Archief van
Auteur: admin

Terugval in behoeften

Terugval in behoeften

Maslow in Coronatijden

Ik ging net even brood halen bij de Albert Heijn. En terwijl ik mijn neus in een schap stak, begon er een bandje over de speakers, die minutenlang waarschuwingen en maatregelen opsomde. Variërend van afstand houden, tot handen wassen, lief zijn voor elkaar en contactloos betalen. Ineens voelde ik een lichte spanning opkomen. Het wordt steeds serieuzer. Slalommend om de mensen heen, soms paniekerig een ander pad kiezend, vond ik mijn weg naar de, uiteraard, zelfscankassa’s. Eenmaal buiten in de zon ontsnapte een zucht van opluchting.

Andere prioriteiten

Mensen kennen mij als rustig, en niet zo snel van slag of gestrest. Maar ik kan niet ontkennen dat de hele situatie natuurlijk óók invloed heeft op hoe ik mij voel. Ik pieker soms over de komende weken en maanden, en de gevolgen die dit geeft op grotere schaal. Voor ons gezin, onze kinderen, mijn werk en praktijk, de financiën. Ineens vallen we massaal terug op andere, meer basale prioriteiten.

Onzekerheid en angst

Iedereen voelt zich nu onzeker, sommigen zelfs angstig, en voor niemand is er duidelijkheid. Niet iets om nu grootschalige plannen te maken, want wie kan garanderen of dat nu een goed idee is? Zoals ik in mijn vorige blog ook schreef, staan er ineens veel meer primaire behoeftes voorop. Dat deed me denken aan de piramide van Maslow. En de situatie van de coronacrisis tekent deze behoeftenhiërarchie heel mooi uit.

Billen afvegen

Zo zie je direct dat het hamstergedrag goed verklaarbaar is: mensen hebben angst dat ze tekort komen, en willen garanderen dat ze voldoende te eten en te drinken hebben. Ook andere primaire fysieke levensbehoeften gaan spelen: je billen kunnen afvegen en medicijnen scoren staan momenteel hoog op de behoefteladder.

Veiligheid

De situatie rondom corona tast ons gevoel van veiligheid aan. We zijn niet meer gegarandeerd veilig, en wantrouwen misschien zelfs anderen: buitenstaanders worden vermeden en als potentiële besmettingsbron gezien. De maatregelen die steeds ingrijpender worden, het feit dat dit een wereldwijd gebeuren is én dat er geen medicijn of vaccin is die hiertegen opgewassen is, voedt de onzekerheid en de angst bij mensen. Iedere dag checken we de nieuwsupdates, en massaal bekijken we de persconferenties. We vallen terug in ons gedrag: ineens is die opleiding die je aan het doen bent niet meer zo belangrijk. Er moet eerst genoeg rijst in huis zijn.

“Ik heb wel wat anders aan mijn hoofd”

Die afspraken met vrienden kunnen wel even wachten, want eerst moet er paracetamol op voorraad zijn. Kampte je een paar weken terug nog flink met een laag zelfbeeld, mogelijk lijkt dat nu ineens minder relevant, omdat je ‘wel even andere dingen aan je hoofd hebt’. Want Maslow gaat ervan uit dat deze behoeftenpiramide hiërarchisch is opgebouwd. Dat betekent dat je pas voldoende aan een niveautje hoger kunt werken, als de niveaus eronder voldoende stevig zijn.

Reptielenbrein

Zoals een jenga-toren: de fundering moet stevig zijn om de toren hoger te laten komen, anders dondert de boel in elkaar. We schakelen daarmee ook terug op meer primaire breinfuncties: we handelen in stress situaties (wat de coronacrisis is) niet meer weloverwogen en evenwichtig, maar zijn korter voor de kar, meer gericht op eigen behoeftes en eigen belangen. In andere situaties gebruiken we vooral onze prefrontale cortex, die ons gedrag aanstuurt. Nu vallen we terug op ons oudere reptielenbrein en hebben we de basale reacties van vechten, vluchten en bevriezen (zie ook mijn eerdere blog over het reptielenbrein).

Zorg goed voor jezelf

Wat het nu voor jou betekent? Misschien heb jij nu, net als de meeste mensen, ook wel extra behoefte aan veiligheid. Dan kan het helpen als je inventariseert wat jouw gevoel van veiligheid vergroot: misschien minder vaak die nieuwsupdates checken, wat vaker met je familie bellen, en vooral afleiding zoeken met leuke activiteiten. Probeer dat gevoel te versterken. Zo help je jezelf, en ook je omgeving.

 

 

 

De positieve bijwerkingen van het coronavirus

De positieve bijwerkingen van het coronavirus

Terug naar de essentie

Nog steeds word ik soms wakker met een schok van besef: dit is echt. Dit is nu de nieuwe realiteit. De onwerkelijke situatie van een virus die greep heeft gekregen op de hele wereld. Er wordt genoeg over geschreven, en dat is maar goed ook. Want in deze tijd heeft men behoefte om zijn hart te luchten, om te ventileren. Maar tussen al de angst, onzekerheid en soms regelrechte paniek gebeuren er ook een heleboel mooie dingen.

Als ik overdag door de winkelstraten loop, langs de halsoverkop gesloten restaurantjes, zie ik de personeelsleden geconcentreerd achter de laptop, met een berg papierwerk naast zich. Nieuwe plannen worden gesmeed, en de creativiteit wordt noodgedwongen aangeboord. Mensen komen tot ideeën waar ze anders nog op waren gekomen. Er wordt samenwerking gezocht met partners die eerder werden gemeden als concurrentie.

Nieuwe prioriteiten

Als ik mijn collega bel, geeft ze aan dat zij wonderwel vrij kalm is in de situatie. Ze besefte per direct wat eigenlijk écht belangrijk is, en al het andere werd ineens in een ander perspectief geplaatst. Ik herken dat: ineens zijn we met zijn vijven thuis, en mijn prioriteit ligt boven alles bij mijn gezin. Zorgen dat zij vrij van stress blijven, voldoende aandacht, voldoende structuur, en gezond leven. Mijn werk? Hoe belangrijk ook, dat moet éven wachten.

Ineens beseffen we met elkaar wat er écht toe doet. Tijd doorbrengen met elkaar, aandacht hebben voor elkaar. Wat ben ik blij dat we samen zijn, dat we elkaar hebben en dat we gezond zijn. Dat de zon schijnt en we nog naar buiten mogen. Een dreigende lock down? Ik pak elke kans om de zonnestralen mee te nemen, om mijn kinderen te laten genieten in de buitenlucht, om nog éven dat hardlooprondje te doen.

Niets is vanzelfsprekend

De scholen zijn dicht, de ic’s slibben langzaam dicht. Nog nooit is er in korte tijd zoveel besef geweest van het belang van deze vanzelfsprekendheden: dat we een goed werkend zorgstelsel hebben, dat onze kinderen elke dag liefdevol worden onderwezen door ervaren leerkrachten. Met je gezin thuis zijn en ook nog moeten werken: mopperde je een paar weken terug nog dat je wekker ging, nu besef je hoe belangrijk dat eigenlijk is, een fijne werkplek, een plek waarin je je eigen ruimte hebt, een ander rol dan thuis.

Innovatie en creativiteit

Ik heb te doen met de kleine ondernemers, maar ben tegelijkertijd onder de indruk van hun vindingrijkheid en optimisme in deze tijd van onzekerheid. We kunnen niet meer uit eten. In plaats daarvan wordt er weer tijd uitgetrokken om eens lekker te koken voor elkaar. Een prachtig voorbeeld van mindfulness. De spellen- en bouwpakketwinkels hebben nog nooit zoveel omzet gedraaid. Ook komen mensen eindelijk eens toe aan die klussen die al jaren op de lange baan zijn geschoven: eindelijk eens die badkamer aanpakken, terras schoonspuiten of kinderkamer afmaken. Onze ruimtes krijgen eindelijk de aandacht die ze verdienen.

Oprechte aandacht

We missen elkaar. We beseffen ineens dat we toch niet zo onafhankelijk zijn als we deden voorkomen. Het gevaar van eenzaamheid en afzondering ligt op de loer, er worden zelfs grote pieken in psychische klachten voorspeld. Omdat mensen nu eenmaal sociale dieren zijn, en daar worden we ons nu meer dan ooit bewust van. Waar het contact voorheen altijd in snelheid was, met een chronisch vluchtig karakter, pakken we nu de telefoon om elkaar op te bellen. We skypen, en zijn oprecht blij om te horen hoe het met de ander is. We hebben eindelijk écht tijd om naar elkaar te luisteren.

Klimaatdoelen

Elke dag zie ik meer winkels sluiten, vooral kleding- en schoenenzaken. Logisch ook, het is nu misschien niet zo’n goed idee om te gaan shoppen met de sociale quarantaine waarin we zitten. Bijkomend voordeel? Er wordt een stuk minder geconsumeerd. En laat de kledingindustrie nou één van de meest vervuilende zijn, is dat helemaal niet zo erg nu.

In lijn daarvan: hebben jullie toevallig de laatste dagen al eens omhoog gekeken op een heldere nacht? Zoals een vriendin van het omschreef: het is alsof de sterren zijn afgestoft, ze schitteren fel aan de hemel. Niet zo gek nu veel auto’s op hun plek blijven, en de vliegtuigen aan de grond. Wie weet worden die klimaatdoelen dan tóch nog gehaald, en dat zou dikke winst zijn.

Mindfulness

Nu we met z’n allen meer dan ooit thuis zitten, waarderen we het des te meer dat we nog lekker naar buiten kunnen. Hoewel het een slecht plan is om hier de drukte op te zoeken, is het buiten zijn, in de natuur zijn en in beweging zijn wél heel verstandig. Nog een mooi voorbeeld van mindfulness: genieten in het hier en nu, met misschien wel tijd voor goede gesprekken, en aandacht voor je omgeving.

Saamhorigheid

Dan heb ik nog niet genoemd dat er in deze tijd ook ontzettend veel initiatieven worden gestart om anderen te helpen. Het opvangen van kinderen, terug de zorg ingaan, het uitlaten van de hond van de buren of halen van een boodschap… Het naaien van mondkapjes, doneren van babyfoons en andere medische hulpmiddelen, het bieden van een luisterend oor voor de ouderen… Je kunt het zo gek niet bedenken of het wordt aangeboden, geregeld of georganiseerd. Hartverwarmend en ook hoopgevend. Deze goede daden zijn een voorbeeld voor veel anderen, en geven het gevoel van vertrouwen en saamhorigheid in een tijd waarin we ons onzeker en angstig voelen.

Ik ben benieuwd of jullie nog andere positieve bijwerkingen hebben ontdekt afgelopen dagen? Hier kwamen mijn vriendinnen alvast mee:

  • Uitslapen (als je tenminste geen kinderen hebt)
  • Geen gehaast meer ’s ochtends
  • Geen brooddozen meer vullen
  • Je hoeft je kinderen niet weg te brengen, dus heb je meer aandacht voor verbinding en hechting
  • Je ziet je kind vaker (vooral leuk voor de fulltime werkende ouders)
  • Minder stress van je werk, als het werk door de situatie is teruggelopen
  • Minder hektiek in de week omdat het halen/brengen, sporten, kinderfeestjes, etc. wegvallen
Ontdek je talent

Ontdek je talent

15 juli 2019: Wereld Jonge Talentendag

Vandaag is het Wereld Jonge Talentendag. In het leven geroepen omdat het idee leeft dat er te weinig gebruik wordt gemaakt van de talenten die mensen hebben, wat uiteindelijk ook een oorzaak kan zijn voor bijvoorbeeld werkloosheid. Vergezocht, of prestatiegericht? Ik denk het niet.

