Archief van
Tag: automatiseren

Zwak werkgeheugen: stapjes terug!

Zwak werkgeheugen: stapjes terug!

Small steps, big results

Laatst sloot ik een behandeling af met een jongen uit de bovenbouw. Het was een wat langer traject dus ik kende hem al een poosje. Na de aanmelding waren er wat signalen voor een aandachtstekortstoornis, dus stelde ik voor om te beginnen met onderzoek. En inderdaad, in dit geval bleek er een concentratiestoornis te zijn: de jongen had ADD.

Maar dat was natuurlijk pas het begin van het traject, want na een classificatie is het probleem niet opgelost. Voor ouders was het best een schok: hun zoon, met als zijn dromerigheid en eigenaardigheden, had ineens een verklaring voor zijn grillen! Wat betekende dat voor hen als ouders? Hadden ze anders moeten handelen?

Schuldgevoelens

Het is niet zeldzaam dat ouders een schuldgevoel ontwikkelen nadat er uit een onderzoek een bepaalde conclusie of classificatie volgt: “hadden we het eerder moeten zien?”, “heb ik nu al die jaren gemopperd terwijl hij er niks aan kon doen?” zijn maar enkele voorbeelden van gedachtes die dan door het hoofd kunnen schieten. Zo ook bij deze ouders.

En dat gaat me best aan het hart: ik zie twee liefdevolle ouders die zich inzetten voor het welzijn van hun zoontje, maar soms tegen muren oplopen omdat ze merken dat hun aanpak blijkbaar niet leidt tot blijvende verbeteringen. Dat geeft frustraties en irritaties, en kan de sfeer behoorlijk teniet doen in huis.

Psycho-educatie

Om die reden stel ik dan vrijwel altijd voor om ouders (en het kind het liefst ook) voor psycho-educatie te laten komen. Dit is een duur woord voor een stukje therapie waarin wordt ingegaan op de classificatie, in dit geval ADD. Hierin wordt uitgelegd wat het hebben van zo’n stoornis inhoudt en wat het betekent voor de praktijk. Het is namelijk nog altijd zo dat meer kennis ook leidt tot meer begrip. En dat is een belangrijke eerste stap. Daarnaast ontschuldigt het ook: het legt uit waarom de dingen gaan zoals ze gaan, zonder iemand als boosdoener aan te wijzen. Dat is vaak een opluchting voor het gezin: het kind krijgt erkenning voor de dingen die hij lastig vindt, de ouders krijgen erkenning voor hun inzet en pogingen om het gedrag te veranderen, zonder al te veel succes.

Maatwerk

Natuurlijk kun je ook een goed boek lezen over ADHD (wat ik trouwens ook zeker aanraadt aan ouders die een kind hebben met een aandachtstekortstoornis), maar dat blijft toch vrij statisch. Ik hou er niet van om als het ware de feitjes en de rijtjes op te lepelen. Nee, want ouders hebben een kind die naast zijn ADHD/ADD ook nog een karakter, temperament en sociaal leven heeft. Dat betekent maatwerk. En natuurlijk herken ik bepaalde patronen die in deze gesprekken terugkomen, want aan de stoornis liggen immers dezelfde oorzaken ten grondslag.

Zwak werkgeheugen

Een van die oorzaken is een slecht werkgeheugen, waardoor vaak het opvolgen van meerdere opdrachten en het onthouden van meerdere dingen tegelijk een onmogelijke opgave wordt. Zo ook bij deze ouders met hun zoon. Gék werden ze er van, iedere keer kwamen ze laat, terwijl ze de hele ochtend achter zijn broek aan zaten en hij doodleuk een stripbroek zat te lezen met slechts één been door zijn broek omdat hij al 20 minuten lang niet aan zijn andere been was toegekomen. Onbegrijpelijk vonden ze het. Hij was toch al zo oud? Alle kinderen van die leeftijd kunnen zich toch gewoon behoorlijk aankleden, tanden poetsen, haren doen, ontbijten, en klaar maken voor school?

Automatiseren

Het werd één van de belangrijkste behandeldoelen: het automatiseren verbeteren en daarmee de zelfstandigheid bevorderen. Daarvoor is in eerste instantie begrip nodig van de situatie zoals die is, namelijk: nee, je kind kan dat niet.  En dat klinkt hard, maar is nodig om je te realiseren voordat je verder gaat. Wanneer je als ouder de verwachting blijft houden dat hij dat allang zou moeten kunnen, ga je impliciet uit van onwil. En daarmee ga je wellicht onnodig de strijd aan om iets voor elkaar te krijgen wat uiteindelijk niet lukt.

Bijstellen van verwachtingen

Dus: terug naar de basis. Wat lukt wel? En bij dit gezin was het heel veel stappen terug. Zoveel stappen, dat de ouders het bijna gênant vonden: het leek wel alsof ze een kleuter moesten begeleiden, zeiden ze me. Want ik adviseerde dat we zouden proberen het gedrag weer opnieuw in te slijten, stapje voor stapje. Uiteindelijk kwamen ze zelf met het idee om pictogrammen te gebruiken, zoals de dagritmekaarten die ze op scholen gebruikten. Daarmee konden ouders de jongen terug verwijzen: “kijk eens op de kaart, wat moet je nu doen?”.

