om te weten. Het duikt in het nut van een rustige ademhaling, het voorkomen van blessures door matig te trainen en wat sporten kan betekenen voor je welzijn. Ook wordt uitgelegd waarom trainen op je eigen hartslagzones zo belangrijk is. Deel 2 en 3 richten zich veel meer op de schema’s voor het trainen voor o.a. 10 kilometer of een (halve) marathon.

Vooral deel 1 heeft veel raakvlakken met de praktijk. Het toepassen van ademhalingsoefeningen is iets dat nog meer aan de orde mag komen bij ons, en wat prima past binnen mindfulness en meditatie. Het is één van de richtlijnen voor o.a. angst en depressie, maar ook geschikt als je last hebt van chronische stress.

Het trainen op je eigen hartslagzones klinkt misschien wat abstract, maar wat ik hier vooral uit haal, is dat het heel belangrijk is dat je je lichaamseigen signalen leert herkennen, en dat je op tijd je grenzen bewaakt. Door gericht op je hartslag te trainen, voorkom je dat je over je eigen grens gaat, en leer je je eigen grens letterlijk kennen. Dit is voor veel jongeren een belangrijk behandeldoel.

Vertaalslag naar de praktijk

Na het lezen van dit boek, ben ik nog meer gemotiveerd om actief aan de slag te gaan met het toepassen van ademhalingstechnieken, het aanleren van deze technieken, en meer aandacht voor preventie in het algemeen. We bieden nu runningtherapie, maar dit mag nog meer een prominente plek innemen in ons behandelaanbod, met een bredere doelgroep, dus gaan we aan de slag om te bekijken hoe we dit nog meer op de kaart kunnen zetten.

De andere kant van de vertaalslag betreft mijzelf. Ik ben nog meer gemotiveerd om met deze methodiek te werken. Dus aan de slag met ademhalingsoefeningen, gericht trainen op hartslag en mijn omslagpunt gaan bepalen. Binnenkort ga ik dit doen, dus een vervolg hierop zal dan ook zeker te lezen zijn.

Conclusie

Ook enthousiast geworden om aan je psychische klachten te gaan werken door middel van runningtherapie? Of wil je vanuit andere redenen meer verdiepen in het gedoseerd trainen op je eigen hartslag i.c.m. rustige ademhaling? Dan raad ik je zeker aan om dit boek te lezen en/of contact met ons op te nemen om mee te doen aan een nieuwe reeks runningtherapie.

 

 

Ervaringsgerichte therapie

Ervaringsgerichte therapie

Effect waar het moet

Zes keer per jaar heb ik een 4 uur lang supervisie over de behandelmethode symbooldrama. Na 3 jaar intensieve opleiding, waarin ook een groot deel leertherapie en supervisie zat, lukt het nog steeds om na elke supervisiedag weer met nieuwe kennis en vooral nieuw enthousiasme naar huis te gaan. Het werken met beelden, het lichaamsgerichte en het inzetten van de zintuigen is zo´n ontzettend krachtig middel!

Wietplant in de woonkamer

En voordat je afhaakt omdat je verwacht dat dit één of andere muffe toestand is: dat valt wel mee. Mijn supervisor, een Duits-Nederlandse vrouw van ruim in de 80, heeft een heuse wietplant in haar woonkamer staan en haar kleinzoon een zaadje van eigen teelt cadeau gedaan. Grinnikend vertelt ze over de raakvlakken tussen de groei van deze geestverruimende plant en de behandeling via symbooldrama.

Ervaringsgerichte therapie

De laatste tijd verdiep ik me meer en meer in therapievormen en behandelmethodes die niet talig zijn, maar zich richten op het ervaren. Ik ontkom er vrees ik niet aan om wat taaie stof uit te leggen, maar het is zo´n fascinerend iets, dat ik me er toch aan ga wagen. En trouwens, het brein is booming, tenslotte. Wist je dat de meeste therapievormen in GGZ land talig zijn, en proberen je denken en je gedrag te veranderen?