Prestatiegerichte maatschappij

Ik merk aan de cliënten die bij ons komen, dat het ontwikkelen van een realistisch zelfbeeld in de kinderjaren bepaald geen vanzelfsprekendheid is. Misschien juist omdát de maatschappij steeds meer prestatiegericht is ingesteld. Er is te weinig oog voor de eigenheid van een kind. Er wordt teveel gefocust op verwachtingen, waardoor mensen voorbij gaan aan wie een kind nu eigenlijk is.

Wat zijn jouw talenten?

In de praktijk doen we daarom veel interventies die erop zijn gericht dicht bij jezelf te blijven, te leren hoe jij als kind uniek en bijzonder bent, met al jouw eigenschappen en kwaliteiten. Hoe jij verschilt van anderen. Niet om te vergelijken wie er beter is, of wat je anders zou moeten. Maar juist om jezelf te leren kennen, met al je goede en minder goede kanten. Zodat je bijvoorbeeld uiteindelijk kunt zeggen: “ik ben Iris, ik ben goed in organiseren, ik word er blij van als mijn spulletjes netjes zijn opgeruimd en raak daardoor nooit wat kwijt”. Of: “Ik ben Bart, ik ben gek op skaten, en heb mezelf alle trucs aangeleerd. Ik ben er trots op dat ik door volhouden uiteindelijk de moeilijkste dingen kan, en dat ik het nu zelfs aan anderen kan leren”.

Realistisch zelfbeeld

Het gaat erom dat je als kind een realistisch beeld van jezelf krijgt: geen onrealistische hoge verwachtingen zoals “als je wilt, kun je alles”, waardoor je jezelf over de kop werkt op de havo terwijl je eigenlijk beter af bent op het vmbo. Maar juist dat je trots en tevreden kunt zijn met jouw talenten, omdat die jou als persoon omschrijven. Dat klinkt simpel, maar is het niet.

Faalangst en negatief denken

Veel meiden en jongens hebben een negatief zelfbeeld, faalangst, last van negatieve gedachtes en zelfkritiek. Ze vergelijken zichzelf steeds met anderen, o.a. door de invloed van social media. Ze meten met 2 maten: ze moeten goed presteren op school en ook de beste zijn in hun hockeyteam. Ohja, en als vriendin en dochter mogen ze natuurlijk ook anderen niet teleurstellen. Plus moet je er goed uitzien, zoals al die anderen op instagram. Deze jongeren raken kwijt wie zij in de basis zijn. Stel hen de vraag: “wanneer ben jij eigenlijk tevreden met wie jij bent?” en er volgt een oorverdovende stilte.

Jij bent bijzonder, want jij bent jij

Juist daarom zetten we in hierop. In het ontwikkelen, herkennen en erkennen van je eigen talenten. Niet omdat je moet uitblinken, maar vooral omdat we het belangrijk vinden dat je als kind leert dat je vooral jezelf bent, en mag zijn. Dat jij, met al je eigenaardigheden, nukken en rare eigenschappen iets toevoegt aan deze maatschappij. Want het zou maar een saaie boel worden als we allemaal hetzelfde waren, allemaal even goed in alles, met dezelfde talenten, toch?

Interventies in therapie

In de sessies gebruiken we daarom het kwaliteitenspel, kernkwadranten, faalangsttrainingen zoals ‘ik ben een kei’ en ‘eerste hulp bij faalangst’. Ook programma’s gericht op een realistisch zelfbeeld zoals de COMET training helpen hierbij. We geven, om het effect te verhogen, daarbij ook regelmatig ‘huiswerk’ mee in de vorm van werkbladen die ook bijdragen aan je eigen talent ontwikkelen, je zelfvertrouwen vergroten of je zelfbeeld verbeteren.

Wil je meer weten over de mogelijkheden, neem dan een kijkje op de website.