Oplossingsvaardigheden

We besteedden veel tijd aan het versterken van oplossingsvaardigheden van de jongen, door het balletje steeds bij hem te leggen. Niet oplossen, wat wel veel sneller en efficiënter is en bovendien een hoop gedoe en irritaties scheelt, maar coachen. En dat is moeilijk, want ouders zijn geboren oplossers: “kom maar, ik doe het wel even”, “laat mij dat maar doen, dat is sneller”, vast herkenbaar voor veel ouders. En nu werd deze ouders juist gevraagd om op hun handen te zitten, op hun tong te bijten en slechts af en toe een open vraag te stellen: “wat moet je doen? Wat doe je daarna? Hoe gaat je dat lukken? Waar moet je mee beginnen? Hoe weet je of je klaar bent?” Etc.

Resultaten

Tegelijkertijd kwam de jongen voor behandeling en individuele psycho-educatie. Om te leren over zichzelf, over ADD en hoe dit slechts een onderdeel is van wie hij is. Er werd met school een plan opgesteld om hem daar ook aan zijn behoeften tegemoet te komen. Op drie fronten (individueel, ouders en school) werd gewerkt aan het ‘omgaan met’. En een tijdje terug zag ik de ouders voor de evaluatie.

Wat bleek? De jongen had het ochtendritueel volledig geautomatiseerd. Ouders hoefden niet meer te mopperen,  wat een stuk meer gezelligheid opleverde in de ochtenden. Sterker nog, de jongen had vaak nog wat tijd over om iets voor zichzelf te doen. Het teruggaan in stapjes en verwachtingen vanwege het zwakke werkgeheugen was een goede zet geweest. De verschillende stappen waren ingesleten en een gewoonte geworden, waardoor de pictogrammen allang niet meer nodig waren en zelfs het coachen veelal overbodig bleek. Ouders hadden gemerkt hoeveel het scheelde als ze vooraf situaties bespraken: ze vertelden hun zoon vooraf wat ze van hem verwachtten, en dat bleek voldoende voor hem om het daadwerkelijk te laten zien. De ouders waren perplex! Hij was zelfstandiger, had meer zelfvertrouwen en was bovendien ook socialer geworden. Met kleine aanpassingen, veel herhaling en veel geduld hadden ze veel bereikt.

Naar zwemles: positieve ervaringen

Naar zwemles: positieve ervaringen

Zwemles, een lijdensweg?

Ik herinner het me nog zo goed: met je dikke wintertrui in een overvolle gang achter het glas staan kijken, waar het 35 graden is. De zwemlessen van mijn oudste broertje. Het zweet brak me uit, ik verveelde me kapot en die lessen leken eindeloos te duren. En dan heb ik het nog niet eens over het omkleden. Tussen de natte lijven of dik ingepakte mensen, op een vochtige vloer met moddersporen, wachtend tot mijn moeder de zwembroek bij mijn broertje had afgestroopt, tot hij gedoucht, gedroogd en ein-de-lijk aangekleed was… Wat een martelgang!

Wachtlijst van een jaar

Niet zo gek dat ik er als een berg tegenop zag toen mijn oudste de leeftijd naderde dat zwemles onderwerp van gesprek werd. En dat was trouwens véél eerder dan ik had gedacht! Meia zat toen op peuter/kleutergym, waar andere ouders elkaar vroegen of hun kind al op de wachtlijst stond. Wachtlijst!? Het was maar goed dat ik dat opving, want na enig speuren op internet werd mijn vrees bevestigd: een jaar wachttijd is gemiddeld! Meia was toen bijna 4 jaar en daarom besloot ik meteen werk van mijn zaak te maken, veel liever had ik gehad dat ze nog vóór haar 5e jaar was begonnen, maar die kans leek nu verkeken.

Leeftijd om te beginnen met zwemles

Wat is de beste leeftijd om met zwemlessen te beginnen? Dat is voor ieder kind weer een beetje verschillend. Over het algemeen geldt dat er een minimale leeftijdsgrens van 4 jaar wordt gehanteerd, de meeste verenigingen houden echter 5 jaar aan. Wanneer kies je ervoor om jonger te beginnen? Dat kan aantrekkelijk zijn als je kind over de volgende vaardigheden beschikt:

  • voldoende kracht
  • goede motorische vaardigheden
  • voldoende concentratie en taakgerichtheid
  • voldoende uithoudingsvermogen

Dat kinderen vaak sneller hun diploma behalen naarmate ze ouder zijn bij het starten met zwemles, heeft veelal te maken met het feit dat ze dan al bovenstaande vaardigheden beter beheersen. Het is daarom soms verstandiger even te wachten met starten tot ze net wat ouder zijn, ook omdat het automatiseren van vaardigheden dan beter gaat (gevoelige fase).

Let op: zwemles is duur!

Toen ik ging uitzoeken welke zwemverenigingen en mogelijkheden er waren, kwam de tweede klap: wat een geld!! Misschien naïef, maar ik had er niet bij stilgestaan dat zwemles zó duur was. Dan te bedenken dat 1,5 jaar zwemmen gemiddeld is, is €37,75 per maand een flink bedrag. Daar komen dan extra kosten zoals inschrijving en afzwemmen nog bij. Zit je al snel aan een krappe €700 voor alleen maar het A-diploma. Naast de reguliere (dure) zwemlessen, waren er ook aanbieders vanuit bijvoorbeeld de reddingsbrigade, een kleiner zwembad, of de sportbond, die iets lager zaten in prijs. Dus besloot ik Meia op de wachtlijst te zetten bij één van deze clubs.

Diplomagarantie

Maar toen ze ruim 4 jaar was, hadden we nog steeds geen bericht gehad. Daarom heb ik haar op nog twee andere aanbieders op de wachtlijst geplaatst, in de hoop dat ze in ieder geval ergens snel aan de beurt zou zijn. En toen benaderde een andere moeder me, een moeder van vriendjes van mijn kinderen. Ze had gelezen over een zwembad die verder weg zat (lees: 20 minuten met de auto, terwijl wij zo’n beetje naast het zwembad wonen), die een heel ander systeem hanteerde. Hierbij betaalde je niet per maand maar per diploma: je hebt dus diplomagarantie, ongeacht hoe lang je kind erover doet.

Voordelen en positieve ervaringen

Inmiddels zwemt Meia al bijna een jaar bij dit zwembad, samen met haar vriendje. Vandaag ging ik weer eens mee met een les (meestal brengt mijn vriend, of de moeder van het vriendje), en ik was positief verrast door de grote vorderingen die ze hadden gemaakt. Inmiddels doet ook het zusje van het vriendje mee met de zwemles. Hoewel het even rijden is, ben ik echt heel blij met de keuze voor dit zwembad en deze zwemmethode, want:

  • Ze zwemmen in vaste groepjes, van maximaal 6 kindjes. Daarmee is het heel rustig en overzichtelijk, met veel begeleiding van de zwemjuf. In ons geval zijn 3 ervan dus onze kinderen (binnenkort 4, als Fosse kan beginnen).
  • Er is één bad, de kinderen blijven dus in hetzelfde groepje en hoeven niet door te schuiven in verschillende baden. In plaats daarvan werken ze met zwembandjes: iedere keer dat er vorderingen worden gemaakt, mag een kind een zwembandje minder.
  • Doordat we onze kinderen samen laten zwemmen, kunnen we het rijden en de logistieke rompslomp verdelen: grote aanrader! Het scheelt zoveel tijd en energie wanneer je om de week gewoon je kind mee kunt geven en zelf thuis bijvoorbeeld het eten kan klaarmaken!
  • Omdat dit zwembad op een vakantiepark staat, is het voor Fosse en Signe geen straf om verplicht mee naar zwemles te moeten. Er is namelijk een peuterbadje waar ze tijdens de zwemles zelf in mogen spelen en ook mag je gebruik maken van de binnenspeeltuin op het park (gratis!). Zo heb je direct een wekelijks uitje voor de andere kinderen.

zwemles leren zwemmen a diploma wachten op het terras

  • Ook voor de ouders is het geen straf om te wachten, zeker niet als het lekker weer is: buiten op het terras in de ligstoelen een boekje lezen? Daar kan het!
  • De zwemmethode beschikt over een app waarin je de vorderingen bij kunt houden van je kind. Zo zie je precies welke vaardigheden al worden beheerst en hoe lang het nog duurt voor ze (bijna) mogen afzwemmen. Zo kwam Meia een tijdje terug ineens met het ‘walvisdiploma‘ thuis: dit bleek het halve A-diploma te zijn.
  • Ook kun je in deze app gemakkelijk lessen afmelden: voor elke afgemelde les, heb je recht op een reserveles, die je op een ander moment mag inhalen. Ook in de zomervakantie worden de lessen gecompenseerd, zodat je kind extra kan zwemmen.
  • Door het kleinschalige en persoonlijke karakter kennen de zwemjuffen- en meesters de kinderen goed. Ze werken met een beloningssysteem, waarbij elk kind een boekje krijgt en na elke les een sticker mag uitzoeken als het goed heeft meegedaan.

Op deze manier heb ik (gelukkig!) een heel andere ervaring met de zwemles, dan toen ik nog kleiner was. Als straks Fosse mee kan doen, zodra er een plekje vrij is in het groepje, kunnen we met 4 kinderen tegelijk naar zwemles, super efficiënt! Ik houd jullie op de hoogte van de ontwikkelingen.

Wil je meer lezen over deze zwemmethode? Klik dan even hier.