Limbisch systeem

Prima doel natuurlijk, maar deze methodes doen allemaal een beroep op je prefrontale cortex. In gewoon Nederlands: dat is het meest ontwikkelde stuk van je hersenen, aan de voorkant van je brein. Héél lang geleden hadden wij, net als reptielen en amfibieën, een heel basaal brein. Die regelde je ademhaling, hartslag, bloeddruk, je honger en dorstgevoel, angst en gevaar, je slaap, etc. Dit is je limbisch systeem, het ´oudste´ gedeelte van je hersenen, waarin ook al je primaire emoties zitten.

Executieve functies

Door de duizenden jaren heen is dat geëvolueerd door het slimme brein van nu, waarin we heel veel meer vaardigheden hebben, zoals de executieve functies (nog zo´n populaire term). Het is, in simpele taal, het stuk waarin alle meer abstracte en complexe vaardigheden zitten zoals de taal, plannen, organiseren, doelen stellen, jezelf inhouden, etc. Alle vaardigheden waarin logisch nadenken nodig zijn.

Cognitieve gedragstherapie

En precies op dit gedeelte richten de meeste therapievormen zich. Maar omdat dit de buitenkant van onze hersenen zijn (hersenschors), is dat een grote omweg om uiteindelijk bij ons gevoel te komen (in dat limbisch systeem dus). Het is zelfs maar de vraag of dit überhaupt lukt. Regelmatig moeten behandelaars toch vaststellen dat cognitieve gedragstherapie (CGT) niet werkt. Dat is dus niet vreemd, als je bedenkt dat ook met CGT wordt ingezet op de prefrontale cortex (denken over, praten over…), terwijl het voelen en ervaren wordt overgeslagen.

Lichaamsgericht

Wat werkt dan wel? Zonder heel zweverig te zijn: via het lichaam bereik je vaak meer. Wat ik daarmee bedoel, is dat je bijvoorbeeld bij bewegen of door je zintuigen te gebruiken, allerlei hersengebieden actief maken, die ervoor zorgen dat de aandacht niet meer naar de prefrontale cortex gaat. Daardoor stop je bijvoorbeeld direct met piekeren, of richt je je aandacht op wat je in je lijf merkt, waardoor je hartslag weer kan stabiliseren.

Eerst zelf ervaren

Om die reden ben ik natuurlijk ook beweging als behandeling gaan inzetten. Maar er leiden meer wegen naar Rome. Want ook EMDR, Symbooldrama en lichaamsgericht werken zijn technieken die direct inzetten op het limbisch systeem, en daardoor vaak veel sneller effect hebben. En er is nog veel meer te leren. Over hartcoherentie bijvoorbeeld, en ademhalingstechnieken. En zoals bij veel dingen in het leven en mijn werkveld wil ik dat eerst zelf hebben ervaren. Ik kan pas achter een behandelmethode staan, als ik er zelf ook in geloof en er zelf ervaring mee heb.

Wietplant en LSD

Je vraagt je nu misschien af wat die wietplant van mijn supervisor hier nou mee te maken heeft? Symbooldrama werkt met beelden. De naam ´symbooldrama´ is eigenlijk slecht gekozen, het doet me eerder denken aan een soort mime spelende toneelspelers. Dagdroomtherapie past beter, hoewel dat ook wat vrijblijvend klinkt. Deze methode is ontstaan nadat er is geëxperimenteerd met LSD bij getraumatiseerde mensen. De LSD hielp om een drempel over te gaan om toch bij trauma´s te komen, die soms diep weggestopt waren.

Geestverruimend

Inmiddels wordt LSD natuurlijk niet meer gebruikt, maar is er tegelijkertijd steeds meer onderzoek (opnieuw) naar het gebruik van medicinale drugs bij o.a. trauma en depressie. Symbooldrama is, zo concludeer ik steeds weer, toch een hele moderne en doeltreffende manier van therapie geven bij zoveel verschillende problemen. En misschien is de wiet dan niet eens nodig om tot geestverruimende ervaringen te komen.