Review: “Eenzaamheid bij jeugdigen”

Review: “Eenzaamheid bij jeugdigen”

Een lang genegeerd probleem

Ik heb dit boek in één week uitgelezen. Sowieso sprak het thema me erg aan, en, zoals de auteur ook aangeeft: het is gek genoeg een onbelicht thema. Eenzaamheid is heel veel in de media, maar dan gaat het over ouderen, over de vergrijzing en verpleeghuizen. Dat kinderen en jongeren ook veel kampen met eenzaamheid wordt weinig benoemd. Dit boek doorbreekt deze tendens en schudt ons wakker. Want dat dat nodig is, blijkt wel uit de cijfers.

Het boek gaat diep in op het thema eenzaamheid bij jongeren, in al zijn facetten en met alle aspecten die ermee samenhangen. Dat het geen makkelijke taak is om eenzaamheid vast te stellen of te onderscheiden van bijvoorbeeld angst of depressie, wordt daarmee steeds meer duidelijk. Maar eenzaamheid is niet slechts iets dat erbij hoort, of iets dat vanzelf weer overgaat. Eenzaamheid is een knagend gevoel dat een kind beetje bij beetje afbreekt. Tijd dus dat we als professionals meer aandacht krijgen voor dit rotgevoel, waar zoveel jongeren mee te maken krijgen.

De feiten

  • Titel: Eenzaamheid bij kinderen
  • Auters: Jan van der Ploeg
  • Uitgever: Bohn Stafleu van Loghum
  • Publicatiedatum: 2017
  • Aantal pagina’s: 162
  • Prijs: €28,99

De auteur

De auteur Jan van der Ploeg is emeritus hoogleraar Orthopedagogiek van de Universiteit van Utrecht. Hij heeft al veel boeken geschreven en een reële kijk op de jeugd. Dit boek heeft hij geschreven voor professionals, maar door de laagdrempeligheid en de prettige schrijfwijze, kan een geïnteresseerde ouder ook prima in dit boek duiken. Zijn andere boeken, zoals stress bij kinderen en agressie bij kinderen ga ik daarom binnenkort ook eens lezen.

Eerste indruk

Ik heb dit boek als e-boek gelezen, en dus geen papieren versie waarover ik kan vertellen. Het is geen dik boek, met zijn 162 bladzijden. Doordat het 18 hoofdstukken heeft, zijn de hoofdstukjes makkelijk weg te lezen. Het boek bevat geen afbeeldingen, maar heeft wel een aantal bijlagen, waarin dieper wordt ingegaan over bijvoorbeeld definities of waarin vragenlijsten staan opgenomen om eenzaamheid te bepalen bij jongeren. Het boek oogt fris en van deze tijd. Het maakt bijvoorbeeld koppelingen naar social media gebruik, gamen en gezinskenmerken. Het voelt daarmee als compleet.

Pluspunten

  • Het brengt een thema onder de aandacht die nog teveel onderbelicht is, omdat de focus meer op eenzaamheid bij ouderen ligt. Dat eenzaamheid bij jongeren ook een groot probleem kan geven, is minder bekend, maar niet minder belangrijk! Het maakt professionals heel goed bewust van het belang dit goed in de gaten te houden en er iets mee te doen.
  • Het boek is zeer compleet, met een goede opbouw die prima is te volgen, en logische en relevante koppelingen naar o.a. bijkomende problemen, gevolgen, oorzaken en de aanpak van eenzaamheid. Doordat de hoofdstukjes kort en bondig zijn, is het makkelijk terugzoeken naar informatie.
  • De auteur is een bekende naam op het vakgebied en heeft al heel wat titels op zijn naam staan. Hij heeft veel kennis en schrijft bovendien erg prettig. Het is daarmee een boek dat je serieus kunt (moet) nemen.

Minpunten

  • Het had fijn geweest als er nog wat dieper in was gegaan op verschillende behandelinterventies, hoewel er al e.e.a. aan het licht wordt gebracht. Aan de andere kant is dat in dit boek misschien ook niet helemaal de plek. Wat verwijzingen naar verdiepende literatuur hierover had wellicht fijn geweest.
  • In de bijlagen zitten vragenlijsten opgenomen om eenzaamheid bij jongeren te meten. Er zijn hier echter geen normen bij gegeven. Ik weet ook niet of deze bestaan.
  • Het boek is in eerste instantie geschreven voor professionals. Ouders kunnen dit ook wel lezen, maar dan sluit de inhoud wellicht minder aan op de opvoedingssituatie.

Opbouw

Het boek bestaat uit 18 hoofdstukken, die zich elk op een ander aspect van eenzaamheid richten. De eerste hoofdstukken gaan vooral over de definities, hoe vaak het voorkomt, hoe het ontstaan en de ernst van de zaak. Daarna richt het zich op de samenhang met o.a. gezinskenmerken, aanleg, sociaal netwerk, sociale vaardigheden en afwijzing. Ook actuele thema´s als internetgebruik, gamen, social media, telefoongebruik en bijvoorbeeld pesten en suïcide komen aan bod. De laatste twee hoofdstukken gaan over hulp bij eenzaamheid door professionals en door ouders. In de bijlagen vindt je verdieping van de eerder besproken theorie.

Vertaalslag naar de praktijk

Dit is een boek, dat ik direct in de praktijk kan gebruiken. Het gaat vooral om een bewustwording en besef dat dit aanwezig is. De concrete gedragsbeschrijvingen en gedragskenmerken door de auteur maken het gemakkelijker om eenzaamheid te gaan herkennen. De brede kijk op het onderwerp, maken je bewust van de complexiteit en de zaken waarmee je rekening kunt houden in bijvoorbeeld het uitvragen of juist het behandelen van de klachten. Doordat het kort en bondig is geschreven, opgedeeld in heldere hoofdstukken, is het gemakkelijk terugzoeken als ik even snel wat wil nalezen.

Conclusie

Een fijn boekje, dat makkelijk weg leest en naar mijn idee erg relevant is voor professionals. De auteur zet mooi neer hoe complex de psychologie en pedagogiek is, en hoezeer de zaken met elkaar samenhangen. Maar hij legt het helder en begrijpelijk uit, wat het ook behapbaar maakt om ermee aan de slag te gaan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *